Mahabharata 3.252.10-21

Devanāgarī

जयद्रथ उवाच
जानामि कृष्णे विदितं ममैतद्; यथाविधास् ते नरदेवपुत्राः ॥
न त्व् एवम् एतेन विभीषणेन; शक्या वयं त्रासयितुं त्वयाद्य ॥
वयं पुनः सप्तदशेषु कृष्णे; कुलेषु सर्वे ऽनवमेषु जाताः ॥
षड्भ्यो गुणेभ्यो ऽभ्यधिका विहीनान्; मन्यामहे द्रौपदि पाण्डुपुत्रान् ॥
सा क्षिप्रम् आतिष्ठ गजं रथं वा; न वाक्यमात्रेण वयं हि शक्याः ॥
आशंस वा त्वं कृपणं वदन्ती; सौवीरराजस्य पुनः प्रसादम् ॥
द्रौपद्य् उवाच
महाबला किं त्व् इह दुर्बलेव; सौवीरराजस्य मताहम् अस्मि ॥
याहं प्रमाथाद् इह संप्रतीता; सौवीरराजं कृपणं वदेयम् ॥
यस्या हि कृष्णौ पदवीं चरेतां; समास्थिताव् एकरथे सहायौ ॥
इन्द्रो ऽपि तां नापहरेत् कथं चिन्; मनुष्यमात्रः कृपणः कुतो ऽन्यः ॥
यदा किरीटी परवीरघाती; निघ्नन् रथस्थो द्विषतां मनांसि ॥
मदन्तरे त्वद्ध्वजिनीं प्रवेष्टा; कक्षं दहन्न् अग्निर् इवोष्णगेषु ॥
जनार्दनस्यानुगा वृष्णिवीरा; महेष्वासाः केकयाश् चापि सर्वे ॥
एते हि सर्वे मम राजपुत्राः; प्रहृष्टरूपाः पदवीं चरेयुः ॥
मौर्वीविसृष्टाः स्तनयित्नुघोषा; गाण्डीवमुक्तास् त्व् अतिवेगवन्तः ॥
हस्तं समाहत्य धनंजयस्य; भीमाः शब्दं घोरतरं नदन्ति ॥
गाण्डीवमुक्तांश् च महाशरौघान्; पतंगसंघान् इव शीघ्रवेगान् ॥
सशङ्खघोषः सतलत्रघोषो; गाण्डीवधन्वा मुहुर् उद्वमंश् च ॥
यदा शरान् अर्पयिता तवोरसि; तदा मनस् ते किम् इवाभविष्यत् ॥
गदाहस्तं भीमम् अभिद्रवन्तं; माद्रीपुत्रौ संपतन्तौ दिशश् च ॥
अमर्षजं क्रोधविषं वमन्तौ; दृष्ट्वा चिरं तापम् उपैष्यसे ऽधम ॥
यथा चाहं नातिचरे कथं चित्; पतीन् महार्हान् मनसापि जातु ॥
तेनाद्य सत्येन वशीकृतं त्वां; द्रष्टास्मि पार्थैः परिकृष्यमाणम् ॥
न संभ्रमं गन्तुम् अहं हि शक्ष्ये; त्वया नृशंसेन विकृष्यमाणा ॥
समागताहं हि कुरुप्रवीरैः; पुनर् वनं काम्यकम् आगता च ॥

Transliteration (IAST)

