Mahabharata 3.75.11-17

Devanāgarī

एवम् उक्ते ततो वायुर् अन्तरिक्षाद् अभाषत ॥
नैषा कृतवती पापं नल सत्यं ब्रवीमि ते ॥
राजञ् शीलनिधिः स्फीतो दमयन्त्या सुरक्षितः ॥
साक्षिणो रक्षिणश् चास्या वयं त्रीन् परिवत्सरान् ॥
उपायो विहितश् चायं त्वदर्थम् अतुलो ऽनया ॥
न ह्य् एकाह्ना शतं गन्ता त्वद् ऋते ऽन्यः पुमान् इह ॥
उपपन्ना त्वया भैमी त्वं च भैम्या महीपते ॥
नात्र शङ्का त्वया कार्या संगच्छ सह भार्यया ॥
तथा ब्रुवति वायौ तु पुष्पवृष्टिः पपात ह ॥
देवदुन्दुभयो नेदुर् ववौ च पवनः शिवः ॥
तद् अद्भुततमं दृष्ट्वा नलो राजाथ भारत ॥
दमयन्त्यां विशङ्कां तां व्यपाकर्षद् अरिंदमः ॥
ततस् तद् वस्त्रम् अरजः प्रावृणोद् वसुधाधिपः ॥
संस्मृत्य नागराजानं ततो लेभे वपुः स्वकम् ॥

Transliteration (IAST)

evam ukte tato vāyur antarikṣād abhāṣata ||
naiṣā kṛtavatī pāpaṃ nala satyaṃ bravīmi te ||
rājañ śīlanidhiḥ sphīto damayantyā surakṣitaḥ ||
sākṣiṇo rakṣiṇaś cāsyā vayaṃ trīn parivatsarān ||
upāyo vihitaś cāyaṃ tvadartham atulo 'nayā ||
na hy ekāhnā śataṃ gantā tvad ṛte 'nyaḥ pumān iha ||
upapannā tvayā bhaimī tvaṃ ca bhaimyā mahīpate ||
nātra śaṅkā tvayā kāryā saṃgaccha saha bhāryayā ||
tathā bruvati vāyau tu puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha ||
devadundubhayo nedur vavau ca pavanaḥ śivaḥ ||
tad adbhutatamaṃ dṛṣṭvā nalo rājātha bhārata ||
damayantyāṃ viśaṅkāṃ tāṃ vyapākarṣad ariṃdamaḥ ||
tatas tad vastram arajaḥ prāvṛṇod vasudhādhipaḥ ||
saṃsmṛtya nāgarājānaṃ tato lebhe vapuḥ svakam ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

एवम् उक्ते ततो वायुर् अन्तरिक्षाद् अभाषत ॥ नैषा कृतवती पापं नल सत्यं ब्रवीमि ते ॥ राजञ् शीलनिधिः स्फीतो दमयन्त्या सुरक्षितः ॥ साक्षिणो रक्षिणश् चास्या वयं त्रीन् परिवत्सरान् ॥ उपायो विहितश् चायं त्वदर्थम् अतुलो ऽनया ॥ न ह्य् एकाह्ना शतं गन्ता त्वद् ऋते ऽन्यः पुमान् इह ॥ उपपन्ना त्वया भैमी त्वं च भैम्या महीपते ॥ नात्र शङ्का त्वया कार्या संगच्छ सह भार्यया ॥ तथा ब्रुवति वायौ तु पुष्पवृष्टिः पपात ह ॥ देवदुन्दुभयो नेदुर् ववौ च पवनः शिवः ॥ तद् अद्भुततमं दृष्ट्वा नलो राजाथ भारत ॥ दमयन्त्यां विशङ्कां तां व्यपाकर्षद् अरिंदमः ॥ ततस् तद् वस्त्रम् अरजः प्रावृणोद् वसुधाधिपः ॥ संस्मृत्य नागराजानं ततो लेभे वपुः स्वकम् ॥evam ukte tato vāyur antarikṣād abhāṣata || naiṣā kṛtavatī pāpaṃ nala satyaṃ bravīmi te || rājañ śīlanidhiḥ sphīto damayantyā surakṣitaḥ || sākṣiṇo rakṣiṇaś cāsyā vayaṃ trīn parivatsarān || upāyo vihitaś cāyaṃ tvadartham atulo 'nayā || na hy ekāhnā śataṃ gantā tvad ṛte 'nyaḥ pumān iha || upapannā tvayā bhaimī tvaṃ ca bhaimyā mahīpate || nātra śaṅkā tvayā kāryā saṃgaccha saha bhāryayā || tathā bruvati vāyau tu puṣpavṛṣṭiḥ papāta ha || devadundubhayo nedur vavau ca pavanaḥ śivaḥ || tad adbhutatamaṃ dṛṣṭvā nalo rājātha bhārata || damayantyāṃ viśaṅkāṃ tāṃ vyapākarṣad ariṃdamaḥ || tatas tad vastram arajaḥ prāvṛṇod vasudhādhipaḥ || saṃsmṛtya nāgarājānaṃ tato lebhe vapuḥ svakam ||Из пространства говорит Ваю, подтверждая, что Дамаянти не согрешила и три года была охраняема свидетелями; её хитрость была ради Налы, потому что никто другой не прошёл бы сто йоджан за день; после этого падает дождь цветов, звучат божественные барабаны, и Нала, вспомнив Каркотаку, надевает чистую одежду и возвращает свой облик.

Translation

Тогда из пространства заговорил Ваю: «Нала, она не совершила греха; говорю тебе истину. Царь, сокровищница добродетели Дамаянти хорошо сохранена. Мы были её свидетелями и хранителями три года. Этот несравненный способ она придумала ради тебя: кроме тебя никто здесь не смог бы за один день пройти сто йоджан. Бхаими достойна тебя, и ты достоин Бхаими; не сомневайся, соединись с женой». Когда Ваю говорил так, пролился дождь цветов, зазвучали божественные барабаны и подул благой ветер. Увидев это чудо, Нала отбросил подозрение к Дамаянти. Затем владыка земли надел ту чистую одежду, вспомнил царя нагов и обрёл свой собственный облик».

Commentary

Свидетельство Ваю снимает последнюю тень между ними. Восстановление облика следует за восстановлением доверия: внутреннее очищение предшествует внешнему возвращению.

Version

38f7cfa767ed · published Jun 18, 2026, 4:44:20 AM UTC