Mahabharata 3.171.11-17

Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
दिष्ट्या धनंजयास्त्राणि त्वया प्राप्तानि भारत ॥
दिष्ट्या चाराधितो राजा देवानाम् ईश्वरः प्रभुः ॥
दिष्ट्या च भगवान् स्थाणुर् देव्या सह परंतप ॥
साक्षाद् दृष्टः सुयुद्धेन तोषितश् च त्वयानघ ॥
दिष्ट्या च लोकपालैस् त्वं समेतो भरतर्षभ ॥
दिष्ट्या वर्धामहे सर्वे दिष्ट्यासि पुनरागतः ॥
अद्य कृत्स्नाम् इमां देवीं विजितां पुरमालिनीम् ॥
मन्ये च धृतराष्ट्रस्य पुत्रान् अपि वशीकृतान् ॥
तानि त्व् इच्छामि ते द्रष्टुं दिव्यान्य् अस्त्राणि भारत ॥
यैस् तथा वीर्यवन्तस् ते निवातकवचा हता ॥
अर्जुन उवाच
श्वः प्रभाते भवान् द्रष्टा दिव्यान्य् अस्त्राणि सर्वशः ॥
निवातकवचा घोरा यैर् मया विनिपातिताः ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् आगमनं तत्र कथयित्वा धनंजयः ॥
भ्रातृभिः सहितः सर्वै रजनीं ताम् उवास ह ॥

Transliteration (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
diṣṭyā dhanaṃjayāstrāṇi tvayā prāptāni bhārata ||
diṣṭyā cārādhito rājā devānām īśvaraḥ prabhuḥ ||
diṣṭyā ca bhagavān sthāṇur devyā saha paraṃtapa ||
sākṣād dṛṣṭaḥ suyuddhena toṣitaś ca tvayānagha ||
diṣṭyā ca lokapālais tvaṃ sameto bharatarṣabha ||
diṣṭyā vardhāmahe sarve diṣṭyāsi punarāgataḥ ||
adya kṛtsnām imāṃ devīṃ vijitāṃ puramālinīm ||
manye ca dhṛtarāṣṭrasya putrān api vaśīkṛtān ||
tāni tv icchāmi te draṣṭuṃ divyāny astrāṇi bhārata ||
yais tathā vīryavantas te nivātakavacā hatā ||
arjuna uvāca
śvaḥ prabhāte bhavān draṣṭā divyāny astrāṇi sarvaśaḥ ||
nivātakavacā ghorā yair mayā vinipātitāḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam āgamanaṃ tatra kathayitvā dhanaṃjayaḥ ||
bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvai rajanīṃ tām uvāsa ha ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

युधिष्ठिर उवाच दिष्ट्या धनंजयास्त्राणि त्वया प्राप्तानि भारत ॥ दिष्ट्या चाराधितो राजा देवानाम् ईश्वरः प्रभुः ॥ दिष्ट्या च भगवान् स्थाणुर् देव्या सह परंतप ॥ साक्षाद् दृष्टः सुयुद्धेन तोषितश् च त्वयानघ ॥ दिष्ट्या च लोकपालैस् त्वं समेतो भरतर्षभ ॥ दिष्ट्या वर्धामहे सर्वे दिष्ट्यासि पुनरागतः ॥ अद्य कृत्स्नाम् इमां देवीं विजितां पुरमालिनीम् ॥ मन्ये च धृतराष्ट्रस्य पुत्रान् अपि वशीकृतान् ॥ तानि त्व् इच्छामि ते द्रष्टुं दिव्यान्य् अस्त्राणि भारत ॥ यैस् तथा वीर्यवन्तस् ते निवातकवचा हता ॥ अर्जुन उवाच श्वः प्रभाते भवान् द्रष्टा दिव्यान्य् अस्त्राणि सर्वशः ॥ निवातकवचा घोरा यैर् मया विनिपातिताः ॥ वैशंपायन उवाच एवम् आगमनं तत्र कथयित्वा धनंजयः ॥ भ्रातृभिः सहितः सर्वै रजनीं ताम् उवास ह ॥yudhiṣṭhira uvāca diṣṭyā dhanaṃjayāstrāṇi tvayā prāptāni bhārata || diṣṭyā cārādhito rājā devānām īśvaraḥ prabhuḥ || diṣṭyā ca bhagavān sthāṇur devyā saha paraṃtapa || sākṣād dṛṣṭaḥ suyuddhena toṣitaś ca tvayānagha || diṣṭyā ca lokapālais tvaṃ sameto bharatarṣabha || diṣṭyā vardhāmahe sarve diṣṭyāsi punarāgataḥ || adya kṛtsnām imāṃ devīṃ vijitāṃ puramālinīm || manye ca dhṛtarāṣṭrasya putrān api vaśīkṛtān || tāni tv icchāmi te draṣṭuṃ divyāny astrāṇi bhārata || yais tathā vīryavantas te nivātakavacā hatā || arjuna uvāca śvaḥ prabhāte bhavān draṣṭā divyāny astrāṇi sarvaśaḥ || nivātakavacā ghorā yair mayā vinipātitāḥ || vaiśaṃpāyana uvāca evam āgamanaṃ tatra kathayitvā dhanaṃjayaḥ || bhrātṛbhiḥ sahitaḥ sarvai rajanīṃ tām uvāsa ha ||Юдхиштхира радуется, что Арджуна получил оружие, удовлетворил царя богов, увидел и в бою удовлетворил Стхану вместе с богиней, встретил локапалов и вернулся; теперь земля кажется ему уже завоёванной, а сыновья Дхритараштры — подчинёнными; он хочет увидеть дивные астры, которыми были убиты Ниватакавачи; Арджуна отвечает, что утром Юдхиштхира увидит все божественные астры; рассказав о своём приходе, Дхананджая провёл ночь со всеми братьями.

Translation

Юдхиштхира сказал: «Счастье, что ты получил оружие, Дхананджая; счастье, что ты удовлетворил царя богов, владыку и господа. Счастье, что ты своими руками увидел благословенного Стхану вместе с богиней и в добром бою удовлетворил его, безгрешный. Счастье, что ты встретился с локапалами; счастье, что все мы возрастаем; счастье, что ты вернулся. Сегодня, Каунтея, я считаю всю эту землю, украшенную городами, уже завоёванной, и сыновей Дхритараштры — уже подчинёнными. Но я хочу увидеть твои божественные астры, Бхарата, которыми были убиты такие могучие Ниватакавачи». Арджуна сказал: «Завтра на рассвете ты увидишь все божественные астры, которыми я низверг страшных Ниватакавачей». Вайшампаяна сказал: «Так рассказав о своём приходе, Дхананджая провёл ту ночь со всеми братьями».

Commentary

Юдхиштхира видит в возвращении Арджуны знак будущей победы, но просит не славы, а подтверждения силы, данной богами. Его радость всё ещё связана с восстановлением справедливости.

Version

67b042d63bf4 · published Jun 18, 2026, 6:08:02 AM UTC