Mahabharata 3.226.1-10

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
धृतराष्ट्रस्य तद् वाक्यं निशम्य सहसौबलः ॥
दुर्योधनम् इदं काले कर्णो वचनम् अब्रवीत् ॥
प्रव्राज्य पाण्डवान् वीरान् स्वेन वीर्येण भारत ॥
भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीम् एको दिवं शम्बरहा यथा ॥
प्राच्याश् च दाक्षिणात्याश् च प्रतीच्योदीच्यवासिनः ॥
कृताः करप्रदाः सर्वे राजानस् ते नराधिप ॥
या हि सा दीप्यमानेव पाण्डवान् भजते पुरा ॥
साद्य लक्ष्मीस् त्वया राजन्न् अवाप्ता भ्रातृभिः सह ॥
इन्द्रप्रस्थगते यां तां दीप्यमानां युधिष्ठिरे ॥
अपश्याम श्रियं राजन्न् अचिरं शोककर्शिताः ॥
सा तु बुद्धिबलेनेयं राज्ञस् तस्माद् युधिष्ठिरात् ॥
त्वयाक्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते ॥
तथैव तव राजेन्द्र राजानः परवीरहन् ॥
शासने ऽधिष्ठिताः सर्वे किं कुर्म इति वादिनः ॥
तवाद्य पृथिवी राजन् निखिला सागराम्बरा ॥
सपर्वतवना देवी सग्रामनगराकरा ॥
नानावनोद्देशवती पत्तनैर् उपशोभिता ॥
वन्द्यमानो द्विजै राजन् पूज्यमानश् च राजभिः ॥
पौरुषाद् दिवि देवेषु भ्राजसे रश्मिवान् इव ॥
रुद्रैर् इव यमो राजा मरुद्भिर् इव वासवः ॥
कुरुभिस् त्वं वृतो राजन् भासि नक्षत्रराड् इव ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
dhṛtarāṣṭrasya tad vākyaṃ niśamya sahasaubalaḥ ||
duryodhanam idaṃ kāle karṇo vacanam abravīt ||
pravrājya pāṇḍavān vīrān svena vīryeṇa bhārata ||
bhuṅkṣvemāṃ pṛthivīm eko divaṃ śambarahā yathā ||
prācyāś ca dākṣiṇātyāś ca pratīcyodīcyavāsinaḥ ||
kṛtāḥ karapradāḥ sarve rājānas te narādhipa ||
yā hi sā dīpyamāneva pāṇḍavān bhajate purā ||
sādya lakṣmīs tvayā rājann avāptā bhrātṛbhiḥ saha ||
indraprasthagate yāṃ tāṃ dīpyamānāṃ yudhiṣṭhire ||
apaśyāma śriyaṃ rājann aciraṃ śokakarśitāḥ ||
sā tu buddhibaleneyaṃ rājñas tasmād yudhiṣṭhirāt ||
tvayākṣiptā mahābāho dīpyamāneva dṛśyate ||
tathaiva tava rājendra rājānaḥ paravīrahan ||
śāsane 'dhiṣṭhitāḥ sarve kiṃ kurma iti vādinaḥ ||
tavādya pṛthivī rājan nikhilā sāgarāmbarā ||
saparvatavanā devī sagrāmanagarākarā ||
nānāvanoddeśavatī pattanair upaśobhitā ||
vandyamāno dvijai rājan pūjyamānaś ca rājabhiḥ ||
pauruṣād divi deveṣu bhrājase raśmivān iva ||
rudrair iva yamo rājā marudbhir iva vāsavaḥ ||
kurubhis tvaṃ vṛto rājan bhāsi nakṣatrarāḍ iva ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

