विग्रहो हि महाप्राज्ञ स्वजनेन विगर्हितः ॥
अधर्म्यम् अयशस्यं च मा राजन् प्रतिपद्यथाः ॥
समीक्षा यादृशी ह्य् अस्य पाण्डवान् प्रति भारत ॥
उपेक्ष्यमाणा सा राजन् महान्तम् अनयं स्पृशेत् ॥
अथ वायं सुमन्दात्मा वनं गच्छतु ते सुतः ॥
पाण्डवैः सहितो राजन्न् एक एवासहायवान् ॥
ततः संसर्गजः स्नेहः पुत्रस्य तव पाण्डवैः ॥
यदि स्यात् कृतकार्यो ऽद्य भवेस् त्वं मनुजेश्वर ॥
अथ वा जायमानस्य यच् छीलम् अनुजायते ॥
श्रूयते तन् महाराज नामृतस्यापसर्पति ॥
कथं वा मन्यते भीष्मो द्रोणो वा विदुरो ऽपि वा ॥
भवान् वात्र क्षमं कार्यं पुरा चार्थो ऽतिवर्तते ॥
vigraho hi mahāprājña svajanena vigarhitaḥ ||
adharmyam ayaśasyaṃ ca mā rājan pratipadyathāḥ ||
samīkṣā yādṛśī hy asya pāṇḍavān prati bhārata ||
upekṣyamāṇā sā rājan mahāntam anayaṃ spṛśet ||
atha vāyaṃ sumandātmā vanaṃ gacchatu te sutaḥ ||
pāṇḍavaiḥ sahito rājann eka evāsahāyavān ||
tataḥ saṃsargajaḥ snehaḥ putrasya tava pāṇḍavaiḥ ||
yadi syāt kṛtakāryo 'dya bhaves tvaṃ manujeśvara ||
atha vā jāyamānasya yac chīlam anujāyate ||
śrūyate tan mahārāja nāmṛtasyāpasarpati ||
kathaṃ vā manyate bhīṣmo droṇo vā viduro 'pi vā ||
bhavān vātra kṣamaṃ kāryaṃ purā cārtho 'tivartate ||
«Вражда со своими, о великомудрый, достойна порицания, противна дхарме и бесславна; не вступай в неё, о царь. То, как он смотрит на Пандавов, если оставить это без внимания, приведёт к великой беде. Или пусть этот твой дурной сын один, без помощников, пойдёт в лес вместе с Пандавами; если от общения с ними у твоего сына родится любовь, ты уже сегодня достигнешь цели, о владыка людей. Но, говорят, какой нрав сопутствует рождению, тот не отступает от бессмертного. Как же Бхишма, Дрона, Видура и ты сам сочтёте правильным дело, пока оно не перешло через край?»
ac953e82da95 · published Jun 18, 2026, 3:10:20 AM UTC
Page between verses with
Вьяса оставляет даже для Дурьодханы возможность исцеления через общение с Пандавами, но тут же трезво напоминает о силе характера. Надежда не должна превращаться в наивность: зло надо останавливать до того, как оно переступит предел.