Mahabharata 3.292.1-9

Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
ततो गर्भः समभवत् पृथायाः पृथिवीपते ॥
शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिर् इवाम्बरे ॥
सा बान्धवभयाद् बाला तं गर्भं विनिगूहती ॥
धारयाम् आस सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥
न हि तां वेद नार्य् अन्या का चिद् धात्रेयिकाम् ऋते ॥
कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥
ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी ॥
कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादाद् अमरप्रभम् ॥
तथैव बद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम् ॥
हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥
जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी ॥
मञ्जूषायाम् अवदधे स्वास्तीर्णायां समन्ततः ॥
मधूच्छिष्टस्थितायां सा सुखायां रुदती तथा ॥
श्लक्ष्णायां सुपिधानायाम् अश्वनद्याम् अवासृजत् ॥
जानती चाप्य् अकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ॥
पुत्रस्नेहेन राजेन्द्र करुणं पर्यदेवयत् ॥
समुत्सृजन्ती मञ्जूषाम् अश्वनद्यास् तदा जले ॥
उवाच रुदती कुन्ती यानि वाक्यानि तच् छृणु ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tato garbhaḥ samabhavat pṛthāyāḥ pṛthivīpate ||
śukle daśottare pakṣe tārāpatir ivāmbare ||
sā bāndhavabhayād bālā taṃ garbhaṃ vinigūhatī ||
dhārayām āsa suśroṇī na caināṃ bubudhe janaḥ ||
na hi tāṃ veda nāry anyā kā cid dhātreyikām ṛte ||
kanyāpuragatāṃ bālāṃ nipuṇāṃ parirakṣaṇe ||
tataḥ kālena sā garbhaṃ suṣuve varavarṇinī ||
kanyaiva tasya devasya prasādād amaraprabham ||
tathaiva baddhakavacaṃ kanakojjvalakuṇḍalam ||
haryakṣaṃ vṛṣabhaskandhaṃ yathāsya pitaraṃ tathā ||
jātamātraṃ ca taṃ garbhaṃ dhātryā saṃmantrya bhāminī ||
mañjūṣāyām avadadhe svāstīrṇāyāṃ samantataḥ ||
madhūcchiṣṭasthitāyāṃ sā sukhāyāṃ rudatī tathā ||
ślakṣṇāyāṃ supidhānāyām aśvanadyām avāsṛjat ||
jānatī cāpy akartavyaṃ kanyāyā garbhadhāraṇam ||
putrasnehena rājendra karuṇaṃ paryadevayat ||
samutsṛjantī mañjūṣām aśvanadyās tadā jale ||
uvāca rudatī kuntī yāni vākyāni tac chṛṇu ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

वैशंपायन उवाच ततो गर्भः समभवत् पृथायाः पृथिवीपते ॥ शुक्ले दशोत्तरे पक्षे तारापतिर् इवाम्बरे ॥ सा बान्धवभयाद् बाला तं गर्भं विनिगूहती ॥ धारयाम् आस सुश्रोणी न चैनां बुबुधे जनः ॥ न हि तां वेद नार्य् अन्या का चिद् धात्रेयिकाम् ऋते ॥ कन्यापुरगतां बालां निपुणां परिरक्षणे ॥ ततः कालेन सा गर्भं सुषुवे वरवर्णिनी ॥ कन्यैव तस्य देवस्य प्रसादाद् अमरप्रभम् ॥ तथैव बद्धकवचं कनकोज्ज्वलकुण्डलम् ॥ हर्यक्षं वृषभस्कन्धं यथास्य पितरं तथा ॥ जातमात्रं च तं गर्भं धात्र्या संमन्त्र्य भामिनी ॥ मञ्जूषायाम् अवदधे स्वास्तीर्णायां समन्ततः ॥ मधूच्छिष्टस्थितायां सा सुखायां रुदती तथा ॥ श्लक्ष्णायां सुपिधानायाम् अश्वनद्याम् अवासृजत् ॥ जानती चाप्य् अकर्तव्यं कन्याया गर्भधारणम् ॥ पुत्रस्नेहेन राजेन्द्र करुणं पर्यदेवयत् ॥ समुत्सृजन्ती मञ्जूषाम् अश्वनद्यास् तदा जले ॥ उवाच रुदती कुन्ती यानि वाक्यानि तच् छृणु ॥vaiśaṃpāyana uvāca tato garbhaḥ samabhavat pṛthāyāḥ pṛthivīpate || śukle daśottare pakṣe tārāpatir ivāmbare || sā bāndhavabhayād bālā taṃ garbhaṃ vinigūhatī || dhārayām āsa suśroṇī na caināṃ bubudhe janaḥ || na hi tāṃ veda nāry anyā kā cid dhātreyikām ṛte || kanyāpuragatāṃ bālāṃ nipuṇāṃ parirakṣaṇe || tataḥ kālena sā garbhaṃ suṣuve varavarṇinī || kanyaiva tasya devasya prasādād amaraprabham || tathaiva baddhakavacaṃ kanakojjvalakuṇḍalam || haryakṣaṃ vṛṣabhaskandhaṃ yathāsya pitaraṃ tathā || jātamātraṃ ca taṃ garbhaṃ dhātryā saṃmantrya bhāminī || mañjūṣāyām avadadhe svāstīrṇāyāṃ samantataḥ || madhūcchiṣṭasthitāyāṃ sā sukhāyāṃ rudatī tathā || ślakṣṇāyāṃ supidhānāyām aśvanadyām avāsṛjat || jānatī cāpy akartavyaṃ kanyāyā garbhadhāraṇam || putrasnehena rājendra karuṇaṃ paryadevayat || samutsṛjantī mañjūṣām aśvanadyās tadā jale || uvāca rudatī kuntī yāni vākyāni tac chṛṇu ||У Притхи возникает беременность, растущая как луна в светлую половину месяца; юная, боясь родных, скрывает плод, и никто не узнает, кроме опытной кормилицы, охранявшей ее в девичьих покоях; в срок прекрасная рождает, оставаясь девой по милости бога, ребенка бессмертного сияния, с привязанной броней, золотыми серьгами, глазами как у льва, плечами как у быка и похожего на отца; сразу после рождения она советуется с кормилицей, кладет младенца в хорошо устланный, мягкий, гладкий, плотно закрытый ящик, покрытый воском, и, плача, выпускает его в реку Ашву; зная, что беременность девицы недолжна, она от материнской любви горько плачет.

Translation

У Притхи возникла беременность, растущая как луна в светлую половину месяца. Юная, боясь родных, скрывала плод; никто не узнал, кроме опытной кормилицы, охранявшей ее в девичьих покоях. В срок прекрасная родила, оставаясь девой по милости бога, ребенка бессмертного сияния: с привязанной броней, золотыми серьгами, глазами как у льва, плечами как у быка, похожего на отца. Сразу после рождения она посоветовалась с кормилицей, положила младенца в хорошо устланный, мягкий, гладкий, плотно закрытый ящик, покрытый воском, и, плача, выпустила его в реку Ашву. Хотя она знала, что беременность девицы недолжна, материнская любовь заставила ее горько плакать».

Commentary

Тайна Карны начинается с боли матери. Кунти не отвергает сына сердцем, но страх перед мирским позором толкает ее к поступку, который станет трагедией всей жизни.

Version

e5e50347f189 · published Jun 18, 2026, 7:59:35 AM UTC