Garuḍa Purāṇa
The Treatment of Fistulas and Other Diseases1.171.51-60
675 / 1147
LinuxTurn pages
Garuḍa Purāṇa · 1.171.51-60
Devanāgarī

जातीपत्ररसे तैलं पक्वं पूतिककर्णजित् । शुण्ठीतैलं सार्षपं च क्रोष्णं स्यात्कर्णशूलनुत्
पञ्चमूलिशृतं क्षीरं स्याच्चित्रकहरीतकी । सर्पिर्गुडः षडङ्गश्चयूषः पीनसशान्तये
अक्षिकुक्षिभवा रोगाः प्रतिश्यायव्रणज्वराः । पञ्चैते पञ्चरात्रेण प्रशमं यान्ति लङ्घनात्
धात्रीरसानाञ्च दृशः कोपं हरति पूरणात् । सक्षौद्रः सैन्धवो वापि शिग्रुदार्विरसाञ्जनम्
हरिद्रादारुसिन्धूत्थपथ्याजनवगौरिकैः । पिष्टैर्दत्तो बहिर्लपो नेत्रव्याधिनिवारकः
मृतभ्रष्टाभयालेपात्त्रिफला क्षीरसंयुता । शुण्ठीनिम्बदलैः पिष्टैः सुखोष्णैः स्वल्पसैन्धवैः । धार्यश्चक्षुषि संक्षेपाच्छोथकण्डूरुजापहः
अभयाक्षामृतं चैकद्विचतुर्भागिकं युतम् । मध्वाज्यलीढं क्वाथो वा सर्वनेत्ररुगर्दनम्
चन्दनत्रिफलापूगपलाशतरुमूलकैः । जलपिष्टैरियं विर्तिरशेषतिमिरापहा
दध्नातिघृष्टं मरिचं रात्र्यान्ध्यापहमञ्जनम् । त्रिफलाक्वाथकल्काभ्यां सपयस्कं शृतं घृतम्
तिमिराण्यचिराद्धन्यात्पीतमेतन्निशामुखे । पिप्पलीत्रिफला द्राक्षालोहचूर्णं ससैन्धवम्

Transliteration (IAST)

