Mahabharata 3.234.20-28

Devanāgarī

गन्धर्वांस् त्रासितान् दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रेण धीमता ॥
चित्रसेनो गदां गृह्य सव्यसाचिनम् आद्रवत् ॥
तस्याभिपततस् तूर्णं गदाहस्तस्य संयुगे ॥
गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश् चिच्छेद सप्तधा ॥
स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस् तरस्विना ॥
संवृत्य विद्ययात्मानं योधयाम् आस पाण्डवम् ॥
अस्त्राणि तस्य दिव्यानि योधयाम् आस खे स्थितः ॥
गन्धर्वराजो बलवान् माययान्तर्हितस् तदा ॥
अन्तर्हितं समालक्ष्य प्रहरन्तम् अथार्जुनः ॥
ताडयाम् आस खचरैर् दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥
अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धो ऽर्जुनस् तदा ॥
शब्दवेध्यम् उपाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः ॥
स वध्यमानस् तैर् अस्त्रैर् अर्जुनेन महात्मना ॥
अथास्य दर्शयाम् आस तदात्मानं प्रियः सखा ॥
चित्रसेनम् अथालक्ष्य सखायं युधि दुर्बलम् ॥
संजहारास्त्रम् अथ तत् प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः ॥
दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम् ॥
संजह्रुः प्रद्रुतान् अश्वाञ् शरवेगान् धनूंषि च ॥
चित्रसेनश् च भीमश् च सव्यसाची यमाव् अपि ॥
पृष्ट्वा कौशलम् अन्योन्यं रथेष्व् एवावतस्थिरे ॥

Transliteration (IAST)

gandharvāṃs trāsitān dṛṣṭvā kuntīputreṇa dhīmatā ||
citraseno gadāṃ gṛhya savyasācinam ādravat ||
tasyābhipatatas tūrṇaṃ gadāhastasya saṃyuge ||
gadāṃ sarvāyasīṃ pārthaḥ śaraiś ciccheda saptadhā ||
sa gadāṃ bahudhā dṛṣṭvā kṛttāṃ bāṇais tarasvinā ||
saṃvṛtya vidyayātmānaṃ yodhayām āsa pāṇḍavam ||
astrāṇi tasya divyāni yodhayām āsa khe sthitaḥ ||
gandharvarājo balavān māyayāntarhitas tadā ||
antarhitaṃ samālakṣya praharantam athārjunaḥ ||
tāḍayām āsa khacarair divyāstrapratimantritaiḥ ||
antardhānavadhaṃ cāsya cakre kruddho 'rjunas tadā ||
śabdavedhyam upāśritya bahurūpo dhanaṃjayaḥ ||
sa vadhyamānas tair astrair arjunena mahātmanā ||
athāsya darśayām āsa tadātmānaṃ priyaḥ sakhā ||
citrasenam athālakṣya sakhāyaṃ yudhi durbalam ||
saṃjahārāstram atha tat prasṛṣṭaṃ pāṇḍavarṣabhaḥ ||
dṛṣṭvā tu pāṇḍavāḥ sarve saṃhṛtāstraṃ dhanaṃjayam ||
saṃjahruḥ pradrutān aśvāñ śaravegān dhanūṃṣi ca ||
citrasenaś ca bhīmaś ca savyasācī yamāv api ||
pṛṣṭvā kauśalam anyonyaṃ ratheṣv evāvatasthire ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

