Mahabharata 3.229.14-18

Devanāgarī

यदृच्छया च तदहो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥
ईजे राजर्षियज्ञेन सद्यस्केन विशां पते ॥
दिव्येन विधिना राजा वन्येन कुरुसत्तमः ॥
कृत्वा निवेशम् अभितः सरसस् तस्य कौरवः ॥
द्रौपद्या सहितो धीमान् धर्मपत्न्या नराधिपः ॥
ततो दुर्योधनः प्रेष्यान् आदिदेश सहानुजः ॥
आक्रीडावसथाः क्षिप्रं क्रियन्ताम् इति भारत ॥
ते तथेत्य् एव कौरव्यम् उक्त्वा वचनकारिणः ॥
चिकीर्षन्तस् तदाक्रीडाञ् जग्मुर् द्वैतवनं सरः ॥
सेनाग्रं धार्तराष्ट्रस्य प्राप्तं द्वैतवनं सरः ॥
प्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन् ॥

Transliteration (IAST)

yadṛcchayā ca tadaho dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ ||
īje rājarṣiyajñena sadyaskena viśāṃ pate ||
divyena vidhinā rājā vanyena kurusattamaḥ ||
kṛtvā niveśam abhitaḥ sarasas tasya kauravaḥ ||
draupadyā sahito dhīmān dharmapatnyā narādhipaḥ ||
tato duryodhanaḥ preṣyān ādideśa sahānujaḥ ||
ākrīḍāvasathāḥ kṣipraṃ kriyantām iti bhārata ||
te tathety eva kauravyam uktvā vacanakāriṇaḥ ||
cikīrṣantas tadākrīḍāñ jagmur dvaitavanaṃ saraḥ ||
senāgraṃ dhārtarāṣṭrasya prāptaṃ dvaitavanaṃ saraḥ ||
praviśantaṃ vanadvāri gandharvāḥ samavārayan ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

यदृच्छया च तदहो धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः ॥ ईजे राजर्षियज्ञेन सद्यस्केन विशां पते ॥ दिव्येन विधिना राजा वन्येन कुरुसत्तमः ॥ कृत्वा निवेशम् अभितः सरसस् तस्य कौरवः ॥ द्रौपद्या सहितो धीमान् धर्मपत्न्या नराधिपः ॥ ततो दुर्योधनः प्रेष्यान् आदिदेश सहानुजः ॥ आक्रीडावसथाः क्षिप्रं क्रियन्ताम् इति भारत ॥ ते तथेत्य् एव कौरव्यम् उक्त्वा वचनकारिणः ॥ चिकीर्षन्तस् तदाक्रीडाञ् जग्मुर् द्वैतवनं सरः ॥ सेनाग्रं धार्तराष्ट्रस्य प्राप्तं द्वैतवनं सरः ॥ प्रविशन्तं वनद्वारि गन्धर्वाः समवारयन् ॥yadṛcchayā ca tadaho dharmaputro yudhiṣṭhiraḥ || īje rājarṣiyajñena sadyaskena viśāṃ pate || divyena vidhinā rājā vanyena kurusattamaḥ || kṛtvā niveśam abhitaḥ sarasas tasya kauravaḥ || draupadyā sahito dhīmān dharmapatnyā narādhipaḥ || tato duryodhanaḥ preṣyān ādideśa sahānujaḥ || ākrīḍāvasathāḥ kṣipraṃ kriyantām iti bhārata || te tathety eva kauravyam uktvā vacanakāriṇaḥ || cikīrṣantas tadākrīḍāñ jagmur dvaitavanaṃ saraḥ || senāgraṃ dhārtarāṣṭrasya prāptaṃ dvaitavanaṃ saraḥ || praviśantaṃ vanadvāri gandharvāḥ samavārayan ||В тот день Дхармасутра Юдхиштхира случайно совершал царский жертвенный обряд у озера по божественному и лесному правилу, с Драупади, своей законной женой; Дурьодхана, разбив лагерь вокруг озера, вместе с младшим братом велит слугам быстро устроить места для игры; исполнители приказа идут к озеру Двайтавана, желая сделать площадки для развлечения; передовая часть войска Дхритараштры достигает озера Двайтавана.

Translation

Случилось, что в тот день Дхармасутра Юдхиштхира, царь и лучший из Куру, совершал у озера царский жертвенный обряд по божественному способу и по лесному правилу, вместе с Драупади, своей законной женой. Дурьодхана, разбив лагерь вокруг того озера, вместе с младшим братом приказал слугам: «Пусть быстро устроят места для игры». Сказав Каураву: «Да будет так», исполнители приказа пошли к озеру Двайтавана, желая устроить места для развлечения. Передовая часть войска Дхритараштры достигла озера Двайтавана».

Commentary

Юдхиштхира занят жертвой, Дурьодхана - развлечением. Одно и то же место раскрывает две разные внутренние цели.

Version

098a5bef8534 · published Jun 18, 2026, 6:49:32 AM UTC