Mahabharata 3.290.11-19

Devanāgarī

कुन्त्य् उवाच
गम्यतां भगवंस् तत्र यतो ऽसि समुपागतः ॥
कौतूहलात् समाहूतः प्रसीद भगवन्न् इति ॥
सूर्य उवाच
गमिष्ये ऽहं यथा मां त्वं ब्रवीषि तनुमध्यमे ॥
न तु देवं समाहूय न्याय्यं प्रेषयितुं वृथा ॥
तवाभिसंधिः सुभगे सूर्यात् पुत्रो भवेद् इति ॥
वीर्येणाप्रतिमो लोके कवची कुण्डलीति च ॥
सा त्वम् आत्मप्रदानं वै कुरुष्व गजगामिनि ॥
उत्पत्स्यति हि पुत्रस् ते यथासंकल्पम् अङ्गने ॥
अथ गच्छाम्य् अहं भद्रे त्वयासंगम्य सुस्मिते ॥
शप्स्यामि त्वाम् अहं क्रुद्धो ब्राह्मणं पितरं च ते ॥
त्वत्कृते तान् प्रधक्ष्यामि सर्वान् अपि न संशयः ॥
पितरं चैव ते मूढं यो न वेत्ति तवानयम् ॥
तस्य च ब्राह्मणस्याद्य यो ऽसौ मन्त्रम् अदात् तव ॥
शीलवृत्तम् अविज्ञाय धास्यामि विनयं परम् ॥
एते हि विबुधाः सर्वे पुरंदरमुखा दिवि ॥
त्वया प्रलब्धं पश्यन्ति स्मयन्त इव भामिनि ॥
पश्य चैनान् सुरगणान् दिव्यं चक्षुर् इदं हि ते ॥
पूर्वम् एव मया दत्तं दृष्टवत्य् असि येन माम् ॥

Transliteration (IAST)

kunty uvāca
gamyatāṃ bhagavaṃs tatra yato 'si samupāgataḥ ||
kautūhalāt samāhūtaḥ prasīda bhagavann iti ||
sūrya uvāca
gamiṣye 'haṃ yathā māṃ tvaṃ bravīṣi tanumadhyame ||
na tu devaṃ samāhūya nyāyyaṃ preṣayituṃ vṛthā ||
tavābhisaṃdhiḥ subhage sūryāt putro bhaved iti ||
vīryeṇāpratimo loke kavacī kuṇḍalīti ca ||
sā tvam ātmapradānaṃ vai kuruṣva gajagāmini ||
utpatsyati hi putras te yathāsaṃkalpam aṅgane ||
atha gacchāmy ahaṃ bhadre tvayāsaṃgamya susmite ||
śapsyāmi tvām ahaṃ kruddho brāhmaṇaṃ pitaraṃ ca te ||
tvatkṛte tān pradhakṣyāmi sarvān api na saṃśayaḥ ||
pitaraṃ caiva te mūḍhaṃ yo na vetti tavānayam ||
tasya ca brāhmaṇasyādya yo 'sau mantram adāt tava ||
śīlavṛttam avijñāya dhāsyāmi vinayaṃ param ||
ete hi vibudhāḥ sarve puraṃdaramukhā divi ||
tvayā pralabdhaṃ paśyanti smayanta iva bhāmini ||
paśya cainān suragaṇān divyaṃ cakṣur idaṃ hi te ||
pūrvam eva mayā dattaṃ dṛṣṭavaty asi yena mām ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

