Mahabharata 3.285.1-9

Devanāgarī

सूर्य उवाच
माहितं कर्ण कार्षीस् त्वम् आत्मनः सुहृदां तथा ॥
पुत्राणाम् अथ भार्याणाम् अथो मातुर् अथो पितुः ॥
शरीरस्याविरोधेन प्राणिनां प्राणभृद्वर ॥
इष्यते यशसः प्राप्तिः कीर्तिश् च त्रिदिवे स्थिरा ॥
यस् त्वं प्राणविरोधेन कीर्तिम् इच्छसि शाश्वतीम् ॥
सा ते प्राणान् समादाय गमिष्यति न संशयः ॥
जीवतां कुरुते कार्यं पिता माता सुतास् तथा ॥
ये चान्ये बान्धवाः के चिल् लोके ऽस्मिन् पुरुषर्षभ ॥
राजानश् च नरव्याघ्र पौरुषेण निबोध तत् ॥
कीर्तिश् च जीवतः साध्वी पुरुषस्य महाद्युते ॥
मृतस्य कीर्त्या किं कार्यं भस्मीभूतस्य देहिनः ॥
मृतः कीर्तिं न जानाति जीवन् कीर्तिं समश्नुते ॥
मृतस्य कीर्तिर् मर्त्यस्य यथा माला गतायुषः ॥
अहं तु त्वां ब्रवीम्य् एतद् भक्तो ऽसीति हितेप्सया ॥
भक्तिमन्तो हि मे रक्ष्या इत्य् एतेनापि हेतुना ॥
भक्तो ऽयं परया भक्त्या माम् इत्य् एव महाभुज ॥
ममापि भक्तिर् उत्पन्ना स त्वं कुरु वचो मम ॥
अस्ति चात्र परं किं चिद् अध्यात्मं देवनिर्मितम् ॥
अतश् च त्वां ब्रवीम्य् एतत् क्रियताम् अविशङ्कया ॥
देवगुह्यं त्वया ज्ञातुं न शक्यं पुरुषर्षभ ॥
तस्मान् नाख्यामि ते गुह्यं काले वेत्स्यति तद् भवान् ॥

Transliteration (IAST)

sūrya uvāca
māhitaṃ karṇa kārṣīs tvam ātmanaḥ suhṛdāṃ tathā ||
putrāṇām atha bhāryāṇām atho mātur atho pituḥ ||
śarīrasyāvirodhena prāṇināṃ prāṇabhṛdvara ||
iṣyate yaśasaḥ prāptiḥ kīrtiś ca tridive sthirā ||
yas tvaṃ prāṇavirodhena kīrtim icchasi śāśvatīm ||
sā te prāṇān samādāya gamiṣyati na saṃśayaḥ ||
jīvatāṃ kurute kāryaṃ pitā mātā sutās tathā ||
ye cānye bāndhavāḥ ke cil loke 'smin puruṣarṣabha ||
rājānaś ca naravyāghra pauruṣeṇa nibodha tat ||
kīrtiś ca jīvataḥ sādhvī puruṣasya mahādyute ||
mṛtasya kīrtyā kiṃ kāryaṃ bhasmībhūtasya dehinaḥ ||
mṛtaḥ kīrtiṃ na jānāti jīvan kīrtiṃ samaśnute ||
mṛtasya kīrtir martyasya yathā mālā gatāyuṣaḥ ||
ahaṃ tu tvāṃ bravīmy etad bhakto 'sīti hitepsayā ||
bhaktimanto hi me rakṣyā ity etenāpi hetunā ||
bhakto 'yaṃ parayā bhaktyā mām ity eva mahābhuja ||
mamāpi bhaktir utpannā sa tvaṃ kuru vaco mama ||
asti cātra paraṃ kiṃ cid adhyātmaṃ devanirmitam ||
ataś ca tvāṃ bravīmy etat kriyatām aviśaṅkayā ||
devaguhyaṃ tvayā jñātuṃ na śakyaṃ puruṣarṣabha ||
tasmān nākhyāmi te guhyaṃ kāle vetsyati tad bhavān ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

