Mahabharata
Dhanaṃjaya-darśana-tṛṣṇā-parva (Longing for Arjuna)3.142.13-21
3270 / 15823
Mahabharata · 3.142.13-21
Devanāgarī

सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणो ऽप्य् अणीयसा ॥
ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाताभयस्य च ॥
स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाभिजिघांसतः ॥
अपि वज्रधरस्यापि भवेत् कालविषोपमः ॥
शत्रोर् अपि प्रपन्नस्य सो ऽनृशंसः प्रतापवान् ॥
दाताभयस्य बीभत्सुर् अमितात्मा महाबलः ॥
सर्वेषाम् आश्रयो ऽस्माकं रणे ऽरीणां प्रमर्दिता ॥
आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः ॥
रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्य् आसन् पुरा मम ॥
बहूनि बहुजातानि यानि प्राप्तः सुयोधनः ॥
यस्य बाहुबलाद् वीर सभा चासीत् पुरा मम ॥
सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव ॥
वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि ॥
अजेयम् अजितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥
संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम् ॥
अनुजातः स वीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा ॥
यस्य बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः ॥
जवे वायुर् मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः ॥

Transliteration (IAST)

satataṃ yaḥ kṣamāśīlaḥ kṣipyamāṇo 'py aṇīyasā ||
ṛjumārgaprapannasya śarmadātābhayasya ca ||
sa tu jihmapravṛttasya māyayābhijighāṃsataḥ ||
api vajradharasyāpi bhavet kālaviṣopamaḥ ||
śatror api prapannasya so 'nṛśaṃsaḥ pratāpavān ||
dātābhayasya bībhatsur amitātmā mahābalaḥ ||
sarveṣām āśrayo 'smākaṃ raṇe 'rīṇāṃ pramarditā ||
āhartā sarvaratnānāṃ sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ ||
ratnāni yasya vīryeṇa divyāny āsan purā mama ||
bahūni bahujātāni yāni prāptaḥ suyodhanaḥ ||
yasya bāhubalād vīra sabhā cāsīt purā mama ||
sarvaratnamayī khyātā triṣu lokeṣu pāṇḍava ||
vāsudevasamaṃ vīrye kārtavīryasamaṃ yudhi ||
ajeyam ajitaṃ yuddhe taṃ na paśyāmi phalgunam ||
saṃkarṣaṇaṃ mahāvīryaṃ tvāṃ ca bhīmāparājitam ||
anujātaḥ sa vīryeṇa vāsudevaṃ ca śatruhā ||
yasya bāhubale tulyaḥ prabhāve ca puraṃdaraḥ ||
jave vāyur mukhe somaḥ krodhe mṛtyuḥ sanātanaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सततं यः क्षमाशीलः क्षिप्यमाणो ऽप्य् अणीयसा ॥ ऋजुमार्गप्रपन्नस्य शर्मदाताभयस्य च ॥ स तु जिह्मप्रवृत्तस्य माययाभिजिघांसतः ॥ अपि वज्रधरस्यापि भवेत् कालविषोपमः ॥ शत्रोर् अपि प्रपन्नस्य सो ऽनृशंसः प्रतापवान् ॥ दाताभयस्य बीभत्सुर् अमितात्मा महाबलः ॥ सर्वेषाम् आश्रयो ऽस्माकं रणे ऽरीणां प्रमर्दिता ॥ आहर्ता सर्वरत्नानां सर्वेषां नः सुखावहः ॥ रत्नानि यस्य वीर्येण दिव्यान्य् आसन् पुरा मम ॥ बहूनि बहुजातानि यानि प्राप्तः सुयोधनः ॥ यस्य बाहुबलाद् वीर सभा चासीत् पुरा मम ॥ सर्वरत्नमयी ख्याता त्रिषु लोकेषु पाण्डव ॥ वासुदेवसमं वीर्ये कार्तवीर्यसमं युधि ॥ अजेयम् अजितं युद्धे तं न पश्यामि फल्गुनम् ॥ संकर्षणं महावीर्यं त्वां च भीमापराजितम् ॥ अनुजातः स वीर्येण वासुदेवं च शत्रुहा ॥ यस्य बाहुबले तुल्यः प्रभावे च पुरंदरः ॥ जवे वायुर् मुखे सोमः क्रोधे मृत्युः सनातनः ॥