कुन्त्य् उवाच गम्यतां भगवंस् तत्र यतो ऽसि समुपागतः ॥ कौतूहलात् समाहूतः प्रसीद भगवन्न् इति ॥ सूर्य उवाच गमिष्ये ऽहं यथा मां त्वं ब्रवीषि तनुमध्यमे ॥ न तु देवं समाहूय न्याय्यं प्रेषयितुं वृथा ॥ तवाभिसंधिः सुभगे सूर्यात् पुत्रो भवेद् इति ॥ वीर्येणाप्रतिमो लोके कवची कुण्डलीति च ॥ सा त्वम् आत्मप्रदानं वै कुरुष्व गजगामिनि ॥ उत्पत्स्यति हि पुत्रस् ते यथासंकल्पम् अङ्गने ॥ अथ गच्छाम्य् अहं भद्रे त्वयासंगम्य सुस्मिते ॥ शप्स्यामि त्वाम् अहं क्रुद्धो ब्राह्मणं पितरं च ते ॥ त्वत्कृते तान् प्रधक्ष्यामि सर्वान् अपि न संशयः ॥ पितरं चैव ते मूढं यो न वेत्ति तवानयम् ॥ तस्य च ब्राह्मणस्याद्य यो ऽसौ मन्त्रम् अदात् तव ॥ शीलवृत्तम् अविज्ञाय धास्यामि विनयं परम् ॥ एते हि विबुधाः सर्वे पुरंदरमुखा दिवि ॥ त्वया प्रलब्धं पश्यन्ति स्मयन्त इव भामिनि ॥ पश्य चैनान् सुरगणान् दिव्यं चक्षुर् इदं हि ते ॥ पूर्वम् एव मया दत्तं दृष्टवत्य् असि येन माम् ॥kunty uvāca gamyatāṃ bhagavaṃs tatra yato 'si samupāgataḥ || kautūhalāt samāhūtaḥ prasīda bhagavann iti || sūrya uvāca gamiṣye 'haṃ yathā māṃ tvaṃ bravīṣi tanumadhyame || na tu devaṃ samāhūya nyāyyaṃ preṣayituṃ vṛthā || tavābhisaṃdhiḥ subhage sūryāt putro bhaved iti || vīryeṇāpratimo loke kavacī kuṇḍalīti ca || sā tvam ātmapradānaṃ vai kuruṣva gajagāmini || utpatsyati hi putras te yathāsaṃkalpam aṅgane || atha gacchāmy ahaṃ bhadre tvayāsaṃgamya susmite || śapsyāmi tvām ahaṃ kruddho brāhmaṇaṃ pitaraṃ ca te || tvatkṛte tān pradhakṣyāmi sarvān api na saṃśayaḥ || pitaraṃ caiva te mūḍhaṃ yo na vetti tavānayam || tasya ca brāhmaṇasyādya yo 'sau mantram adāt tava || śīlavṛttam avijñāya dhāsyāmi vinayaṃ param || ete hi vibudhāḥ sarve puraṃdaramukhā divi || tvayā pralabdhaṃ paśyanti smayanta iva bhāmini || paśya cainān suragaṇān divyaṃ cakṣur idaṃ hi te || pūrvam eva mayā dattaṃ dṛṣṭavaty asi yena mām ||Кунти просит Сурью вернуться туда, откуда он пришел, потому что она призвала его из любопытства, и просит милости; Сурья отвечает, что уйдет по ее слову, но неправильно призвать бога и отослать напрасно; ее намерение — получить от Сурьи сына, непревзойденного в мире силой, с броней и серьгами; пусть она отдаст себя, и у нее родится сын согласно замыслу; если же он уйдет без соединения с ней, то в гневе проклянет ее, брахмана и отца, сожжет их всех, а брахмана, давшего мантру, строго накажет за незнание ее нрава; все боги во главе с Индрой смотрят с неба и словно улыбаются, видя, что она обманула Сурью; Сурья велит ей увидеть богов, потому что ранее уже дал ей божественное зрение, которым она увидела его; царевна видит всех богов в небесных местах и сияющего Сурью.

Translation

Кунти сказала: «Иди, благословенный, туда, откуда пришел. Я призвала тебя из любопытства; будь милостив». Сурья ответил: «Я уйду, как ты говоришь, тонкостанная. Но неправильно призвать бога и отослать напрасно. Твое намерение, прекрасная, - чтобы от Сурьи у тебя родился сын, непревзойденный в мире силой, с броней и серьгами. Отдай себя, и у тебя родится сын согласно замыслу. Если же я уйду, не соединившись с тобой, я в гневе прокляну тебя, брахмана и твоего отца. Ради тебя сожгу их всех; а брахмана, давшего тебе мантру, строго накажу за то, что он не понял твоего нрава. Все боги во главе с Индрой смотрят с неба и словно улыбаются, видя, что ты обманула меня. Посмотри на этих богов: это божественное зрение я уже дал тебе, и им ты увидела меня». Тогда царевна увидела всех богов в их небесных местах и великого сияющего Бхану».

Commentary

Сцена тяжелая: юная Кунти оказывается перед силой вызванного божества и страхом проклятия. Текст показывает опасность незрелого обращения с мантрой и властью слова.

Version

58d80e6212da · published Jun 18, 2026, 7:51:36 AM UTC