Mahabharata 3.292.10-21

Devanāgarī

स्वस्ति ते ऽस्त्व् आन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश् च पुत्रक ॥
दिव्येभ्यश् चैव भूतेभ्यस् तथा तोयचराश् च ये ॥
शिवास् ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ॥
आगमाश् च तथा पुत्र भवन्त्व् अद्रोहचेतसः ॥
पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः ॥
अन्तरिक्षे ऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस् तथा ॥
पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस् तपतां वरः ॥
येन दत्तो ऽसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल ॥
आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः ॥
मरुतश् च सहेन्द्रेण दिशश् च सदिगीश्वराः ॥
रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ॥
वेत्स्यामि त्वां विदेशे ऽपि कवचेनोपसूचितम् ॥
धन्यस् ते पुत्र जनको देवो भानुर् विभावसुः ॥
यस् त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम् ॥
धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥
यस्यास् त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज ॥
को नु स्वप्नस् तया दृष्टो या त्वाम् आदित्यवर्चसम् ॥
दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकुण्डलभूषितम् ॥
पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रतलोज्ज्वलम् ॥
सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम् ॥
अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम् ॥
धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर् यौवनगे मुखे ॥
हिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा ॥

Transliteration (IAST)

svasti te 'stv āntarikṣebhyaḥ pārthivebhyaś ca putraka ||
divyebhyaś caiva bhūtebhyas tathā toyacarāś ca ye ||
śivās te santu panthāno mā ca te paripanthinaḥ ||
āgamāś ca tathā putra bhavantv adrohacetasaḥ ||
pātu tvāṃ varuṇo rājā salile salileśvaraḥ ||
antarikṣe 'ntarikṣasthaḥ pavanaḥ sarvagas tathā ||
pitā tvāṃ pātu sarvatra tapanas tapatāṃ varaḥ ||
yena datto 'si me putra divyena vidhinā kila ||
ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve ca devatāḥ ||
marutaś ca sahendreṇa diśaś ca sadigīśvarāḥ ||
rakṣantu tvāṃ surāḥ sarve sameṣu viṣameṣu ca ||
vetsyāmi tvāṃ videśe 'pi kavacenopasūcitam ||
dhanyas te putra janako devo bhānur vibhāvasuḥ ||
yas tvāṃ drakṣyati divyena cakṣuṣā vāhinīgatam ||
dhanyā sā pramadā yā tvāṃ putratve kalpayiṣyati ||
yasyās tvaṃ tṛṣitaḥ putra stanaṃ pāsyasi devaja ||
ko nu svapnas tayā dṛṣṭo yā tvām ādityavarcasam ||
divyavarmasamāyuktaṃ divyakuṇḍalabhūṣitam ||
padmāyataviśālākṣaṃ padmatāmratalojjvalam ||
sulalāṭaṃ sukeśāntaṃ putratve kalpayiṣyati ||
dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ bhūmau saṃsarpamāṇakam ||
avyaktakalavākyāni vadantaṃ reṇuguṇṭhitam ||
dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ punar yauvanage mukhe ||
himavadvanasaṃbhūtaṃ siṃhaṃ kesariṇaṃ yathā ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

