प्रत्युषस्य विदुः पुत्रमृषिं नाम्ना तु देवलम् । विश्वकर्ंमा प्रभासस्य विख्यातो देववर्धकिः
अजैकपादहिर्बुध्न्यस्त्वष्टा रुद्रश्च वीर्यवान् । त्वष्टुश्चाप्यात्मजः पुत्रो विश्वरूपो महातपाः
हरश्च बहुरूपश्च त्र्यम्बकश्चापराजितः । वृषाकपिश्च शम्भुश्च कपर्दे रैवतस्तथा
मृगव्याधश्च शर्वश्च कपाली च महामुने ! । एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः
अदित्यां कश्यपाच्चैव सूर्या द्वादश जज्ञिरे । विष्णुः शक्रोर्ऽय्यमा धाता त्वष्टा पूषा तथैव च
विवस्वान्सविता चैव मित्रो वरुण एव च । अशुमांश्च भगश्चैव आदित्या द्वादश स्मृताः
सप्तविंशतिः सोमस्य पत्न्यो नक्षत्रसंज्ञिताः । हिरण्यकशिपुर्दित्यां हिरण्याक्षो ऽभवत्तदा
pratyuṣasya viduḥ putramṛṣiṃ nāmnā tu devalam / viśvakarṃmā prabhāsasya vikhyāto devavardhakiḥ
ajaikapādahirbudhnyastvaṣṭā rudraśca vīryavān / tvaṣṭuścāpyātmajaḥ putro viśvarūpo mahātapāḥ
haraśca bahurūpaśca tryambakaścāparājitaḥ / vṛṣākapiśca śambhuśca kaparde raivatastathā
mṛgavyādhaśca śarvaśca kapālī ca mahāmune ! / ekādaśaite kathitā rudrāstribhuvaneśvarāḥ
adityāṃ kaśyapāccaiva sūryā dvādaśa jajñire / viṣṇuḥ śakror'yyamā dhātā tvaṣṭā pūṣā tathaiva ca
vivasvānsavitā caiva mitro varuṇa eva ca / aśumāṃśca bhagaścaiva ādityā dvādaśa smṛtāḥ
saptaviṃśatiḥ somasya patnyo nakṣatrasaṃjñitāḥ / hiraṇyakaśipurdityāṃ hiraṇyākṣo 'bhavattadā
«Сына Пратьюши знают как мудреца по имени Девала. Сын Прабхасы — прославленный Вишвакарман, зодчий богов. Аджайкапад, Ахирбудхнья, Тваштар и доблестный Рудра; сын же Тваштара — Вишварупа, великий подвижник. Хара, Бахурупа, Трьямбака, Апараджита, Вришакапи, Шамбху, Капарди, Райвата, Мригавьядха, Шарва и Капали, о великий мудрец, — эти одиннадцать названы Рудрами, владыками трёх миров. В Адити от Кашьяпы родились двенадцать солнц: Вишну, Шакра, Арьяман, Дхатар, Пушан, Вивасван, Савитар, Митра, Варуна, Аншуман и Бхага — так названы Адитьи. Двадцать семь супруг Сомы именуются созвездиями. В Дити тогда явились Хираньякашипу и Хираньякша».
30c3912ab632 · published Sep 2, 2026, 5:18:31 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Вишну назван первым среди двенадцати Адитьев — то есть перечислен как один из сыновей Адити. Тот, кого вся книга зовёт единым, здесь стоит в списке братьев.
Противоречия тут нет: нисхождение и есть согласие занять место в ряду. Он входит в родословие, не переставая быть его источником.
Двадцать семь жён Месяца — это лунные стоянки. Небо в этой главе устроено так же, как земля: через браки и потомство.