गन्धर्वांस् त्रासितान् दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रेण धीमता ॥ चित्रसेनो गदां गृह्य सव्यसाचिनम् आद्रवत् ॥ तस्याभिपततस् तूर्णं गदाहस्तस्य संयुगे ॥ गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश् चिच्छेद सप्तधा ॥ स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस् तरस्विना ॥ संवृत्य विद्ययात्मानं योधयाम् आस पाण्डवम् ॥ अस्त्राणि तस्य दिव्यानि योधयाम् आस खे स्थितः ॥ गन्धर्वराजो बलवान् माययान्तर्हितस् तदा ॥ अन्तर्हितं समालक्ष्य प्रहरन्तम् अथार्जुनः ॥ ताडयाम् आस खचरैर् दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥ अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धो ऽर्जुनस् तदा ॥ शब्दवेध्यम् उपाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः ॥ स वध्यमानस् तैर् अस्त्रैर् अर्जुनेन महात्मना ॥ अथास्य दर्शयाम् आस तदात्मानं प्रियः सखा ॥ चित्रसेनम् अथालक्ष्य सखायं युधि दुर्बलम् ॥ संजहारास्त्रम् अथ तत् प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः ॥ दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम् ॥ संजह्रुः प्रद्रुतान् अश्वाञ् शरवेगान् धनूंषि च ॥ चित्रसेनश् च भीमश् च सव्यसाची यमाव् अपि ॥ पृष्ट्वा कौशलम् अन्योन्यं रथेष्व् एवावतस्थिरे ॥gandharvāṃs trāsitān dṛṣṭvā kuntīputreṇa dhīmatā || citraseno gadāṃ gṛhya savyasācinam ādravat || tasyābhipatatas tūrṇaṃ gadāhastasya saṃyuge || gadāṃ sarvāyasīṃ pārthaḥ śaraiś ciccheda saptadhā || sa gadāṃ bahudhā dṛṣṭvā kṛttāṃ bāṇais tarasvinā || saṃvṛtya vidyayātmānaṃ yodhayām āsa pāṇḍavam || astrāṇi tasya divyāni yodhayām āsa khe sthitaḥ || gandharvarājo balavān māyayāntarhitas tadā || antarhitaṃ samālakṣya praharantam athārjunaḥ || tāḍayām āsa khacarair divyāstrapratimantritaiḥ || antardhānavadhaṃ cāsya cakre kruddho 'rjunas tadā || śabdavedhyam upāśritya bahurūpo dhanaṃjayaḥ || sa vadhyamānas tair astrair arjunena mahātmanā || athāsya darśayām āsa tadātmānaṃ priyaḥ sakhā || citrasenam athālakṣya sakhāyaṃ yudhi durbalam || saṃjahārāstram atha tat prasṛṣṭaṃ pāṇḍavarṣabhaḥ || dṛṣṭvā tu pāṇḍavāḥ sarve saṃhṛtāstraṃ dhanaṃjayam || saṃjahruḥ pradrutān aśvāñ śaravegān dhanūṃṣi ca || citrasenaś ca bhīmaś ca savyasācī yamāv api || pṛṣṭvā kauśalam anyonyaṃ ratheṣv evāvatasthire ||Увидев гандхарвов устрашенными мудрым Кунтиным сыном, Читрасена берет палицу и бросается на Савьясачина; Партха семью стрелами рассекает железную палицу, и Читрасена, скрыв себя знанием, сражается с Пандавой из неба божественными астрами; Арджуна, заметив невидимого нападающего, поражает его небесными снарядами, применяет звукопоражающее оружие и уничтожение невидимости; будучи поражаем, Читрасена открывает себя как дорогого друга; узнав его, Арджуна отводит выпущенное оружие, и Пандавы останавливают коней, стрелы и луки; Читрасена, Бхима, Савьясачин и близнецы спрашивают друг друга о благополучии и остаются на колесницах.

Translation

Увидев, что гандхарвы устрашены мудрым Кунтиным сыном, Читрасена взял палицу и бросился на Савьясачина. Когда он быстро наступал с палицей в руке, Партха семью стрелами рассек эту железную палицу на семь частей. Увидев палицу, рассеченную на множество кусков быстрым стрелком, Читрасена скрыл себя знанием и стал сражаться с Пандавой; стоя в небе, он применял против него божественные астры. Тогда сильный царь гандхарвов был скрыт майей. Заметив, что невидимый наносит удары, Арджуна поразил его небесными снарядами, освященными противодействием божественным астрам. Разгневанный Арджуна применил против него уничтожение невидимости, опираясь на звукопоражающее оружие и принимая множество форм. Поражаемый этими астрами великого Арджуны, Читрасена тогда показал себя как дорогой друг. Узнав в бою Читрасену, своего ослабленного друга, бык среди Пандавов отвел выпущенное оружие. Увидев, что Дхананджая отвел оружие, все Пандавы остановили бегущих коней, быстрые стрелы и луки. Читрасена, Бхима, Савьясачин и оба близнеца спросили друг друга о благополучии и остались на колесницах».

Commentary

Когда противник оказывается другом и посланником высшей воли, Арджуна сразу останавливает оружие. Его сила управляется знанием, а не инерцией боя.

Version

118d6389ad66 · published Jun 18, 2026, 7:01:06 AM UTC