Śrī-Hari
हरिरुवाच । एकं पुनर्नवामूलमपामार्गस्य वा शिव । सरसं योनिनिः क्षिप्तं वराङ्गस्य व्यथां हरेत् । प्रसूतिवेदनाञ्चैव तरुणीनां व्यथां हरेत्
भूमि कूष्माण्डमूलं वै शालिचूर्णमथापि वा । सप्ताहं दुग्धपीतं स्यात्स्त्रीणां बहुपयस्करम्
रुद्रेन्द्रवारुणीमुलं लेपात्स्त्रीस्तनवेदना । नश्येत घृतपक्वा च कार्यावश्यन्तु पोलिका
भक्षिता सा महेशान योनिशूलं विनाशयेत् । प्रलेपिता कारवेल्लमूलेनैव विनिर्गता
योनिः प्रवेशमायाति नात्र कार्या विचारणा । नीलीपटोलमूलानि साज्यानि तिलवारिणा
पिष्टान्येषां प्रलेपो वै ज्वालागर्दभरागनत् । पाठामूलं रुद्र पीतं पिष्टं तण्डुलवारिणा
पापरोगहरं स्याच्च कुष्ठपानं तथैव च । वास्योदकञ्च समधु पीतमन्तर्गतस्य वै
पापरोगस्य सन्तापनिवृक्तिं कुरुते शिव । घृततुल्या रुद्र लाक्षा पीता क्षीरेण वै सह
प्रदरं हरते रोगं नात्र कार्या विचारणा । द्विजयष्टी त्रिकटुकं चूर्णं पीतं हरेच्छिव
तिलक्वाथेन संयुक्तं रक्तगुल्मं स्त्रिया हर । कुसुमस्य निबद्धञ्च तरुणीनां महेश्वर
hariruvāca / ekaṃ punarnavāmūlamapāmārgasya vā śiva / sarasaṃ yoniniḥ kṣiptaṃ varāṅgasya vyathāṃ haret / prasūtivedanāñcaiva taruṇīnāṃ vyathāṃ haret
bhūmi kūṣmāṇḍamūlaṃ vai śālicūrṇamathāpi vā / saptāhaṃ dugdhapītaṃ syātstrīṇāṃ bahupayaskaram
rudrendravāruṇīmulaṃ lepātstrīstanavedanā / naśyeta ghṛtapakvā ca kāryāvaśyantu polikā
bhakṣitā sā maheśāna yoniśūlaṃ vināśayet / pralepitā kāravellamūlenaiva vinirgatā
yoniḥ praveśamāyāti nātra kāryā vicāraṇā / nīlīpaṭolamūlāni sājyāni tilavāriṇā
piṣṭānyeṣāṃ pralepo vai jvālāgardabharāganat / pāṭhāmūlaṃ rudra pītaṃ piṣṭaṃ taṇḍulavāriṇā
pāparogaharaṃ syācca kuṣṭhapānaṃ tathaiva ca / vāsyodakañca samadhu pītamantargatasya vai
pāparogasya santāpanivṛktiṃ kurute śiva / ghṛtatulyā rudra lākṣā pītā kṣīreṇa vai saha
pradaraṃ harate rogaṃ nātra kāryā vicāraṇā / dvijayaṣṭī trikaṭukaṃ cūrṇaṃ pītaṃ harecchiva
tilakvāthena saṃyuktaṃ raktagulmaṃ striyā hara / kusumasya nibaddhañca taruṇīnāṃ maheśvara
Хари сказал: один корень пунарнавы или апамарги, о Шива, вложенный в лоно с соком, уносит боль лона и родовую боль у юных женщин. Земляной корень кушманды или рисовый порошок, выпитый с молоком семь дней, творит у женщин обилие молока. От обмазывания корнем индраваруни, о Рудра, гибнет боль в груди у жены. Лепёшка, сваренная на топлёном масле, должна быть непременно: съеденная, о Махешана, она губит боль лона. Выпавшее лоно, обмазанное корнем горькой тыквы, обретает вхождение — не должно здесь сомневаться. Нили и корни патолы с топлёным маслом, растёртые с кунжутной водою, — обмазывание ими гонит «жгучий ослиный» недуг. Корень патхи, растёртый рисовою водою и выпитый, уносит недуг от греха, о Рудра; так же и питьё куштхи. Вода васаки с мёдом, выпитая, творит прекращение жара при недуге от греха, ушедшем внутрь, о Шива. Лакша, равная топлёному маслу, выпитая с молоком, уносит недуг кровотечения — не должно здесь сомневаться. Порошок двиджаяштхи и трёх острых, соединённый с отваром кунжута и выпитый, уносит у женщины кровяную гульму, о Хара; и цветок, привязанный, о Махешвара.
6300e9f63eb9 · published Sep 2, 2026, 7:37:54 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Способы применения к лону разобраны порознь: вложение, обмазывание, вправление выпавшего. Для каждого случая назван свой приём, а не одно снадобье.
«Недуг от греха» назван в ряду прочих и лечится так же — питьём и водою васаки. Свод не выделяет его ни обрядом, ни покаянием.
Почти каждый стих кончается обращением к Шиве под новым именем. Перечень идёт как беседа, и повторяющийся оклик держит её ход.