सूर्य उवाच माहितं कर्ण कार्षीस् त्वम् आत्मनः सुहृदां तथा ॥ पुत्राणाम् अथ भार्याणाम् अथो मातुर् अथो पितुः ॥ शरीरस्याविरोधेन प्राणिनां प्राणभृद्वर ॥ इष्यते यशसः प्राप्तिः कीर्तिश् च त्रिदिवे स्थिरा ॥ यस् त्वं प्राणविरोधेन कीर्तिम् इच्छसि शाश्वतीम् ॥ सा ते प्राणान् समादाय गमिष्यति न संशयः ॥ जीवतां कुरुते कार्यं पिता माता सुतास् तथा ॥ ये चान्ये बान्धवाः के चिल् लोके ऽस्मिन् पुरुषर्षभ ॥ राजानश् च नरव्याघ्र पौरुषेण निबोध तत् ॥ कीर्तिश् च जीवतः साध्वी पुरुषस्य महाद्युते ॥ मृतस्य कीर्त्या किं कार्यं भस्मीभूतस्य देहिनः ॥ मृतः कीर्तिं न जानाति जीवन् कीर्तिं समश्नुते ॥ मृतस्य कीर्तिर् मर्त्यस्य यथा माला गतायुषः ॥ अहं तु त्वां ब्रवीम्य् एतद् भक्तो ऽसीति हितेप्सया ॥ भक्तिमन्तो हि मे रक्ष्या इत्य् एतेनापि हेतुना ॥ भक्तो ऽयं परया भक्त्या माम् इत्य् एव महाभुज ॥ ममापि भक्तिर् उत्पन्ना स त्वं कुरु वचो मम ॥ अस्ति चात्र परं किं चिद् अध्यात्मं देवनिर्मितम् ॥ अतश् च त्वां ब्रवीम्य् एतत् क्रियताम् अविशङ्कया ॥ देवगुह्यं त्वया ज्ञातुं न शक्यं पुरुषर्षभ ॥ तस्मान् नाख्यामि ते गुह्यं काले वेत्स्यति तद् भवान् ॥sūrya uvāca māhitaṃ karṇa kārṣīs tvam ātmanaḥ suhṛdāṃ tathā || putrāṇām atha bhāryāṇām atho mātur atho pituḥ || śarīrasyāvirodhena prāṇināṃ prāṇabhṛdvara || iṣyate yaśasaḥ prāptiḥ kīrtiś ca tridive sthirā || yas tvaṃ prāṇavirodhena kīrtim icchasi śāśvatīm || sā te prāṇān samādāya gamiṣyati na saṃśayaḥ || jīvatāṃ kurute kāryaṃ pitā mātā sutās tathā || ye cānye bāndhavāḥ ke cil loke 'smin puruṣarṣabha || rājānaś ca naravyāghra pauruṣeṇa nibodha tat || kīrtiś ca jīvataḥ sādhvī puruṣasya mahādyute || mṛtasya kīrtyā kiṃ kāryaṃ bhasmībhūtasya dehinaḥ || mṛtaḥ kīrtiṃ na jānāti jīvan kīrtiṃ samaśnute || mṛtasya kīrtir martyasya yathā mālā gatāyuṣaḥ || ahaṃ tu tvāṃ bravīmy etad bhakto 'sīti hitepsayā || bhaktimanto hi me rakṣyā ity etenāpi hetunā || bhakto 'yaṃ parayā bhaktyā mām ity eva mahābhuja || mamāpi bhaktir utpannā sa tvaṃ kuru vaco mama || asti cātra paraṃ kiṃ cid adhyātmaṃ devanirmitam || ataś ca tvāṃ bravīmy etat kriyatām aviśaṅkayā || devaguhyaṃ tvayā jñātuṃ na śakyaṃ puruṣarṣabha || tasmān nākhyāmi te guhyaṃ kāle vetsyati tad bhavān ||Сурья говорит Карне не делать вреда себе, друзьям, сыновьям, женам, матери и отцу; слава желанна живым существам без противоречия телу, и кೀರти тверда на небе; если Карна желает вечной славы вопреки жизни, она заберет его жизнь; отец, мать, сыновья, родные и цари имеют дело с живым человеком; добрая слава принадлежит живому, а что мертвому, сожженному телу, делать со славой; мертвый не знает славы, живой ее вкушает; слава мертвого подобна гирлянде у умершего; Сурья говорит это ради блага, потому что Карна предан ему и преданных нужно защищать; есть еще тайное, божественно устроенное, но Карна не может знать тайну богов и узнает ее в свое время.

Translation

Сурья сказал: «Карна, не делай вреда себе, друзьям, сыновьям, женам, матери и отцу. Слава желанна живым существам тогда, когда не противоречит телу, и кīрти тверда на небе. Но если ты желаешь вечной славы вопреки жизни, она заберет твою жизнь. Отец, мать, сыновья, родные и цари имеют дело с живым человеком. Добрая слава принадлежит живому. Что мертвому, сожженному телу, делать со славой? Мертвый не знает славы; живой ее вкушает. Слава мертвого подобна гирлянде у умершего. Я говорю тебе это ради блага: ты предан мне, а преданных нужно защищать. Есть здесь и нечто высшее, божественно устроенное; ты не можешь знать тайну богов, но узнаешь ее в свое время».

Commentary

Сурья возвращает Карну к трезвому различению: жизнь не мелочь перед славой, потому через жизнь исполняются долги перед родом и миром.

Version

b1c4c8f29686 · published Jun 18, 2026, 7:51:36 AM UTC