Bhaviṣya Purāṇa
The Festival of Lamps4.140.61-66
2729 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 4.140.61-66

Śrī-Kṛṣṇa

Devanāgarī

लोकशोकहरी काम्या धनपुष्टिसुखावहा ॥ कुशब्देन मही ज्ञेया मुदी हर्षे ततः परम्
धातुज्ञैर्नैगमज्ञैश्च तेनैषा कौमुदी स्मृता ॥ कौ मोदन्ते जना यस्यां नानाभावैः परस्परा
हृष्टास्तुष्टाः सुखायत्तास्तेनैषा कौमुदी स्मृता ॥ कुमुदानि बलेर्यस्माद्दीयन्तेऽस्यां युधिष्ठिर
अर्थार्थे पार्थ भूमौ च तेनैषा कौमुदी स्मृता ॥ एकमेवमहोरात्रं वर्षे वर्षे विशांपते
दत्तं दानवराजस्य आदर्शमिव भूतले ॥ यः करोति नृपो राष्ट्रं तस्य व्याधिभयं कुतः
कुत ईति भयं तत्र नास्ति मृत्युकृतं भयम् ॥ सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सर्वसम्पद उत्तमाः

Transliteration (IAST)

lokaśokaharī kāmyā dhanapuṣṭisukhāvahā || kuśabdena mahī jñeyā mudī harṣe tataḥ param
dhātujñairnaigamajñaiśca tenaiṣā kaumudī smṛtā || kau modante janā yasyāṃ nānābhāvaiḥ parasparā
hṛṣṭāstuṣṭāḥ sukhāyattāstenaiṣā kaumudī smṛtā || kumudāni baleryasmāddīyante'syāṃ yudhiṣṭhira
arthārthe pārtha bhūmau ca tenaiṣā kaumudī smṛtā || ekamevamahorātraṃ varṣe varṣe viśāṃpate
dattaṃ dānavarājasya ādarśamiva bhūtale || yaḥ karoti nṛpo rāṣṭraṃ tasya vyādhibhayaṃ kutaḥ
kuta īti bhayaṃ tatra nāsti mṛtyukṛtaṃ bhayam || subhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ sarvasampada uttamāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
कुशब्देन मही ज्ञेया मुदी हर्षे ततः परम्kuśabdena mahī jñeyā mudī harṣe tataḥ param**словом «ку» разумеется земля, а «муди» затем — в веселии**; словомкуразумеетсяземля амудизатемввеселии
कौ मोदन्ते जना यस्यां नानाभावैः परस्पराkau modante janā yasyāṃ nānābhāvaiḥ parasparā**в которую люди на земле веселятся друг с другом на разные лады**; вкоторуюлюдиназемлевеселятся другсдругомнаразныелады
कुमुदानि बलेर्यस्माद्दीयन्तेऽस्यां युधिष्ठिरkumudāni baleryasmāddīyante'syāṃ yudhiṣṭhira**поскольку кувшинки Бали даются в сей день, о Юдхиштхира**; посколькукувшинкиБали даютсявсейдень оЮдхиштхира
एकमेवमहोरात्रं वर्षे वर्षे विशांपतेekamevamahorātraṃ varṣe varṣe viśāṃpate**лишь одни сутки, год за годом, о владыка народов**; лишьоднисутки годзагодом овладыканародов
दत्तं दानवराजस्य आदर्शमिव भूतलेdattaṃ dānavarājasya ādarśamiva bhūtale**даны царю данавов, словно зеркало на поверхности земли**; даныцарюданавов словнозеркалонаповерхностиземли
सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सर्वसम्पद उत्तमाःsubhikṣaṃ kṣemamārogyaṃ sarvasampada uttamāḥ**обилие, безопасность, здравие и все наилучшие достатки**; обилиебезопасностьздравие ивсенаилучшиедостатки
Translation

«„Уносящая скорбь мира, вожделенная, приносящая богатство, крепость и счастье. Словом «ку» разумеется земля, а «муди» затем — в веселии; знающими корни и знающими Нигаму оттого и памятуется она как Каумуди. Оттого, что в неё люди на земле веселятся друг с другом на разные лады, — радостные, довольные, преданные счастию, — оттого и памятуется она как Каумуди. И поскольку кувшинки Бали даются в сей день, о Юдхиштхира, ради выгоды, о Партха, и на земле, — оттого и памятуется она как Каумуди. Лишь одни сутки, год за годом, о владыка народов, даны царю данавов, словно зеркало на поверхности земли. У царя, который так творит, откуда быть в державе страху пред недугом? Откуда там страх пред напастями? Нет и страха, творимого смертью: обилие, безопасность, здравие и все наилучшие достатки“».

Version

2e318b808124 · published Aug 22, 2026, 6:10:54 PM UTC

Available inRU

Page between verses with