Mahabharata 3.251.1-7

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
अथासीनेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ॥
कोटिकाश्यवचः श्रुत्वा शैब्यं सौवीरको ऽब्रवीत् ॥
यदा वाचं व्याहरन्त्याम् अस्यां मे रमते मनः ॥
सीमन्तिनीनां मुख्यायां विनिवृत्तः कथं भवान् ॥
एतां दृष्ट्वा स्त्रियो मे ऽन्या यथा शाखामृगस्त्रियः ॥
प्रतिभान्ति महाबाहो सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥
दर्शनाद् एव हि मनस् तया मे ऽपहृतं भृशम् ॥
तां समाचक्ष्व कल्याणीं यदि स्याच् छैब्य मानुषी ॥
कोटिकाश्य उवाच
एषा वै द्रौपदी कृष्णा राजपुत्री यशस्विनी ॥
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां महिषी संमता भृशम् ॥
सर्वेषां चैव पार्थानां प्रिया बहुमता सती ॥
तया समेत्य सौवीर सुवीरान् सुसुखी व्रज ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तः प्रत्युवाच पश्यामो द्रौपदीम् इति ॥
पतिः सौवीरसिन्धूनां दुष्टभावो जयद्रथः ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
athāsīneṣu sarveṣu teṣu rājasu bhārata ||
koṭikāśyavacaḥ śrutvā śaibyaṃ sauvīrako 'bravīt ||
yadā vācaṃ vyāharantyām asyāṃ me ramate manaḥ ||
sīmantinīnāṃ mukhyāyāṃ vinivṛttaḥ kathaṃ bhavān ||
etāṃ dṛṣṭvā striyo me 'nyā yathā śākhāmṛgastriyaḥ ||
pratibhānti mahābāho satyam etad bravīmi te ||
darśanād eva hi manas tayā me 'pahṛtaṃ bhṛśam ||
tāṃ samācakṣva kalyāṇīṃ yadi syāc chaibya mānuṣī ||
koṭikāśya uvāca
eṣā vai draupadī kṛṣṇā rājaputrī yaśasvinī ||
pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ mahiṣī saṃmatā bhṛśam ||
sarveṣāṃ caiva pārthānāṃ priyā bahumatā satī ||
tayā sametya sauvīra suvīrān susukhī vraja ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktaḥ pratyuvāca paśyāmo draupadīm iti ||
patiḥ sauvīrasindhūnāṃ duṣṭabhāvo jayadrathaḥ ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

वैशंपायन उवाच अथासीनेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत ॥ कोटिकाश्यवचः श्रुत्वा शैब्यं सौवीरको ऽब्रवीत् ॥ यदा वाचं व्याहरन्त्याम् अस्यां मे रमते मनः ॥ सीमन्तिनीनां मुख्यायां विनिवृत्तः कथं भवान् ॥ एतां दृष्ट्वा स्त्रियो मे ऽन्या यथा शाखामृगस्त्रियः ॥ प्रतिभान्ति महाबाहो सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ दर्शनाद् एव हि मनस् तया मे ऽपहृतं भृशम् ॥ तां समाचक्ष्व कल्याणीं यदि स्याच् छैब्य मानुषी ॥ कोटिकाश्य उवाच एषा वै द्रौपदी कृष्णा राजपुत्री यशस्विनी ॥ पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां महिषी संमता भृशम् ॥ सर्वेषां चैव पार्थानां प्रिया बहुमता सती ॥ तया समेत्य सौवीर सुवीरान् सुसुखी व्रज ॥ वैशंपायन उवाच एवम् उक्तः प्रत्युवाच पश्यामो द्रौपदीम् इति ॥ पतिः सौवीरसिन्धूनां दुष्टभावो जयद्रथः ॥vaiśaṃpāyana uvāca athāsīneṣu sarveṣu teṣu rājasu bhārata || koṭikāśyavacaḥ śrutvā śaibyaṃ sauvīrako 'bravīt || yadā vācaṃ vyāharantyām asyāṃ me ramate manaḥ || sīmantinīnāṃ mukhyāyāṃ vinivṛttaḥ kathaṃ bhavān || etāṃ dṛṣṭvā striyo me 'nyā yathā śākhāmṛgastriyaḥ || pratibhānti mahābāho satyam etad bravīmi te || darśanād eva hi manas tayā me 'pahṛtaṃ bhṛśam || tāṃ samācakṣva kalyāṇīṃ yadi syāc chaibya mānuṣī || koṭikāśya uvāca eṣā vai draupadī kṛṣṇā rājaputrī yaśasvinī || pañcānāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ mahiṣī saṃmatā bhṛśam || sarveṣāṃ caiva pārthānāṃ priyā bahumatā satī || tayā sametya sauvīra suvīrān susukhī vraja || vaiśaṃpāyana uvāca evam uktaḥ pratyuvāca paśyāmo draupadīm iti || patiḥ sauvīrasindhūnāṃ duṣṭabhāvo jayadrathaḥ ||Когда все цари сидят, царь Саувиры, услышав слова Котикашьи, говорит Шайбье, что его ум наслаждается речью этой главной среди женщин и он не понимает, как тот мог вернуться; все другие женщины после ее вида кажутся ему самками обезьян; один взгляд на нее похитил его ум, и он просит назвать эту благую, если она человек; Котикашья отвечает, что это славная царевна Кришна-Драупади, любимая и почтенная царица пяти сыновей Панду, и советует, встретившись с ней, счастливо идти к своим героям.

Translation

Когда все эти цари сидели, о Бхарата, владыка Саувиры, услышав слова Котикашьи, сказал Шайбье: «Когда эта главная среди женщин говорит, мой ум радуется ее речи. Как ты мог вернуться от нее? Увидев ее, я говорю тебе правду, могучерукий: все другие женщины кажутся мне самками обезьян. Один ее вид сильно похитил мой ум. Назови мне эту благую, если она человек, Шайбья». Котикашья сказал: «Это Кришна-Драупади, славная царевна, чрезвычайно почтенная царица пяти сыновей Панду. Всяким Партхам она дорога, высоко уважаема и верна. Встретившись с ней, Саувира, иди счастливо к своим доблестным героям».

Commentary

Вожделение Джаядратхи начинается с отказа видеть личность и дхарму Драупади. Котикашья называет ее связь с Пандавами, но это не останавливает нечистое желание.

Version

0edd3761c8c7 · published Jun 18, 2026, 7:22:41 AM UTC