Mahabharata
Duryodhana-dvaitavana-praveśa-parva (Entering Dvaitavana)3.229.14-18
3563 / 15823
Mahabharata · 3.229.14-18
Devanāgarī

यदृच्छया च तदहो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
ईजे राजर्षियज्ञेन सद्यस्केन विशां पते ॥
दिव्येन विधिना राजा वन्येन कुरुसत्तमः ॥
कृत्वा निवेशम् अभितः सरसस् तस्य कौरवः ॥
द्रौपद्या सहितो धीमान् धर्मपत्न्या नराधिपः ॥
ततो दुर्योधनः प्रेष्यान् आदिदेश सहानुजः ॥
आक्रीडावसथाः क्षिप्रं क्रियन्ताम् इति भारत ॥
ते तथेत्य् एव कौरव्यम् उक्त्वा वचनकारिणः ॥
चिकीर्षन्तस् तदाक्रीडाञ् जग्मुर् द्वैतवनं सरः ॥
सेनाग्रं धार्तराष्ट्रस्य प्राप्तं द्वैतवनं सरः ॥
प्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन् ॥

Transliteration (IAST)

yadṛcchayā ca tadaho dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||
īje rājarṣiyajñena sadyaskena viśāṃ pate ||
divyena vidhinā rājā vanyena kurusattamaḥ ||
kṛtvā niveśam abhitaḥ sarasas tasya kauravaḥ ||
draupadyā sahito dhīmān dharmapatnyā narādhipaḥ ||
tato duryodhanaḥ preṣyān ādideśa sahānujaḥ ||
ākrīḍāvasathāḥ kṣipraṃ kriyantām iti bhārata ||
te tathety eva kauravyam uktvā vacanakāriṇaḥ ||
cikīrṣantas tadākrīḍāñ jagmur dvaitavanaṃ saraḥ ||
senāgraṃ dhārtarāṣṭrasya prāptaṃ dvaitavanaṃ saraḥ ||
praviśantaṃ vanadvāri gandharvāḥ samavārayan ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यदृच्छया च तदहो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ईजे राजर्षियज्ञेन सद्यस्केन विशां पते ॥ दिव्येन विधिना राजा वन्येन कुरुसत्तमः ॥ कृत्वा निवेशम् अभितः सरसस् तस्य कौरवः ॥ द्रौपद्या सहितो धीमान् धर्मपत्न्या नराधिपः ॥ ततो दुर्योधनः प्रेष्यान् आदिदेश सहानुजः ॥ आक्रीडावसथाः क्षिप्रं क्रियन्ताम् इति भारत ॥ ते तथेत्य् एव कौरव्यम् उक्त्वा वचनकारिणः ॥ चिकीर्षन्तस् तदाक्रीडाञ् जग्मुर् द्वैतवनं सरः ॥ सेनाग्रं धार्तराष्ट्रस्य प्राप्तं द्वैतवनं सरः ॥ प्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन् ॥yadṛcchayā ca tadaho dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ || īje rājarṣiyajñena sadyaskena viśāṃ pate || divyena vidhinā rājā vanyena kurusattamaḥ || kṛtvā niveśam abhitaḥ sarasas tasya kauravaḥ || draupadyā sahito dhīmān dharmapatnyā narādhipaḥ || tato duryodhanaḥ preṣyān ādideśa sahānujaḥ || ākrīḍāvasathāḥ kṣipraṃ kriyantām iti bhārata || te tathety eva kauravyam uktvā vacanakāriṇaḥ || cikīrṣantas tadākrīḍāñ jagmur dvaitavanaṃ saraḥ || senāgraṃ dhārtarāṣṭrasya prāptaṃ dvaitavanaṃ saraḥ || praviśantaṃ vanadvāri gandharvāḥ samavārayan ||On that day the son of Dharma, Yudhishthira, happened to be performing a royal sacrificial rite by the lake according to divine and forest rule, together with Draupadi, his lawful wife; Duryodhana, having made camp around the lake, together with his younger brother, orders the servants to quickly prepare places for play; those carrying out the order go to the lake Dvaitavana, wishing to make grounds for amusement; the vanguard of Dhritarashtra's army reaches the lake Dvaitavana.
Translation

It happened that on that day, the son of Dharma, Yudhishthira, king and best of the Kurus, was performing a royal sacrificial rite by the lake according to divine and forest custom, together with Draupadi, his lawful wife. Duryodhana, having made camp around that lake, together with his younger brother, ordered the servants: "Let places for play be quickly prepared." Having said to the Kaurava, "So be it," the doers of his bidding went to the lake Dvaitavana, wishing to prepare places for amusement. The vanguard of Dhritarashtra's army reached the lake Dvaitavana.

Version

fa03e16f6baa · published Jul 16, 2026, 5:23:50 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with