Mahabharata 3.286.10-20

Devanāgarī

सूर्य उवाच
यदि तात ददास्य् एते वज्रिणे कुण्डले शुभे ॥
त्वम् अप्य् एनम् अथो ब्रूया विजयार्थं महाबल ॥
नियमेन प्रदद्यास् त्वं कुण्डले वै शतक्रतोः ॥
अवध्यो ह्य् असि भूतानां कुण्डलाभ्यां समन्वितः ॥
अर्जुनेन विनाशं हि तव दानवसूदनः ॥
प्रार्थयानो रणे वत्स कुण्डले ते जिहीर्षति ॥
स त्वम् अप्य् एनम् आराध्य सूनृताभिः पुनः पुनः ॥
अभ्यर्थयेथा देवेशम् अमोघार्थं पुरंदरम् ॥
अमोघां देहि मे शक्तिम् अमित्रविनिबर्हिणीम् ॥
दास्यामि ते सहस्राक्ष कुण्डले वर्म चोत्तमम् ॥
इत्य् एवं नियमेन त्वं दद्याः शक्राय कुण्डले ॥
तया त्वं कर्ण संग्रामे हनिष्यसि रणे रिपून् ॥
नाहत्वा हि महाबाहो शत्रून् एति करं पुनः ॥
सा शक्तिर् देवराजस्य शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्त्वा सहस्रांशुः सहसान्तरधीयत ॥
ततः सूर्याय जप्यान्ते कर्णः स्वप्नं न्यवेदयत् ॥
यथादृष्टं यथातत्त्वं यथोक्तम् उभयोर् निशि ॥
तत् सर्वम् आनुपूर्व्येण शशंसास्मै वृषस् तदा ॥
तच् छ्रुत्वा भगवान् देवो भानुः स्वर्भानुसूदनः ॥
उवाच तं तथेत्य् एव कर्णं सूर्यः स्मयन्न् इव ॥
ततस् तत्त्वम् इति ज्ञात्वा राधेयः परवीरहा ॥
शक्तिम् एवाभिकाङ्क्षन् वै वासवं प्रत्यपालयत् ॥

Transliteration (IAST)

sūrya uvāca
yadi tāta dadāsy ete vajriṇe kuṇḍale śubhe ||
tvam apy enam atho brūyā vijayārthaṃ mahābala ||
niyamena pradadyās tvaṃ kuṇḍale vai śatakratoḥ ||
avadhyo hy asi bhūtānāṃ kuṇḍalābhyāṃ samanvitaḥ ||
arjunena vināśaṃ hi tava dānavasūdanaḥ ||
prārthayāno raṇe vatsa kuṇḍale te jihīrṣati ||
sa tvam apy enam ārādhya sūnṛtābhiḥ punaḥ punaḥ ||
abhyarthayethā deveśam amoghārthaṃ puraṃdaram ||
amoghāṃ dehi me śaktim amitravinibarhiṇīm ||
dāsyāmi te sahasrākṣa kuṇḍale varma cottamam ||
ity evaṃ niyamena tvaṃ dadyāḥ śakrāya kuṇḍale ||
tayā tvaṃ karṇa saṃgrāme haniṣyasi raṇe ripūn ||
nāhatvā hi mahābāho śatrūn eti karaṃ punaḥ ||
sā śaktir devarājasya śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktvā sahasrāṃśuḥ sahasāntaradhīyata ||
tataḥ sūryāya japyānte karṇaḥ svapnaṃ nyavedayat ||
yathādṛṣṭaṃ yathātattvaṃ yathoktam ubhayor niśi ||
tat sarvam ānupūrvyeṇa śaśaṃsāsmai vṛṣas tadā ||
tac chrutvā bhagavān devo bhānuḥ svarbhānusūdanaḥ ||
uvāca taṃ tathety eva karṇaṃ sūryaḥ smayann iva ||
tatas tattvam iti jñātvā rādheyaḥ paravīrahā ||
śaktim evābhikāṅkṣan vai vāsavaṃ pratyapālayat ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