jayadratha uvāca
jānāmi kṛṣṇe viditaṃ mamaitad; yathāvidhās te naradevaputrāḥ ||
na tv evam etena vibhīṣaṇena; śakyā vayaṃ trāsayituṃ tvayādya ||
vayaṃ punaḥ saptadaśeṣu kṛṣṇe; kuleṣu sarve 'navameṣu jātāḥ ||
ṣaḍbhyo guṇebhyo 'bhyadhikā vihīnān; manyāmahe draupadi pāṇḍuputrān ||
sā kṣipram ātiṣṭha gajaṃ rathaṃ vā; na vākyamātreṇa vayaṃ hi śakyāḥ ||
āśaṃsa vā tvaṃ kṛpaṇaṃ vadantī; sauvīrarājasya punaḥ prasādam ||
draupady uvāca
mahābalā kiṃ tv iha durbaleva; sauvīrarājasya matāham asmi ||
yāhaṃ pramāthād iha saṃpratītā; sauvīrarājaṃ kṛpaṇaṃ vadeyam ||
yasyā hi kṛṣṇau padavīṃ caretāṃ; samāsthitāv ekarathe sahāyau ||
indro 'pi tāṃ nāpaharet kathaṃ cin; manuṣyamātraḥ kṛpaṇaḥ kuto 'nyaḥ ||
yadā kirīṭī paravīraghātī; nighnan rathastho dviṣatāṃ manāṃsi ||
madantare tvaddhvajinīṃ praveṣṭā; kakṣaṃ dahann agnir ivoṣṇageṣu ||
janārdanasyānugā vṛṣṇivīrā; maheṣvāsāḥ kekayāś cāpi sarve ||
ete hi sarve mama rājaputrāḥ; prahṛṣṭarūpāḥ padavīṃ careyuḥ ||
maurvīvisṛṣṭāḥ stanayitnughoṣā; gāṇḍīvamuktās tv ativegavantaḥ ||
hastaṃ samāhatya dhanaṃjayasya; bhīmāḥ śabdaṃ ghorataraṃ nadanti ||
gāṇḍīvamuktāṃś ca mahāśaraughān; pataṃgasaṃghān iva śīghravegān ||
saśaṅkhaghoṣaḥ satalatraghoṣo; gāṇḍīvadhanvā muhur udvamaṃś ca ||
yadā śarān arpayitā tavorasi; tadā manas te kim ivābhaviṣyat ||
gadāhastaṃ bhīmam abhidravantaṃ; mādrīputrau saṃpatantau diśaś ca ||
amarṣajaṃ krodhaviṣaṃ vamantau; dṛṣṭvā ciraṃ tāpam upaiṣyase 'dhama ||
yathā cāhaṃ nāticare kathaṃ cit; patīn mahārhān manasāpi jātu ||
tenādya satyena vaśīkṛtaṃ tvāṃ; draṣṭāsmi pārthaiḥ parikṛṣyamāṇam ||
na saṃbhramaṃ gantum ahaṃ hi śakṣye; tvayā nṛśaṃsena vikṛṣyamāṇā ||
samāgatāhaṃ hi kurupravīraiḥ; punar vanaṃ kāmyakam āgatā ca ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