jātīpatrarase tailaṃ pakvaṃ pūtikakarṇajit / śuṇṭhītailaṃ sārṣapaṃ ca kroṣṇaṃ syātkarṇaśūlanut
pañcamūliśṛtaṃ kṣīraṃ syāccitrakaharītakī / sarpirguḍaḥ ṣaḍaṅgaścayūṣaḥ pīnasaśāntaye
akṣikukṣibhavā rogāḥ pratiśyāyavraṇajvarāḥ / pañcaite pañcarātreṇa praśamaṃ yānti laṅghanāt
dhātrīrasānāñca dṛśaḥ kopaṃ harati pūraṇāt / sakṣaudraḥ saindhavo vāpi śigrudārvirasāñjanam
haridrādārusindhūtthapathyājanavagaurikaiḥ / piṣṭairdatto bahirlapo netravyādhinivārakaḥ
mṛtabhraṣṭābhayālepāttriphalā kṣīrasaṃyutā / śuṇṭhīnimbadalaiḥ piṣṭaiḥ sukhoṣṇaiḥ svalpasaindhavaiḥ / dhāryaścakṣuṣi saṃkṣepācchothakaṇḍūrujāpahaḥ
abhayākṣāmṛtaṃ caikadvicaturbhāgikaṃ yutam / madhvājyalīḍhaṃ kvātho vā sarvanetrarugardanam
candanatriphalāpūgapalāśatarumūlakaiḥ / jalapiṣṭairiyaṃ virtiraśeṣatimirāpahā
dadhnātighṛṣṭaṃ maricaṃ rātryāndhyāpahamañjanam / triphalākvāthakalkābhyāṃ sapayaskaṃ śṛtaṃ ghṛtam
timirāṇyacirāddhanyātpītametanniśāmukhe / pippalītriphalā drākṣālohacūrṇaṃ sasaindhavam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
जातीपत्ररसेjātīpatraraseв соке листа жасмина
तैलंtailaṃмасло
पक्वंpakvaṃсваренное
पूतिककर्णजित्pūtikakarṇajitгнойное ухо побеждающее
शुण्ठीतैलंśuṇṭhītailaṃимбирное масло
सार्षपंsārṣapaṃгорчичное
क्रोष्णंkroṣṇaṃтёплое
स्यात्syātбывает
कर्णशूलनुत्karṇaśūlanutболь в ухе гонящее
पञ्चमूलिpañcamūliпятикорнием
शृतंśṛtaṃвскипячённое
क्षीरंkṣīraṃмолоко
चित्रकcitrakaчитрака
हरीतकीharītakīхаритаки
सर्पिर्गुडःsarpirguḍaḥтоплёное масло с патокой
षडङ्गश्ṣaḍaṅgaśшестичастный
यूषःyūṣaḥпохлёбка
पीनसशान्तयेpīnasaśāntayeдля утишения насморка
अक्षिakṣiглаза
कुक्षिkukṣiбока
भवाbhavāрождённые
रोगाःrogāḥнедуги
प्रतिश्यायpratiśyāyaнасморк
व्रणvraṇaязва
ज्वराःjvarāḥжар
पञ्चैतेpañcaiteэти пять
पञ्चरात्रेणpañcarātreṇaза пять ночей
प्रशमंpraśamaṃутишение
यान्तिyāntiприходят
लङ्घनात्laṅghanātот поста
धात्रीरसानाञ्dhātrīrasānāñсоками амалаки
दृशःdṛśaḥглаза
कोपंkopaṃраздражение
हरतिharatiуносит
पूरणात्pūraṇātот наполнения
सक्षौद्रःsakṣaudraḥс мёдом
सैन्धवोsaindhavoкаменная соль
शिग्रुśigruшигру
दार्विdārviдарви
रसाञ्जनम्rasāñjanamрасанджана
हरिद्राharidrāкуркума
दारुdāruдевадару
सिन्धूत्थsindhūtthaкаменная соль
पथ्याpathyāхаритаки
जनवjanavaджанава
गौरिकैःgaurikaiḥс охрой
पिष्टैर्piṣṭairрастёртыми
दत्तोdattoданное
बहिर्लपोbahirlapoнаружное обмазывание
नेत्रव्याधिनिवारकःnetravyādhinivārakaḥнедуг глаз отвращающее
मृतभ्रष्टाmṛtabhraṣṭāпрокалённая
भयाbhayāхаритаки
लेपात्lepātот обмазывания
क्षीरसंयुताkṣīrasaṃyutāс молоком
शुण्ठीśuṇṭhīсухой имбирь
निम्बदलैःnimbadalaiḥс листьями нима
सुखोष्णैःsukhoṣṇaiḥприятно тёплыми
स्वल्पसैन्धवैःsvalpasaindhavaiḥс малой каменной солью
धार्यश्dhāryaśда держится
चक्षुषिcakṣuṣiна глазу
संक्षेपाच्saṃkṣepācвкратце
छोथchothaотёк
रुजापहःrujāpahaḥболь уносящее
अभयाक्षामृतंabhayākṣāmṛtaṃхаритаки, бибхитака и гудучи
चैकcaikaпо одной
द्विdviдвум
चतुर्भागिकंcaturbhāgikaṃчетырём долям
युतम्yutamсоединённое
मध्वाज्यलीढंmadhvājyalīḍhaṃс мёдом и топлёным маслом слизанное
क्वाथोkvāthoотвар
सर्वनेत्ररुगर्दनम्sarvanetrarugardanamвсякую глазную боль сокрушающее
चन्दनcandanaсандал
पूगpūgaарековая пальма
पलाशpalāśaпалаша
तरुमूलकैःtarumūlakaiḥс корнями дерева
जलपिष्टैर्jalapiṣṭairна воде растёртыми
इयंiyaṃэта
विर्तिर्virtirсвечка
अशेषतिमिरापहाaśeṣatimirāpahāвсякую слепоту уносящая
दध्नाdadhnāс простоквашей
तिघृष्टंtighṛṣṭaṃсильно растёртый
मरिचंmaricaṃперец
रात्र्यान्ध्यापहम्rātryāndhyāpahamкуриную слепоту уносящая
अञ्जनम्añjanamмазь для глаз
क्वाथkvāthaотваром
कल्काभ्यांkalkābhyāṃи кашицей
सपयस्कंsapayaskaṃс молоком
घृतम्ghṛtamтоплёное масло
तिमिराण्य्timirāṇyслепоту
अचिराद्acirādвскоре
धन्यात्dhanyātгубит
पीतम्pītamвыпитое
एतन्etanэто
निशामुखेniśāmukheна исходе ночи
द्राक्षाdrākṣāвиноград
लोहचूर्णंlohacūrṇaṃжелезный порошок
ससैन्धवम्sasaindhavamс каменной солью
Translation

Масло, сваренное в соке листа жасмина, побеждает гнойное ухо; имбирное и горчичное масло тёплыми гонят боль в ухе. Молоко, вскипячённое с пятикорнием, читрака с харитаки, топлёное масло с патокой и шестичастная похлёбка — для утишения насморка. Недуги, рождённые в глазу и в боку, насморк, язва и жар — эти пять за пять ночей приходят к утишению от поста. Наполнение соками амалаки уносит раздражение глаз; так же с мёдом каменная соль или сок шигру и дарви с расанджаной. Куркума, девадару, каменная соль, харитаки, джанава и охра, растёртые и данные как наружное обмазывание, отвращают недуг глаз. От обмазывания прокалённой харитаки и трипхалы с молоком, а также сухого имбиря с листьями нима, растёртыми, приятно тёплыми, с малой каменной солью, — то, что кратко держится на глазу, уносит отёк, зуд и боль. Харитаки, бибхитака и гудучи в одной, двух и четырёх долях, слизанные с мёдом и топлёным маслом, или отвар из них сокрушают всякую глазную боль. Сандал, трипхала, арековая пальма, палаша и корни дерева, растёртые на воде, — эта свечка уносит всякую слепоту. Перец, сильно растёртый с простоквашей, — мазь для глаз, уносящая куриную слепоту. Топлёное масло, сваренное с отваром и кашицей трипхалы и с молоком, выпитое на исходе ночи, вскоре губит слепоту. Пиппали, трипхала, виноград и железный порошок с каменной солью…

Version

6fdaa8945adb · published Sep 2, 2026, 5:54:33 PM UTC

Available inRU

Page between verses with