सूर्य उवाच यदि तात ददास्य् एते वज्रिणे कुण्डले शुभे ॥ त्वम् अप्य् एनम् अथो ब्रूया विजयार्थं महाबल ॥ नियमेन प्रदद्यास् त्वं कुण्डले वै शतक्रतोः ॥ अवध्यो ह्य् असि भूतानां कुण्डलाभ्यां समन्वितः ॥ अर्जुनेन विनाशं हि तव दानवसूदनः ॥ प्रार्थयानो रणे वत्स कुण्डले ते जिहीर्षति ॥ स त्वम् अप्य् एनम् आराध्य सूनृताभिः पुनः पुनः ॥ अभ्यर्थयेथा देवेशम् अमोघार्थं पुरंदरम् ॥ अमोघां देहि मे शक्तिम् अमित्रविनिबर्हिणीम् ॥ दास्यामि ते सहस्राक्ष कुण्डले वर्म चोत्तमम् ॥ इत्य् एवं नियमेन त्वं दद्याः शक्राय कुण्डले ॥ तया त्वं कर्ण संग्रामे हनिष्यसि रणे रिपून् ॥ नाहत्वा हि महाबाहो शत्रून् एति करं पुनः ॥ सा शक्तिर् देवराजस्य शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ वैशंपायन उवाच एवम् उक्त्वा सहस्रांशुः सहसान्तरधीयत ॥ ततः सूर्याय जप्यान्ते कर्णः स्वप्नं न्यवेदयत् ॥ यथादृष्टं यथातत्त्वं यथोक्तम् उभयोर् निशि ॥ तत् सर्वम् आनुपूर्व्येण शशंसास्मै वृषस् तदा ॥ तच् छ्रुत्वा भगवान् देवो भानुः स्वर्भानुसूदनः ॥ उवाच तं तथेत्य् एव कर्णं सूर्यः स्मयन्न् इव ॥ ततस् तत्त्वम् इति ज्ञात्वा राधेयः परवीरहा ॥ शक्तिम् एवाभिकाङ्क्षन् वै वासवं प्रत्यपालयत् ॥sūrya uvāca yadi tāta dadāsy ete vajriṇe kuṇḍale śubhe || tvam apy enam atho brūyā vijayārthaṃ mahābala || niyamena pradadyās tvaṃ kuṇḍale vai śatakratoḥ || avadhyo hy asi bhūtānāṃ kuṇḍalābhyāṃ samanvitaḥ || arjunena vināśaṃ hi tava dānavasūdanaḥ || prārthayāno raṇe vatsa kuṇḍale te jihīrṣati || sa tvam apy enam ārādhya sūnṛtābhiḥ punaḥ punaḥ || abhyarthayethā deveśam amoghārthaṃ puraṃdaram || amoghāṃ dehi me śaktim amitravinibarhiṇīm || dāsyāmi te sahasrākṣa kuṇḍale varma cottamam || ity evaṃ niyamena tvaṃ dadyāḥ śakrāya kuṇḍale || tayā tvaṃ karṇa saṃgrāme haniṣyasi raṇe ripūn || nāhatvā hi mahābāho śatrūn eti karaṃ punaḥ || sā śaktir devarājasya śataśo 'tha sahasraśaḥ || vaiśaṃpāyana uvāca evam uktvā sahasrāṃśuḥ sahasāntaradhīyata || tataḥ sūryāya japyānte karṇaḥ svapnaṃ nyavedayat || yathādṛṣṭaṃ yathātattvaṃ yathoktam ubhayor niśi || tat sarvam ānupūrvyeṇa śaśaṃsāsmai vṛṣas tadā || tac chrutvā bhagavān devo bhānuḥ svarbhānusūdanaḥ || uvāca taṃ tathety eva karṇaṃ sūryaḥ smayann iva || tatas tattvam iti jñātvā rādheyaḥ paravīrahā || śaktim evābhikāṅkṣan vai vāsavaṃ pratyapālayat ||Сурья говорит: если Карна отдаст благие серьги Ваджрину, пусть сам попросит ради победы неотразимую шакти; серьги надо отдавать Шатакрату только по условию, потому что с ними Карна неуязвим для существ; Индра, желая гибели Карны от Арджуны в бою, хочет забрать серьги; Карна должен снова и снова ласковыми истинными словами умилостивить владыку богов и попросить у Пурадары неотразимую шакти, уничтожающую врагов: «Дам тебе, тысячеглазый, серьги и лучшую броню»; с этой шакти Карна в бою убьет врагов, потому что она не возвращается в руку царя богов, не убив врагов, сотни и тысячи раз; сказав это, тысячелучевой Сурья исчез; после джапы Карна рассказал Сурье сон, все увиденное и сказанное обоими ночью; Сурья, Сварбхану-судана, услышав, улыбаясь, подтвердил: «Так»; Радхея, поняв истину, стал ожидать Васаву, желая получить шакти.

Translation

Сурья сказал: «Если ты отдашь благие серьги Ваджрину, сам попроси ради победы неотразимую шакти. Отдавай серьги Шатакрату только по условию: с ними ты неуязвим для существ. Индра желает твоей гибели от Арджуны в бою, поэтому хочет забрать их. Ты снова и снова ласковыми истинными словами умилостивь владыку богов и попроси у Пурандары неотразимую шакти, уничтожающую врагов: “Дай мне шакти, не знающую промаха; я дам тебе, тысячеглазый, серьги и лучшую броню”. С этой шакти ты в бою убьешь врагов, потому что она не возвращается в руку царя богов, пока не убьет врага, даже сотни и тысячи раз». Сказав это, тысячелучевой Сурья внезапно исчез. После джапы Карна рассказал Сурье свой сон, все увиденное и все сказанное обоими ночью. Сурья, Сварбхану-судана, услышав это, улыбаясь, подтвердил: «Так». Тогда Радхея, поняв истину, стал ожидать Васаву, желая получить шакти».

Commentary

Сурья уже не может остановить дар, поэтому старается превратить потерю защиты в оружие. В судьбе Карны даже совет бога звучит как попытка смягчить неизбежное.

Version

0a2d9b150877 · published Jun 18, 2026, 7:51:36 AM UTC