जयद्रथ उवाच जानामि कृष्णे विदितं ममैतद्; यथाविधास् ते नरदेवपुत्राः ॥ न त्व् एवम् एतेन विभीषणेन; शक्या वयं त्रासयितुं त्वयाद्य ॥ वयं पुनः सप्तदशेषु कृष्णे; कुलेषु सर्वे ऽनवमेषु जाताः ॥ षड्भ्यो गुणेभ्यो ऽभ्यधिका विहीनान्; मन्यामहे द्रौपदि पाण्डुपुत्रान् ॥ सा क्षिप्रम् आतिष्ठ गजं रथं वा; न वाक्यमात्रेण वयं हि शक्याः ॥ आशंस वा त्वं कृपणं वदन्ती; सौवीरराजस्य पुनः प्रसादम् ॥ द्रौपद्य् उवाच महाबला किं त्व् इह दुर्बलेव; सौवीरराजस्य मताहम् अस्मि ॥ याहं प्रमाथाद् इह संप्रतीता; सौवीरराजं कृपणं वदेयम् ॥ यस्या हि कृष्णौ पदवीं चरेतां; समास्थिताव् एकरथे सहायौ ॥ इन्द्रो ऽपि तां नापहरेत् कथं चिन्; मनुष्यमात्रः कृपणः कुतो ऽन्यः ॥ यदा किरीटी परवीरघाती; निघ्नन् रथस्थो द्विषतां मनांसि ॥ मदन्तरे त्वद्ध्वजिनीं प्रवेष्टा; कक्षं दहन्न् अग्निर् इवोष्णगेषु ॥ जनार्दनस्यानुगा वृष्णिवीरा; महेष्वासाः केकयाश् चापि सर्वे ॥ एते हि सर्वे मम राजपुत्राः; प्रहृष्टरूपाः पदवीं चरेयुः ॥ मौर्वीविसृष्टाः स्तनयित्नुघोषा; गाण्डीवमुक्तास् त्व् अतिवेगवन्तः ॥ हस्तं समाहत्य धनंजयस्य; भीमाः शब्दं घोरतरं नदन्ति ॥ गाण्डीवमुक्तांश् च महाशरौघान्; पतंगसंघान् इव शीघ्रवेगान् ॥ सशङ्खघोषः सतलत्रघोषो; गाण्डीवधन्वा मुहुर् उद्वमंश् च ॥ यदा शरान् अर्पयिता तवोरसि; तदा मनस् ते किम् इवाभविष्यत् ॥ गदाहस्तं भीमम् अभिद्रवन्तं; माद्रीपुत्रौ संपतन्तौ दिशश् च ॥ अमर्षजं क्रोधविषं वमन्तौ; दृष्ट्वा चिरं तापम् उपैष्यसे ऽधम ॥ यथा चाहं नातिचरे कथं चित्; पतीन् महार्हान् मनसापि जातु ॥ तेनाद्य सत्येन वशीकृतं त्वां; द्रष्टास्मि पार्थैः परिकृष्यमाणम् ॥ न संभ्रमं गन्तुम् अहं हि शक्ष्ये; त्वया नृशंसेन विकृष्यमाणा ॥ समागताहं हि कुरुप्रवीरैः; पुनर् वनं काम्यकम् आगता च ॥jayadratha uvāca jānāmi kṛṣṇe viditaṃ mamaitad; yathāvidhās te naradevaputrāḥ || na tv evam etena vibhīṣaṇena; śakyā vayaṃ trāsayituṃ tvayādya || vayaṃ punaḥ saptadaśeṣu kṛṣṇe; kuleṣu sarve 'navameṣu jātāḥ || ṣaḍbhyo guṇebhyo 'bhyadhikā vihīnān; manyāmahe draupadi pāṇḍuputrān || sā kṣipram ātiṣṭha gajaṃ rathaṃ vā; na vākyamātreṇa vayaṃ hi śakyāḥ || āśaṃsa vā tvaṃ kṛpaṇaṃ vadantī; sauvīrarājasya punaḥ prasādam || draupady uvāca mahābalā kiṃ tv iha durbaleva; sauvīrarājasya matāham asmi || yāhaṃ pramāthād iha saṃpratītā; sauvīrarājaṃ kṛpaṇaṃ vadeyam || yasyā hi kṛṣṇau padavīṃ caretāṃ; samāsthitāv ekarathe sahāyau || indro 'pi tāṃ nāpaharet kathaṃ cin; manuṣyamātraḥ kṛpaṇaḥ kuto 'nyaḥ || yadā kirīṭī paravīraghātī; nighnan rathastho dviṣatāṃ manāṃsi || madantare tvaddhvajinīṃ praveṣṭā; kakṣaṃ dahann agnir ivoṣṇageṣu || janārdanasyānugā vṛṣṇivīrā; maheṣvāsāḥ kekayāś cāpi sarve || ete hi sarve mama rājaputrāḥ; prahṛṣṭarūpāḥ padavīṃ careyuḥ || maurvīvisṛṣṭāḥ stanayitnughoṣā; gāṇḍīvamuktās tv ativegavantaḥ || hastaṃ samāhatya dhanaṃjayasya; bhīmāḥ śabdaṃ ghorataraṃ nadanti || gāṇḍīvamuktāṃś ca mahāśaraughān; pataṃgasaṃghān iva śīghravegān || saśaṅkhaghoṣaḥ satalatraghoṣo; gāṇḍīvadhanvā muhur udvamaṃś ca || yadā śarān arpayitā tavorasi; tadā manas te kim ivābhaviṣyat || gadāhastaṃ bhīmam abhidravantaṃ; mādrīputrau saṃpatantau diśaś ca || amarṣajaṃ krodhaviṣaṃ vamantau; dṛṣṭvā ciraṃ tāpam upaiṣyase 'dhama || yathā cāhaṃ nāticare kathaṃ cit; patīn mahārhān manasāpi jātu || tenādya satyena vaśīkṛtaṃ tvāṃ; draṣṭāsmi pārthaiḥ parikṛṣyamāṇam || na saṃbhramaṃ gantum ahaṃ hi śakṣye; tvayā nṛśaṃsena vikṛṣyamāṇā || samāgatāhaṃ hi kurupravīraiḥ; punar vanaṃ kāmyakam āgatā ca ||Джаядратха говорит, что знает, каковы сыновья царей, но Драупади не испугает его этим устрашением; они родились в семнадцати безупречных родах и считают Пандавов ниже себя; он велит ей быстро сесть на слона или колесницу, потому что словами их не остановить, или же жалкой речью надеяться на милость царя Саувиры; Драупади отвечает, что она великая силой и не будет называть царя Саувиры жалким из страха, но если Кришна и Арджуна пойдут по ее следу на одной колеснице, сам Индра не увезет ее, не то что жалкий человек; когда Киритин войдет в войско Джаядратхи как огонь в сухие кусты, когда Гандива извергнет страшные стрелы, когда он увидит Бхиму с палицей и сыновей Мадри, изрыгающих яд гнева, он долго будет гореть; силой истины, что она никогда не преступала мужей даже мыслью, она увидит, как Партхи тащат Джаядратху; ее нельзя привести в смятение, ведь она уже встретила лучших Куру и вернулась в Камьяку.

