Mahabharata
Акшаяпатра-прапти-парва: дар неиссякаемого сосуда · Verse 3.4.4–8
2801 / 3756
Mahabharata · 3.4.4–8
Devanāgarī

लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयो जलाद् उत्तीर्य धर्मवित् ॥
जग्राह पादौ धौम्यस्य भ्रातॄंश् चास्वजताच्युतः ॥
द्रौपद्या सह संगम्य पश्यमानो ऽभ्ययात् प्रभुः ॥
महानसे तदान्नं तु साधयाम् आस पाण्डवः ॥
संस्कृतं प्रसवं याति वन्यम् अन्नं चतुर्विधम् ॥
अक्षय्यं वर्धते चान्नं तेन भोजयते द्विजान् ॥
भुक्तवत्सु च विप्रेषु भोजयित्वानुजान् अपि ॥
शेषं विघससंज्ञं तु पश्चाद् भुङ्क्ते युधिष्ठिरः ॥
युधिष्ठिरं भोजयित्वा शेषम् अश्नाति पार्षती ॥
एवं दिवाकरात् प्राप्य दिवाकरसमद्युतिः ॥
कामान् मनो ऽभिलषितान् ब्राह्मणेभ्यो ददौ प्रभुः ॥

Transliteration (IAST)

labdhvā varaṃ tu kaunteyo jalād uttīrya dharmavit ||
jagrāha pādau dhaumyasya bhrātṝṃś cāsvajatācyutaḥ ||
draupadyā saha saṃgamya paśyamāno 'bhyayāt prabhuḥ ||
mahānase tadānnaṃ tu sādhayām āsa pāṇḍavaḥ ||
saṃskṛtaṃ prasavaṃ yāti vanyam annaṃ caturvidham ||
akṣayyaṃ vardhate cānnaṃ tena bhojayate dvijān ||
bhuktavatsu ca vipreṣu bhojayitvānujān api ||
śeṣaṃ vighasasaṃjñaṃ tu paścād bhuṅkte yudhiṣṭhiraḥ ||
yudhiṣṭhiraṃ bhojayitvā śeṣam aśnāti pārṣatī ||
evaṃ divākarāt prāpya divākarasamadyutiḥ ||
kāmān mano 'bhilaṣitān brāhmaṇebhyo dadau prabhuḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
लब्ध्वा वरं तु कौन्तेयःlabdhvā varaṃ tu kaunteyaḥполучив дар, сын Кунти
जलात् उत्तीर्य धर्मवित्jalāt uttīrya dharmavitвыйдя из воды, знаток дхармы
जग्राह पादौ धौम्यस्यjagrāha pādau dhaumyasyaвзял стопы Дхаумьи
भ्रातॄन् च अस्वजत अच्युतःbhrātṝn ca asvajata acyutaḥи непоколебимый обнял братьев
द्रौपद्या सह संगम्यdraupadyā saha saṃgamyaсоединившись с Драупади
पश्यमानः अभ्ययात् प्रभुःpaśyamānaḥ abhyayāt prabhuḥглядя, владыка подошёл
महानसे तदा अन्नम् तुmahānase tadā annam tuтогда в кухне пищу
साधयाम् आस पाण्डवःsādhayām āsa pāṇḍavaḥПандав приготовил
संस्कृतं प्रसवं यातिsaṃskṛtaṃ prasavaṃ yātiприготовленное достигало изобилия
वन्यम् अन्नं चतुर्विधम्vanyam annaṃ caturvidhamлесная четырёхвидная пища
अक्षय्यं वर्धते च अन्नम्akṣayyaṃ vardhate ca annamи пища неиссякаемо возрастала
तेन भोजयते द्विजान्tena bhojayate dvijānею он кормил дваждырождённых
भुक्तवत्सु च विप्रेषुbhuktavatsu ca vipreṣuкогда брахманы уже поели
भोजयित्वा अनुजान् अपिbhojayitvā anujān apiнакормив также младших братьев
शेषं विघससंज्ञं तुśeṣaṃ vighasasaṃjñaṃ tuостаток, называемый вигхаса
पश्चात् भुङ्क्ते युधिष्ठिरःpaścāt bhuṅkte yudhiṣṭhiraḥзатем вкушал Юдхиштхира
युधिष्ठिरं भोजयित्वाyudhiṣṭhiraṃ bhojayitvāнакормив Юдхиштхиру
शेषम् अश्नाति पार्षतीśeṣam aśnāti pārṣatīостаток вкушала дочь Пришаты
एवं दिवाकरात् प्राप्यevaṃ divākarāt prāpyaтак получив от Дивакары
दिवाकरसमद्युतिःdivākarasamadyutiḥсияющий подобно Дивакаре
कामान् मनः अभिलषितान्kāmān manaḥ abhilaṣitānжеланные сердцем блага
ब्राह्मणेभ्यः ददौ प्रभुःbrāhmaṇebhyaḥ dadau prabhuḥвладыка давал брахманам
Translation

Получив дар, сын Кунти, знающий дхарму, вышел из воды, припал к стопам Дхаумьи и обнял братьев. Встретившись с Драупади, владыка пошёл в кухню; тогда Пандав стал готовить пищу. Лесная четырёхвидная пища, приготовленная им, приносила изобилие и неиссякаемо возрастала; ею он кормил брахманов. Когда брахманы ели, он кормил младших братьев; затем сам Юдхиштхира ел остаток, называемый вигхаса, а после Юдхиштхиры остаток вкушала дочь Друпады. Так, получив от Солнца желанные сердцем блага, сияющий, как Солнце, владыка давал их брахманам.

Commentary

Порядок питания здесь важнее самого чуда. Неиссякаемая пища входит в дисциплину служения: сначала гости и брахманы, затем братья, затем царь, и последней Драупади. Благодать проявляется не как бесконтрольное изобилие, а как восстановленный порядок жертвы.

Version

ec65457fe438 · published Jun 18, 2026, 3:10:20 AM UTC

Page between verses with