स्वस्ति ते ऽस्त्व् आन्तरिक्षेभ्यः पार्थिवेभ्यश् च पुत्रक ॥ दिव्येभ्यश् चैव भूतेभ्यस् तथा तोयचराश् च ये ॥ शिवास् ते सन्तु पन्थानो मा च ते परिपन्थिनः ॥ आगमाश् च तथा पुत्र भवन्त्व् अद्रोहचेतसः ॥ पातु त्वां वरुणो राजा सलिले सलिलेश्वरः ॥ अन्तरिक्षे ऽन्तरिक्षस्थः पवनः सर्वगस् तथा ॥ पिता त्वां पातु सर्वत्र तपनस् तपतां वरः ॥ येन दत्तो ऽसि मे पुत्र दिव्येन विधिना किल ॥ आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे च देवताः ॥ मरुतश् च सहेन्द्रेण दिशश् च सदिगीश्वराः ॥ रक्षन्तु त्वां सुराः सर्वे समेषु विषमेषु च ॥ वेत्स्यामि त्वां विदेशे ऽपि कवचेनोपसूचितम् ॥ धन्यस् ते पुत्र जनको देवो भानुर् विभावसुः ॥ यस् त्वां द्रक्ष्यति दिव्येन चक्षुषा वाहिनीगतम् ॥ धन्या सा प्रमदा या त्वां पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥ यस्यास् त्वं तृषितः पुत्र स्तनं पास्यसि देवज ॥ को नु स्वप्नस् तया दृष्टो या त्वाम् आदित्यवर्चसम् ॥ दिव्यवर्मसमायुक्तं दिव्यकुण्डलभूषितम् ॥ पद्मायतविशालाक्षं पद्मताम्रतलोज्ज्वलम् ॥ सुललाटं सुकेशान्तं पुत्रत्वे कल्पयिष्यति ॥ धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां भूमौ संसर्पमाणकम् ॥ अव्यक्तकलवाक्यानि वदन्तं रेणुगुण्ठितम् ॥ धन्या द्रक्ष्यन्ति पुत्र त्वां पुनर् यौवनगे मुखे ॥ हिमवद्वनसंभूतं सिंहं केसरिणं यथा ॥svasti te 'stv āntarikṣebhyaḥ pārthivebhyaś ca putraka || divyebhyaś caiva bhūtebhyas tathā toyacarāś ca ye || śivās te santu panthāno mā ca te paripanthinaḥ || āgamāś ca tathā putra bhavantv adrohacetasaḥ || pātu tvāṃ varuṇo rājā salile salileśvaraḥ || antarikṣe 'ntarikṣasthaḥ pavanaḥ sarvagas tathā || pitā tvāṃ pātu sarvatra tapanas tapatāṃ varaḥ || yena datto 'si me putra divyena vidhinā kila || ādityā vasavo rudrāḥ sādhyā viśve ca devatāḥ || marutaś ca sahendreṇa diśaś ca sadigīśvarāḥ || rakṣantu tvāṃ surāḥ sarve sameṣu viṣameṣu ca || vetsyāmi tvāṃ videśe 'pi kavacenopasūcitam || dhanyas te putra janako devo bhānur vibhāvasuḥ || yas tvāṃ drakṣyati divyena cakṣuṣā vāhinīgatam || dhanyā sā pramadā yā tvāṃ putratve kalpayiṣyati || yasyās tvaṃ tṛṣitaḥ putra stanaṃ pāsyasi devaja || ko nu svapnas tayā dṛṣṭo yā tvām ādityavarcasam || divyavarmasamāyuktaṃ divyakuṇḍalabhūṣitam || padmāyataviśālākṣaṃ padmatāmratalojjvalam || sulalāṭaṃ sukeśāntaṃ putratve kalpayiṣyati || dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ bhūmau saṃsarpamāṇakam || avyaktakalavākyāni vadantaṃ reṇuguṇṭhitam || dhanyā drakṣyanti putra tvāṃ punar yauvanage mukhe || himavadvanasaṃbhūtaṃ siṃhaṃ kesariṇaṃ yathā ||Кунти благословляет сына: пусть ему будет благо от существ небесных, земных, водных и воздушных; пусть пути будут благими, враги не вредят, а встречи будут без вражды; пусть в воде его хранит Варуна, в воздухе — всепроникающий Ветер, всюду — отец Сурья, который дал его божественным образом; пусть Адитьи, Васу, Рудры, Садхьи, Вишведевы, Маруты с Индрой, стороны и владыки сторон охраняют его в ровном и неровном; даже в чужой земле она узнает его по броне; благословен его отец, бог Бхану, который увидит его божественным зрением в потоке; благословенна женщина, которая примет его как сына и чью грудь он, рожденный от бога, будет сосать; какую счастливую мечту видела та, кто примет его — сияющего как солнце, с божественной броней, серьгами, широкими лотосными глазами, сияющими ладонями и ступнями, красивым лбом и волосами; благословенны те, кто увидят его ползающим по земле, лепечущим и покрытым пылью, а потом юным как лев с гривой, рожденный в гималайском лесу.

Translation

Кунти, отпуская ящик в воду Ашвы, плакала и говорила: «Благо тебе от существ небесных, земных, божественных и водных, сынок. Пусть пути твои будут благими, пусть враги не вредят тебе, и пусть встречи твои будут без вражды. Пусть в воде тебя хранит Варуна, владыка вод; в воздухе - всепроникающий Ветер; всюду - твой отец, пылающий Сурья, лучший из пылающих, который дал тебя мне божественным образом. Пусть Адитьи, Васу, Рудры, Садхьи, Вишведевы, Маруты с Индрой, стороны и владыки сторон охраняют тебя в ровном и неровном. Даже в чужой земле я узнаю тебя по броне. Благословен твой отец, бог Бхану, который увидит тебя божественным зрением в потоке. Благословенна женщина, которая примет тебя как сына и чью грудь ты, рожденный от бога, будешь сосать. Какую счастливую мечту видела та, кто примет тебя - сияющего как солнце, с божественной броней и серьгами, с широкими лотосными глазами, сияющими ладонями и ступнями, красивым лбом и волосами? Благословенны те, кто увидят тебя ползающим по земле, лепечущим и покрытым пылью; благословенны те, кто увидят тебя юным, как лев с гривой, рожденный в гималайском лесу».

Commentary

Благословения Кунти показывают, что ее отказ не равен безлюбовности. Она передает сына защите богов, но вместе с ним уходит часть ее сердца.

Version

8ad754bce0ad · published Jun 18, 2026, 7:59:35 AM UTC