Translation

Джаядратха сказал: «Кришна, я знаю, каковы твои царские мужья. Сегодня ты не сможешь испугать нас этим устрашением. Все мы родились в семнадцати родах, не имеющих низших, и по шести достоинствам считаем сыновей Панду ниже себя. Быстро садись на слона или колесницу. Одними словами нас не остановить. Или, называя себя жалкой, снова надейся на милость царя Саувиры». Драупади ответила: «Как это я, великая силой, здесь, словно слабая, считаюсь у царя Саувиры? Разве я, уверенная в налете насилия, назову царя Саувиры жалким? Если два Кришны, встав на одну колесницу как союзники, пойдут по моему следу, даже Индра никак не похитит меня, что уж говорить о каком-то жалком человеке. Когда Киритин, губитель вражеских героев, стоя на колеснице, войдет ради меня в твое войско, как огонь в жаркие дни сжигает сухой кустарник, что тогда станет с твоим умом? Когда быстрые потоки великих стрел, выпущенных Гандивой, с ревом тетивы и звоном накладок будут снова и снова извергаться лучником Гандивы и вонзаться в твою грудь, что тогда будет с твоим умом? Когда увидишь Бхиму с палицей в руке, бросающегося на тебя, и сыновей Мадри, налетающих со всех сторон, изрыгающих яд гнева, рожденного негодованием, ты, низкий, долго будешь гореть. Как я никогда и никак не преступала великих мужей даже мыслью, силой этой истины сегодня я увижу, как Партхи тащат тебя. Ты, жестокий, не сможешь привести меня в смятение, волоча силой. Я уже встретила лучших Куру и снова вернулась в лес Камьяку».

Commentary

Драупади опирается на сатью собственной верности. В эпосе такая истина становится силой, которая уже начинает действовать против насильника.

Version

428a5d6c187f · published Jun 18, 2026, 7:22:41 AM UTC