आत्मानमेव कृतवान्प्रजापाल्यं मनुं हर ! । शतरूपां च तां नारीं तपोनिहतकल्मषाम्
स्वायम्भुवो मनुर्देवः पत्नित्वे जगृहे विभुः । तस्माच्च पुरुषाद्देवी शतरूपा व्यजायत
प्रियव्रतोत्तानपादौ प्रसूत्याकूतिसंज्ञेते । देवहूतिं मनुस्तासु आकूतिं रुचये ददौ
प्रसूतिं चैव दक्षाय दवहूतिं च कर्दमे । रुचेर्यज्ञो दक्षिणाभूद्दक्षिणायां च यज्ञतः
अभवन्द्वादश सुता यामा नाम महाबलाः । चतुर्वोशतिकन्याश्च सृष्टवान्दक्ष उत्तमाः
श्रद्धा चला धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा । बुद्धिर्लज्जा वपुः शान्तिरृद्धिः कीर्तिस्त्नयोदशी
पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीप्रभुः । ख्यतिः सत्यथ सम्भूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा
ātmānameva kṛtavānprajāpālyaṃ manuṃ hara ! / śatarūpāṃ ca tāṃ nārīṃ taponihatakalmaṣām
svāyambhuvo manurdevaḥ patnitve jagṛhe vibhuḥ / tasmācca puruṣāddevī śatarūpā vyajāyata
priyavratottānapādau prasūtyākūtisaṃjñete / devahūtiṃ manustāsu ākūtiṃ rucaye dadau
prasūtiṃ caiva dakṣāya davahūtiṃ ca kardame / ruceryajño dakṣiṇābhūddakṣiṇāyāṃ ca yajñataḥ
abhavandvādaśa sutā yāmā nāma mahābalāḥ / caturvośatikanyāśca sṛṣṭavāndakṣa uttamāḥ
śraddhā calā dhṛtistuṣṭiḥ puṣṭirmedhā kriyā tathā / buddhirlajjā vapuḥ śāntirṛddhiḥ kīrtistnayodaśī
patnyarthaṃ pratijagrāha dharmo dākṣāyaṇīprabhuḥ / khyatiḥ satyatha sambhūtiḥ smṛtiḥ prītiḥ kṣamā tathā
«Владыка сотворил себя самого Ману, хранителем существ, о Хара, и ту жену Шатарупу, чья скверна уничтожена подвижничеством. Бог Сваямбхува Ману, всевластный, принял её в супружество; и от того мужа богиня родила Прияврату и Уттанападу, а также тех, что по имени Прасути и Акути, и Девахути. Среди них Ману отдал Акути — Ручи, Прасути — Дакше, а Девахути — Кардаме. От Ручи явился Ягья, а Дакшина — в Дакшине от Ягьи; и были двенадцать весьма сильных сыновей по имени Ямы. Двадцать четыре превосходные дочери сотворил Дакша: Шраддха, Чала, Дхрити, Тушти, Пушти, Медха, Крия, Буддхи, Ладжджа, Вапус, Шанти, Риддхи и тринадцатая Кирти — их владыка Дхарма принял в супруги, дочерей Дакши. Затем Кхьяти, Сати, Самбхути, Смрити, Прити, Кшама…»
4c709c41ac5b · published Sep 2, 2026, 3:39:35 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Дхарма берёт в жёны Веру, Стойкость, Довольство, Разум, Совестливость, Покой, Славу. Отвлечённые понятия названы дочерьми и выданы замуж — и это не украшение речи.
От такого брака и рождаются, как будет сказано ниже, Любовь, Гордость, Довольство, Жадность. Родословие оборачивается описанием того, откуда в человеке что берётся.
Среди дочерей Дакши стоит и Сати. Её имя названо здесь буднично, в общем списке, — а через полтора десятка стихов из-за неё рухнет жертвоприношение отца.