Mahabharata 3.227.17-24

Devanāgarī

तथेत्य् उक्त्वा तु ते सर्वे जग्मुर् आवसथान् प्रति ॥
व्युषितायां रजन्यां तु कर्णो राजानम् अभ्ययात् ॥
ततो दुर्योधनं कर्णः प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् ॥
उपायः परिदृष्टो ऽयं तं निबोध जनेश्वर ॥
घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप ॥
घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः ॥
उचितं हि सदा गन्तुं घोषयात्रां विशां पते ॥
एवं च त्वां पिता राजन् समनुज्ञातुम् अर्हति ॥
तथा कथयमानौ तौ घोषयात्राविनिश्चयम् ॥
गान्धारराजः शकुनिः प्रत्युवाच हसन्न् इव ॥
उपायो ऽयं मया दृष्टो गमनाय निरामयः ॥
अनुज्ञास्यति नो राजा चोदयिष्यति चाप्य् उत ॥
घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप ॥
घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः ॥
ततः प्रहसिताः सर्वे ते ऽन्योन्यस्य तलान् ददुः ॥
तद् एव च विनिश्चित्य ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥

Transliteration (IAST)

tathety uktvā tu te sarve jagmur āvasathān prati ||
vyuṣitāyāṃ rajanyāṃ tu karṇo rājānam abhyayāt ||
tato duryodhanaṃ karṇaḥ prahasann idam abravīt ||
upāyaḥ paridṛṣṭo 'yaṃ taṃ nibodha janeśvara ||
ghoṣā dvaitavane sarve tvatpratīkṣā narādhipa ||
ghoṣayātrāpadeśena gamiṣyāmo na saṃśayaḥ ||
ucitaṃ hi sadā gantuṃ ghoṣayātrāṃ viśāṃ pate ||
evaṃ ca tvāṃ pitā rājan samanujñātum arhati ||
tathā kathayamānau tau ghoṣayātrāviniścayam ||
gāndhārarājaḥ śakuniḥ pratyuvāca hasann iva ||
upāyo 'yaṃ mayā dṛṣṭo gamanāya nirāmayaḥ ||
anujñāsyati no rājā codayiṣyati cāpy uta ||
ghoṣā dvaitavane sarve tvatpratīkṣā narādhipa ||
ghoṣayātrāpadeśena gamiṣyāmo na saṃśayaḥ ||
tataḥ prahasitāḥ sarve te 'nyonyasya talān daduḥ ||
tad eva ca viniścitya dadṛśuḥ kurusattamam ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

तथेत्य् उक्त्वा तु ते सर्वे जग्मुर् आवसथान् प्रति ॥ व्युषितायां रजन्यां तु कर्णो राजानम् अभ्ययात् ॥ ततो दुर्योधनं कर्णः प्रहसन्न् इदम् अब्रवीत् ॥ उपायः परिदृष्टो ऽयं तं निबोध जनेश्वर ॥ घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप ॥ घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः ॥ उचितं हि सदा गन्तुं घोषयात्रां विशां पते ॥ एवं च त्वां पिता राजन् समनुज्ञातुम् अर्हति ॥ तथा कथयमानौ तौ घोषयात्राविनिश्चयम् ॥ गान्धारराजः शकुनिः प्रत्युवाच हसन्न् इव ॥ उपायो ऽयं मया दृष्टो गमनाय निरामयः ॥ अनुज्ञास्यति नो राजा चोदयिष्यति चाप्य् उत ॥ घोषा द्वैतवने सर्वे त्वत्प्रतीक्षा नराधिप ॥ घोषयात्रापदेशेन गमिष्यामो न संशयः ॥ ततः प्रहसिताः सर्वे ते ऽन्योन्यस्य तलान् ददुः ॥ तद् एव च विनिश्चित्य ददृशुः कुरुसत्तमम् ॥tathety uktvā tu te sarve jagmur āvasathān prati || vyuṣitāyāṃ rajanyāṃ tu karṇo rājānam abhyayāt || tato duryodhanaṃ karṇaḥ prahasann idam abravīt || upāyaḥ paridṛṣṭo 'yaṃ taṃ nibodha janeśvara || ghoṣā dvaitavane sarve tvatpratīkṣā narādhipa || ghoṣayātrāpadeśena gamiṣyāmo na saṃśayaḥ || ucitaṃ hi sadā gantuṃ ghoṣayātrāṃ viśāṃ pate || evaṃ ca tvāṃ pitā rājan samanujñātum arhati || tathā kathayamānau tau ghoṣayātrāviniścayam || gāndhārarājaḥ śakuniḥ pratyuvāca hasann iva || upāyo 'yaṃ mayā dṛṣṭo gamanāya nirāmayaḥ || anujñāsyati no rājā codayiṣyati cāpy uta || ghoṣā dvaitavane sarve tvatpratīkṣā narādhipa || ghoṣayātrāpadeśena gamiṣyāmo na saṃśayaḥ || tataḥ prahasitāḥ sarve te 'nyonyasya talān daduḥ || tad eva ca viniścitya dadṛśuḥ kurusattamam ||Все соглашаются и уходят; утром Карна приходит к Дурьодхане, смеясь, и говорит, что нашел средство: все гхоши у Двайтаваны ждут царя, и под предлогом поездки к стадам они несомненно отправятся; такая гхоша-ятра всегда уместна, и отец должен разрешить; Шакуни, смеясь, подтверждает, что это безвредный способ, царь разрешит и даже побудит; все смеются, хлопают друг друга по ладоням и, решив так, идут к лучшему из Куру.

Translation

Те ответили: «Да будет так» - и все разошлись по домам. Когда ночь прошла, Карна пришел к царю и, смеясь, сказал Дурьодхане: «Способ найден; услышь его, владыка людей. Все гхоши в Двайтаване ждут тебя, о царь; под предлогом гхоша-ятры мы, без сомнения, поедем. Ведь царю всегда подобает ездить к стадам, и так отец должен разрешить тебе». Когда они так обсуждали решение о гхоша-ятре, царь Гандхары Шакуни, словно смеясь, сказал: «Этот способ я нашел для безвредной поездки. Царь разрешит нам и даже побудит. Все гхоши в Двайтаване ждут тебя, владыка людей; под предлогом гхоша-ятры мы, без сомнения, поедем». Тогда все рассмеялись, хлопнули друг друга по ладоням и, решив именно так, отправились к лучшему из Куру».

Commentary

Предлог с коровьими стадами внешне законен, но внутренне лжив. Так адхарма часто приходит под видом обычного царского дела.

Version

20366f766b5b · published Jun 18, 2026, 6:49:32 AM UTC