वैशंपायन उवाच धृतराष्ट्रस्य तद् वाक्यं निशम्य सहसौबलः ॥ दुर्योधनम् इदं काले कर्णो वचनम् अब्रवीत् ॥ प्रव्राज्य पाण्डवान् वीरान् स्वेन वीर्येण भारत ॥ भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीम् एको दिवं शम्बरहा यथा ॥ प्राच्याश् च दाक्षिणात्याश् च प्रतीच्योदीच्यवासिनः ॥ कृताः करप्रदाः सर्वे राजानस् ते नराधिप ॥ या हि सा दीप्यमानेव पाण्डवान् भजते पुरा ॥ साद्य लक्ष्मीस् त्वया राजन्न् अवाप्ता भ्रातृभिः सह ॥ इन्द्रप्रस्थगते यां तां दीप्यमानां युधिष्ठिरे ॥ अपश्याम श्रियं राजन्न् अचिरं शोककर्शिताः ॥ सा तु बुद्धिबलेनेयं राज्ञस् तस्माद् युधिष्ठिरात् ॥ त्वयाक्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते ॥ तथैव तव राजेन्द्र राजानः परवीरहन् ॥ शासने ऽधिष्ठिताः सर्वे किं कुर्म इति वादिनः ॥ तवाद्य पृथिवी राजन् निखिला सागराम्बरा ॥ सपर्वतवना देवी सग्रामनगराकरा ॥ नानावनोद्देशवती पत्तनैर् उपशोभिता ॥ वन्द्यमानो द्विजै राजन् पूज्यमानश् च राजभिः ॥ पौरुषाद् दिवि देवेषु भ्राजसे रश्मिवान् इव ॥ रुद्रैर् इव यमो राजा मरुद्भिर् इव वासवः ॥ कुरुभिस् त्वं वृतो राजन् भासि नक्षत्रराड् इव ॥vaiśaṃpāyana uvāca dhṛtarāṣṭrasya tad vākyaṃ niśamya sahasaubalaḥ || duryodhanam idaṃ kāle karṇo vacanam abravīt || pravrājya pāṇḍavān vīrān svena vīryeṇa bhārata || bhuṅkṣvemāṃ pṛthivīm eko divaṃ śambarahā yathā || prācyāś ca dākṣiṇātyāś ca pratīcyodīcyavāsinaḥ || kṛtāḥ karapradāḥ sarve rājānas te narādhipa || yā hi sā dīpyamāneva pāṇḍavān bhajate purā || sādya lakṣmīs tvayā rājann avāptā bhrātṛbhiḥ saha || indraprasthagate yāṃ tāṃ dīpyamānāṃ yudhiṣṭhire || apaśyāma śriyaṃ rājann aciraṃ śokakarśitāḥ || sā tu buddhibaleneyaṃ rājñas tasmād yudhiṣṭhirāt || tvayākṣiptā mahābāho dīpyamāneva dṛśyate || tathaiva tava rājendra rājānaḥ paravīrahan || śāsane 'dhiṣṭhitāḥ sarve kiṃ kurma iti vādinaḥ || tavādya pṛthivī rājan nikhilā sāgarāmbarā || saparvatavanā devī sagrāmanagarākarā || nānāvanoddeśavatī pattanair upaśobhitā || vandyamāno dvijai rājan pūjyamānaś ca rājabhiḥ || pauruṣād divi deveṣu bhrājase raśmivān iva || rudrair iva yamo rājā marudbhir iva vāsavaḥ || kurubhis tvaṃ vṛto rājan bhāsi nakṣatrarāḍ iva ||Услышав слова Дхритараштры, Карна вместе с Саубалой в подходящий момент говорит Дурьодхане: изгнав Пандавов собственной силой, наслаждайся землей один, как победитель Шамбары небом; цари востока, юга, запада и севера стали данниками; та сияющая Шри, которая прежде служила Пандавам и Юдхиштхире в Индрапрастхе, теперь силой разума отнята у Юдхиштхиры и достигнута Дурьодханой с братьями; все цари стоят под его властью и спрашивают, что делать; вся земля с океанами, горами, лесами, деревнями, городами, рудниками и портами принадлежит ему; почитаемый брахманами и царями, окруженный Куру, он сияет как солнце, Яма с Рудрами, Васава с Марутами и луна среди звезд.

Translation

Вайшампаяна сказал: «Услышав слова Дхритараштры, Карна вместе с Саубалой в должное время сказал Дурьодхане: «Бхарата, изгнав героев Пандавов собственной силой, наслаждайся этой землей один, как победитель Шамбары наслаждается небом. Цари востока, юга, запада и севера, о владыка людей, все сделались твоими данниками. Та сияющая Шри, которая прежде служила Пандавам, теперь, царь, достигнута тобой вместе с братьями. Ту Шри, что в Индрапрастхе сияла при Юдхиштхире и на которую мы смотрели недолго, истощенные скорбью, ты силой разума отнял у царя Юдхиштхиры, и теперь она сияет у тебя, могучерукий. Так же все цари, о царь царей, стоят под твоим повелением и говорят: “Что нам делать?” Сегодня вся земля, окруженная океаном, с горами, лесами, деревнями, городами, рудниками, разными лесными областями и украшенная портами, принадлежит тебе. Почитаемый дваждырожденными и царями, благодаря своему мужеству ты сияешь среди богов на небе, как лучистое солнце. Окруженный Куру, ты сияешь, как царь Яма среди Рудров, как Васава среди Марутов, как владыка звезд».

Commentary

Карна подменяет дхарму видимостью успеха. Он называет присвоенную Шри победой, хотя ее основание - обман и унижение.

Version

76c4a3c9d473 · published Jun 18, 2026, 6:49:32 AM UTC