Bhaviṣya Purāṇa
The Vow of Śanaiścara4.114.1-6
2533 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.114.1-6

Śrī-Kṛṣṇa

Devanāgarī

शनैश्चरव्रतवर्णनम् ॥ श्रीकृष्ण उवाच ॥ पुरा त्रेतायुगे पार्थ नावर्षत्पाकशासनः ॥ कथंचिदनयाद्राज्ञस्तस्य राष्ट्रे समंततः
ततो राष्ट्रं क्षुधाविष्टं बभूवातीव दारुणम् ॥ पतंगमूषिकाकीर्णं चोरव्यालभयाकुलम्
तस्मिन्घोराकुले काले सपत्नीकः सबालकः ॥ कौशिकः स्वगृहं त्यक्त्वा परराष्ट्रमगाच्छनैः
मार्गेऽथ गच्छता तेन कौशिकेन महर्षिणा ॥ त्यक्तः स बालको ह्येको दुर्भरं च कुटुम्बकम्
तस्मिन्काले विशेषेण क्षीणेन्नौषधि संचये ॥ कृत्वातिनिर्घृणं कर्म गतोऽसौ कौशिको मुनिः
सोऽपि बालो रुदन्दीनो दिशो वीक्ष्य स्थितः पथि ॥ उत्थाय पिप्पलस्याधः फलान्यत्तुं प्रचक्रमे

Transliteration (IAST)

śanaiścaravratavarṇanam || śrīkṛṣṇa uvāca || purā tretāyuge pārtha nāvarṣatpākaśāsanaḥ || kathaṃcidanayādrājñastasya rāṣṭre samaṃtataḥ
tato rāṣṭraṃ kṣudhāviṣṭaṃ babhūvātīva dāruṇam || pataṃgamūṣikākīrṇaṃ coravyālabhayākulam
tasminghorākule kāle sapatnīkaḥ sabālakaḥ || kauśikaḥ svagṛhaṃ tyaktvā pararāṣṭramagācchanaiḥ
mārge'tha gacchatā tena kauśikena maharṣiṇā || tyaktaḥ sa bālako hyeko durbharaṃ ca kuṭumbakam
tasminkāle viśeṣeṇa kṣīṇennauṣadhi saṃcaye || kṛtvātinirghṛṇaṃ karma gato'sau kauśiko muniḥ
so'pi bālo rudandīno diśo vīkṣya sthitaḥ pathi || utthāya pippalasyādhaḥ phalānyattuṃ pracakrame

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
पुरा त्रेतायुगे पार्थ नावर्षत्पाकशासनःpurā tretāyuge pārtha nāvarṣatpākaśāsanaḥ**некогда в трета-югу, о Партха, не дождил Каратель Паки**; некогдавтретаюгу Партха недождилКарательПаки
ततो राष्ट्रं क्षुधाविष्टं बभूवातीव दारुणम्tato rāṣṭraṃ kṣudhāviṣṭaṃ babhūvātīva dāruṇam**и стало царство одержимо голодом, донельзя ужасным**; исталоцарствоодержимоголодом донельзяужасным
कौशिकः स्वगृहं त्यक्त्वा परराष्ट्रमगाच्छनैःkauśikaḥ svagṛhaṃ tyaktvā pararāṣṭramagācchanaiḥ**Каушика, покинув свой дом, медленно пошёл в чужое царство**; Каушикапокинувсвойдом медленнопошёлвчужоецарство
त्यक्तः स बालको ह्येको दुर्भरं च कुटुम्बकम्tyaktaḥ sa bālako hyeko durbharaṃ ca kuṭumbakam**брошен был тот единственный младенец: семью было не прокормить**; брошенбылтотединственныймладенец семьюбылонепрокормить
कृत्वातिनिर्घृणं कर्म गतोऽसौ कौशिको मुनिःkṛtvātinirghṛṇaṃ karma gato'sau kauśiko muniḥ**сотворив крайне безжалостное дело, ушёл тот молчальник Каушика**; сотворивкрайнебезжалостноедело ушёлтотмолчальникКаушика
उत्थाय पिप्पलस्याधः फलान्यत्तुं प्रचक्रमेutthāya pippalasyādhaḥ phalānyattuṃ pracakrame**встав, под пиппалою принялся он есть плоды**; встав подпиппалоюпринялсяестьплоды
Translation

«Шри-Кришна сказал: „Некогда в трета-югу, о Партха, не дождил Каратель Паки — по некоему беззаконию того царя — во всём его царстве. И стало царство одержимо голодом, донельзя ужасным, кишащим саранчою и мышами, полным страха пред ворами и хищниками. В то грозное, смутное время Каушика с женою и с младенцем, покинув свой дом, медленно пошёл в чужое царство. А в пути, идучи, тем Каушикою, великим провидцем, брошен был тот единственный младенец: семью было не прокормить. В то время, особенно когда истощились запасы съестного, сотворив крайне безжалостное дело, ушёл тот молчальник Каушика. И тот младенец, плача, убогий, стоял на дороге, озираясь по сторонам; встав, под пиппалою принялся он есть плоды“».

Version

3da13583655b · published Aug 21, 2026, 8:06:40 AM UTC

Available inRU

Page between verses with