Bhaviṣya Purāṇa
The Planting of Trees2.10.67-72
1289 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 2.10.67-72
Devanāgarī

प्राक्प्रसूतिर्गवादीनां छागादिमहिषस्य च ॥ जरासु तोयं वृक्षाग्रे स्थापयेदविचारयन्
परस्य सहकारस्य फलं स्यान्नात्र संशयः ॥ मेषस्य च वितालस्य यवागूं च समाहरेत्
तत्र मासैः सर्षपैश्च पूरयेन्मर्दयेत्ततः ॥ गुवाकवृक्षकं देव घर्षयेन्मर्दयेत्त्रिभिः
मृतोऽपि जीवयेच्छीघ्रं म्रियमाणोऽपि जीवति ॥ निंबपत्रं योगपत्रं शतावरिपुनर्नवाम्
क्षीरिकाताम्रकैः पत्रैर्धूमं दद्याद्दिनत्रयम् ॥ सहकारस्य मूलेन कीट रोधो न जायते
ततः प्राधान्यतो वक्ष्ये द्रुमाणां दोहदोऽन्यथा ॥ मत्स्योदकेन सिक्तेन आम्राणां वृद्धिरिष्यते

Transliteration (IAST)

prākprasūtirgavādīnāṃ chāgādimahiṣasya ca || jarāsu toyaṃ vṛkṣāgre sthāpayedavicārayan
parasya sahakārasya phalaṃ syānnātra saṃśayaḥ || meṣasya ca vitālasya yavāgūṃ ca samāharet
tatra māsaiḥ sarṣapaiśca pūrayenmardayettataḥ || guvākavṛkṣakaṃ deva gharṣayenmardayettribhiḥ
mṛto'pi jīvayecchīghraṃ mriyamāṇo'pi jīvati || niṃbapatraṃ yogapatraṃ śatāvaripunarnavām
kṣīrikātāmrakaiḥ patrairdhūmaṃ dadyāddinatrayam || sahakārasya mūlena kīṭa rodho na jāyate
tataḥ prādhānyato vakṣye drumāṇāṃ dohado'nyathā || matsyodakena siktena āmrāṇāṃ vṛddhiriṣyate

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
जरासु तोयं वृक्षाग्रे स्थापयेदविचारयन्jarāsu toyaṃ vṛkṣāgre sthāpayedavicārayan**в старости воду на верхушку дерева да ставит, не рассуждая**; старостях воду деревавершине даставит нерассуждая
मृतोऽपि जीवयेच्छीघ्रं म्रियमाणोऽपि जीवतिmṛto'pi jīvayecchīghraṃ mriyamāṇo'pi jīvati**и мёртвое скоро оживит, и умирающее живёт**; мёртвое также оживит скоро умирающее также живёт
निंबपत्रं योगपत्रं शतावरिपुनर्नवाम्niṃbapatraṃ yogapatraṃ śatāvaripunarnavām**лист нимбы, лист йоги, шатавари и пунарнаву**; нимбылист йогилист шатаварипунарнаву
क्षीरिकाताम्रकैः पत्रैर्धूमं दद्याद्दिनत्रयम्kṣīrikātāmrakaiḥ patrairdhūmaṃ dadyāddinatrayam**листьями кширики и медными да курит три дня**; кширикимеднымилистьями дым даподаст тридня
सहकारस्य मूलेन कीटरोधो न जायतेsahakārasya mūlena kīṭarodho na jāyate**корнем манго — и червя запора не бывает**; мангокорнем червязапор небывает
मत्स्योदकेन सिक्तेन आम्राणां वृद्धिरिष्यतेmatsyodakena siktena āmrāṇāṃ vṛddhiriṣyate**от полива рыбьею водою у манго желателен прирост**; рыбьейводой политым манго прирост желаемый
Translation

«„Первое молоко коров и прочих, коз и буйволицы; в старости воду на верхушку дерева да ставит, не рассуждая: и у чужого манго плод будет, нет сомнения. Барана и вьючного — и ячменной каши да соберёт; туда с бобами и горчицею да наполнит и разотрёт; арековое деревце, о боже, да натрёт и разомнёт трижды: и мёртвое скоро оживит, и умирающее живёт. Лист нимбы, лист йоги, шатавари и пунарнаву; листьями кширики и медными да курит три дня; корнем манго — и червя запора не бывает. Затем по важности поведаю дохаду дерев иначе: от полива рыбьею водою у манго желателен прирост“».

Version

26401a0bd70f · published Aug 20, 2026, 2:00:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with