ततः क्रमेणोपययुर् नृवीरा; यथागतेनैव पथा समग्राः ॥
विहृत्य मासं सुखिनो बदर्यां; किरातराज्ञो विषयं सुबाहोः ॥
चीनांस् तुखारान् दरदान् सदार्वान्; देशान् कुणिन्दस्य च भूरिरत्नान् ॥
अतीत्य दुर्गं हिमवत्प्रदेशं; पुरं सुबाहोर् ददृशुर् नृवीराः ॥
श्रुत्वा च तान् पार्थिवपुत्रपौत्रान्; प्राप्तान् सुबाहुर् विषये समग्रान् ॥
प्रत्युद्ययौ प्रीतियुतः स राजा; तं चाभ्यनन्दन् वृषभाः कुरूणाम् ॥
समेत्य राज्ञा तु सुबाहुना ते; सूतैर् विशोकप्रमुखैश् च सर्वैः ॥
सहेन्द्रसेनैः परिचारकैश् च; पौरोगवैर् ये च महानसस्थाः ॥
सुखोषितास् तत्र त एकरात्रं; सूतान् उपादाय रथांश् च सर्वान् ॥
घटोत्कचं सानुचरं विसृज्य; ततो ऽभ्ययुर् यामुनम् अद्रिराजम् ॥
तस्मिन् गिरौ प्रस्रवणोपपन्ने; हिमोत्तरीयारुणपाण्डुसानौ ॥
विशाखयूपं समुपेत्य चक्रुस्; तदा निवासं पुरुषप्रवीराः ॥
वराहनानामृगपक्षिजुष्टं; महद् वनं चैत्ररथप्रकाशम् ॥
शिवेन यात्वा मृगयाप्रधानाः; संवत्सरं तत्र वने विजह्रुः ॥
tataḥ krameṇopayayur nṛvīrā; yathāgatenaiva pathā samagrāḥ ||
vihṛtya māsaṃ sukhino badaryāṃ; kirātarājño viṣayaṃ subāhoḥ ||
cīnāṃs tukhārān daradān sadārvān; deśān kuṇindasya ca bhūriratnān ||
atītya durgaṃ himavatpradeśaṃ; puraṃ subāhor dadṛśur nṛvīrāḥ ||
śrutvā ca tān pārthivaputrapautrān; prāptān subāhur viṣaye samagrān ||
pratyudyayau prītiyutaḥ sa rājā; taṃ cābhyanandan vṛṣabhāḥ kurūṇām ||
sametya rājñā tu subāhunā te; sūtair viśokapramukhaiś ca sarvaiḥ ||
sahendrasenaiḥ paricārakaiś ca; paurogavair ye ca mahānasasthāḥ ||
sukhoṣitās tatra ta ekarātraṃ; sūtān upādāya rathāṃś ca sarvān ||
ghaṭotkacaṃ sānucaraṃ visṛjya; tato 'bhyayur yāmunam adrirājam ||
tasmin girau prasravaṇopapanne; himottarīyāruṇapāṇḍusānau ||
viśākhayūpaṃ samupetya cakrus; tadā nivāsaṃ puruṣapravīrāḥ ||
varāhanānāmṛgapakṣijuṣṭaṃ; mahad vanaṃ caitrarathaprakāśam ||
śivena yātvā mṛgayāpradhānāḥ; saṃvatsaraṃ tatra vane vijahruḥ ||
«Затем по порядку, тем же путём, все герои, счастливо проведя месяц в Бадари, пришли в область царя киратов Субаху. Пройдя труднодоступную область Гимавата, страны чинов, тухаров, дарадов, садарвов и богатые драгоценностями земли Кулинды, герои увидели город Субаху. Услышав, что сыновья и внуки царей прибыли в его область все вместе, Субаху радостно вышел им навстречу, и быки Куру приветствовали его. Встретившись с царём Субаху, с возницами во главе с Вишокой, с Индрасеной, со всеми слугами и поварами, они счастливо провели там одну ночь. Затем, взяв возниц и все колесницы, отпустив Гхатоткачу с его спутниками, они отправились к горе у Ямуны. На этой горе, полной источников, со склонами, белыми от снега, красными и бледными, лучшие из людей достигли Вишакхаюпы и устроили стоянку. В большом лесу, сияющем как Чайтраратха, служимом вепрями, оленями и птицами, они, любящие охоту, благополучно провели год».
c1d608f8c7db · published Jun 18, 2026, 6:08:02 AM UTC
Page between verses with
Возвращение постепенно вновь вводит Пандавов в человеческий мир: появляются возницы, колесницы, слуги, союзные цари. Небесный участок пути завершается, но изгнание продолжается.