satataṃ yaḥ kṣamāśīlaḥ kṣipyamāṇo 'py aṇīyasā || ṛjumārgaprapannasya śarmadātābhayasya ca || sa tu jihmapravṛttasya māyayābhijighāṃsataḥ || api vajradharasyāpi bhavet kālaviṣopamaḥ || śatror api prapannasya so 'nṛśaṃsaḥ pratāpavān || dātābhayasya bībhatsur amitātmā mahābalaḥ || sarveṣām āśrayo 'smākaṃ raṇe 'rīṇāṃ pramarditā || āhartā sarvaratnānāṃ sarveṣāṃ naḥ sukhāvahaḥ || ratnāni yasya vīryeṇa divyāny āsan purā mama || bahūni bahujātāni yāni prāptaḥ suyodhanaḥ || yasya bāhubalād vīra sabhā cāsīt purā mama || sarvaratnamayī khyātā triṣu lokeṣu pāṇḍava || vāsudevasamaṃ vīrye kārtavīryasamaṃ yudhi || ajeyam ajitaṃ yuddhe taṃ na paśyāmi phalgunam || saṃkarṣaṇaṃ mahāvīryaṃ tvāṃ ca bhīmāparājitam || anujātaḥ sa vīryeṇa vāsudevaṃ ca śatruhā || yasya bāhubale tulyaḥ prabhāve ca puraṃdaraḥ || jave vāyur mukhe somaḥ krodhe mṛtyuḥ sanātanaḥ ||He remembers Arjuna, who is always patient, even when provoked by a lesser man, who grants peace and freedom from fear to one who walks the straight path, but for the crooked one trying to kill through deceit becomes like the poison of Time even to the wielder of the vajra; Bibhatsu is magnanimous, mighty, and grants freedom from fear even to an enemy who has come for refuge; he is the support of all the Pandavas, the crusher of enemies in battle, the gatherer of all jewels, the bringer of happiness; by the strength of his arm Yudhishthira once had divine jewels and an assembly hall famed in all three worlds; he does not see Phalguna, equal to Vasudeva in valor and to Kartavirya in battle, invincible and unconquered; Arjuna in strength is like Sankarshana, the unconquered Bhima, and Vasudeva, equal to Purandara in might, to Vayu in swiftness, to Soma in countenance, and to eternal Death in wrath.
Translation

'He is always patient, even when provoked by a lesser man; he grants peace and freedom from fear to one who has taken the straight path. But for one who acts crookedly and seeks to kill through deceit, he becomes like the poison of Time, even if it is the wielder of the vajra himself standing before him. Bibhatsu is magnanimous, mighty, and grants freedom from fear even to an enemy who has come for refuge. He is the support of us all, the crusher of enemies in battle, the gatherer of all jewels, and the source of happiness for all of us. By his strength, hero, I once had many divine jewels of many kinds, which Suyodhana has now obtained. By the strength of his arms, Pandava, I once had an assembly hall made of every jewel, famed in the three worlds. I do not see Phalguna, equal to Vasudeva in valor, equal to Kartavirya in battle, invincible, unconquered in war. He, the slayer of enemies, was born equal in strength to the mighty Sankarshana, to you, unconquered Bhima, and to Vasudeva. In strength of arms and in majesty he equals Purandara, in swiftness the Wind, in countenance Soma, in wrath eternal Death.'

Version

2204b557c03c · published Jul 16, 2026, 5:12:44 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with