ताभ्यां बलाभ्यां संजज्ञे तुमुलो विग्रहस् तदा सुराणाम् असुराणां च परस्परजयैषिणाम् ॥
दानवा दैवतैः सार्धं नानाप्रहरणोद्यताः समीयुर् युध्यमाना वै पर्वता इव पर्वतैः ॥
तत्सुरासुरसंयुक्तं युद्धम् अत्यद्भुतं बभौ धर्माधर्मसमायुक्तं दर्पेण विनयेन च ॥
ततो रथैः प्रज्वलितैर् वाहनैश् च प्रचोदितैः उत्पतद्भिश् च गगनं सासिहस्तैः समन्ततः ॥
क्षिप्यमाणैश् च मुसलैः संप्रेष्यद्भिश् च सायकैः चापैर् विस्फार्यमाणैश् च पात्यमानैश् च मुद्गरैः ॥
तद् युद्धम् अभवद् घोरं देवदानवसंकुलम् जगतस् त्रासजननं युगसंवर्तकोपमम् ॥
स्वहस्तमुक्तैः परिघैः क्षिप्रमुक्तैश् च पर्वतैः दानवाः समरे जघ्नुर् देवान् इन्द्रपुरोगमान् ॥
ते वध्यमाना बलिभिर् दानवैर् जितकाशिभिः विषण्णमनसो देवा जग्मुर् आर्तिं महामृधे ॥
ते ऽस्त्रजालैः प्रमथिताः परिघैर् भिन्नमस्तकाः भिन्नोरस्का दितिसुतैर् वेमू रक्तं व्रणैर् बहु ॥
संदिताः पाशजालैश् च निर्यत्नाश् च शरैः कृताः प्रविष्टा दानवीं मायां न शेकुस् ते विचेष्टितुम् ॥
तत्स्तम्भितम् इवाभाति निष्प्राणसदृशाकृति बलं सुराणाम् असुरैर् निष्प्रयत्नायुधं कृतम् ॥
tābhyāṃ balābhyāṃ saṃjajñe tumulo vigrahas tadā surāṇām asurāṇāṃ ca parasparajayaiṣiṇām ||
dānavā daivataiḥ sārdhaṃ nānāpraharaṇodyatāḥ samīyur yudhyamānā vai parvatā iva parvataiḥ ||
tatsurāsurasaṃyuktaṃ yuddham atyadbhutaṃ babhau dharmādharmasamāyuktaṃ darpeṇa vinayena ca ||
tato rathaiḥ prajvalitair vāhanaiś ca pracoditaiḥ utpatadbhiś ca gaganaṃ sāsihastaiḥ samantataḥ ||
kṣipyamāṇaiś ca musalaiḥ saṃpreṣyadbhiś ca sāyakaiḥ cāpair visphāryamāṇaiś ca pātyamānaiś ca mudgaraiḥ ||
tad yuddham abhavad ghoraṃ devadānavasaṃkulam jagatas trāsajananaṃ yugasaṃvartakopamam ||
svahastamuktaiḥ parighaiḥ kṣipramuktaiś ca parvataiḥ dānavāḥ samare jaghnur devān indrapurogamān ||
te vadhyamānā balibhir dānavair jitakāśibhiḥ viṣaṇṇamanaso devā jagmur ārtiṃ mahāmṛdhe ||
te 'strajālaiḥ pramathitāḥ parighair bhinnamastakāḥ bhinnoraskā ditisutair vemū raktaṃ vraṇair bahu ||
saṃditāḥ pāśajālaiś ca niryatnāś ca śaraiḥ kṛtāḥ praviṣṭā dānavīṃ māyāṃ na śekus te viceṣṭitum ||
tatstambhitam ivābhāti niṣprāṇasadṛśākṛti balaṃ surāṇām asurair niṣprayatnāyudhaṃ kṛtam ||
Боги и асуры, стремясь победить друг друга, сошлись в бою, словно горы сталкиваются с горами. Это сражение смешало дхарму и адхарму, гордость и смирение: небо со всех сторон наполнилось воинами с мечами в руках, натянутыми луками и падающими палицами. Битва внушала ужас миру и была подобна концу юги. В сражении данавы поражали богов во главе с Индрой; боги пали духом и в великой битве пришли в бедствие. С разбитой грудью от сыновей Дити, они извергали из ран много крови. Попав в данавскую майю, они не могли сопротивляться, и асуры сделали войско богов бессильным в оружии.
b75730f108f6 · published Jun 22, 2026, 3:30:57 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Сражение описано как столкновение не только двух армий, но и двух состояний сознания: дхармы и адхармы, смирения и гордости. Майя данавов лишает богов способности действовать, показывая, что внешняя сила без ясности сознания быстро становится беспомощной.