Mahabharata 3.291.22-28

Devanāgarī

पृथोवाच
परमं भगवन् देव संगमिष्ये त्वया सह ॥
यदि पुत्रो भवेद् एवं यथा वदसि गोपते ॥
वैशंपायन उवाच
तथेत्य् उक्त्वा तु तां कुन्तीम् आविवेश विहंगमः ॥
स्वर्भानुशत्रुर् योगात्मा नाभ्यां पस्पर्श चैव ताम् ॥
ततः सा विह्वलेवासीत् कन्या सूर्यस्य तेजसा ॥
पपाताथ च सा देवी शयने मूढचेतना ॥
सूर्य उवाच
साधयिष्यामि सुश्रोणि पुत्रं वै जनयिष्यसि ॥
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं कन्या चैव भविष्यसि ॥
वैशंपायन उवाच
ततः सा व्रीडिता बाला तदा सूर्यम् अथाब्रवीत् ॥
एवम् अस्त्व् इति राजेन्द्र प्रस्थितं भूरिवर्चसम् ॥
इति स्मोक्ता कुन्तिराजात्मजा सा; विवस्वन्तं याचमाना सलज्जा ॥
तस्मिन् पुण्ये शयनीये पपात; मोहाविष्टा भज्यमाना लतेव ॥
तां तिग्मांशुस् तेजसा मोहयित्वा; योगेनाविष्यात्मसंस्थां चकार ॥
न चैवैनां दूषयाम् आस भानुः; संज्ञां लेभे भूय एवाथ बाला ॥

Transliteration (IAST)

pṛthovāca
paramaṃ bhagavan deva saṃgamiṣye tvayā saha ||
yadi putro bhaved evaṃ yathā vadasi gopate ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tathety uktvā tu tāṃ kuntīm āviveśa vihaṃgamaḥ ||
svarbhānuśatrur yogātmā nābhyāṃ pasparśa caiva tām ||
tataḥ sā vihvalevāsīt kanyā sūryasya tejasā ||
papātātha ca sā devī śayane mūḍhacetanā ||
sūrya uvāca
sādhayiṣyāmi suśroṇi putraṃ vai janayiṣyasi ||
sarvaśastrabhṛtāṃ śreṣṭhaṃ kanyā caiva bhaviṣyasi ||
vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ sā vrīḍitā bālā tadā sūryam athābravīt ||
evam astv iti rājendra prasthitaṃ bhūrivarcasam ||
iti smoktā kuntirājātmajā sā; vivasvantaṃ yācamānā salajjā ||
tasmin puṇye śayanīye papāta; mohāviṣṭā bhajyamānā lateva ||
tāṃ tigmāṃśus tejasā mohayitvā; yogenāviṣyātmasaṃsthāṃ cakāra ||
na caivaināṃ dūṣayām āsa bhānuḥ; saṃjñāṃ lebhe bhūya evātha bālā ||

Word-by-word

SanskritIASTMeaning

पृथोवाच परमं भगवन् देव संगमिष्ये त्वया सह ॥ यदि पुत्रो भवेद् एवं यथा वदसि गोपते ॥ वैशंपायन उवाच तथेत्य् उक्त्वा तु तां कुन्तीम् आविवेश विहंगमः ॥ स्वर्भानुशत्रुर् योगात्मा नाभ्यां पस्पर्श चैव ताम् ॥ ततः सा विह्वलेवासीत् कन्या सूर्यस्य तेजसा ॥ पपाताथ च सा देवी शयने मूढचेतना ॥ सूर्य उवाच साधयिष्यामि सुश्रोणि पुत्रं वै जनयिष्यसि ॥ सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं कन्या चैव भविष्यसि ॥ वैशंपायन उवाच ततः सा व्रीडिता बाला तदा सूर्यम् अथाब्रवीत् ॥ एवम् अस्त्व् इति राजेन्द्र प्रस्थितं भूरिवर्चसम् ॥ इति स्मोक्ता कुन्तिराजात्मजा सा; विवस्वन्तं याचमाना सलज्जा ॥ तस्मिन् पुण्ये शयनीये पपात; मोहाविष्टा भज्यमाना लतेव ॥ तां तिग्मांशुस् तेजसा मोहयित्वा; योगेनाविष्यात्मसंस्थां चकार ॥ न चैवैनां दूषयाम् आस भानुः; संज्ञां लेभे भूय एवाथ बाला ॥pṛthovāca paramaṃ bhagavan deva saṃgamiṣye tvayā saha || yadi putro bhaved evaṃ yathā vadasi gopate || vaiśaṃpāyana uvāca tathety uktvā tu tāṃ kuntīm āviveśa vihaṃgamaḥ || svarbhānuśatrur yogātmā nābhyāṃ pasparśa caiva tām || tataḥ sā vihvalevāsīt kanyā sūryasya tejasā || papātātha ca sā devī śayane mūḍhacetanā || sūrya uvāca sādhayiṣyāmi suśroṇi putraṃ vai janayiṣyasi || sarvaśastrabhṛtāṃ śreṣṭhaṃ kanyā caiva bhaviṣyasi || vaiśaṃpāyana uvāca tataḥ sā vrīḍitā bālā tadā sūryam athābravīt || evam astv iti rājendra prasthitaṃ bhūrivarcasam || iti smoktā kuntirājātmajā sā; vivasvantaṃ yācamānā salajjā || tasmin puṇye śayanīye papāta; mohāviṣṭā bhajyamānā lateva || tāṃ tigmāṃśus tejasā mohayitvā; yogenāviṣyātmasaṃsthāṃ cakāra || na caivaināṃ dūṣayām āsa bhānuḥ; saṃjñāṃ lebhe bhūya evātha bālā ||Притха говорит, что соединится с Сурьей, если сын будет таким, как он обещает; Сурья, враг Сварбхану и владыка птиц, йогически входит в Кунти и касается ее в пупке; от его сияния девица теряет сознание и падает на ложе; Сурья говорит, что она родит лучшего из носящих оружие и снова будет девой; смущенная юная Кунти отвечает уходящему Сурье: «Да будет так»; она падает на священное ложе, словно ломаемая лиана; Сурья ослепляет ее своим сиянием, йогой входит и утверждает в себе, но не оскверняет ее; затем юная снова обретает сознание.

Translation

Притха сказала: «Благословенный бог, я соединюсь с тобой, если сын будет таким, как ты говоришь, владыка коров». Сказав «так», Сурья, враг Сварбхану, йогической силой вошел в Кунти и коснулся ее в пупке. От его сияния девица потеряла сознание и упала на ложе. Сурья сказал: «Прекраснобедрая, я совершу дело: ты родишь лучшего из носящих оружие и снова будешь девой». Смущенная юная Кунти сказала уходящему многосияющему Сурье: «Да будет так». Она упала на священное ложе, словно ломаемая лиана. Ослепив ее своим сиянием, Бхану йогой вошел и утвердил ее в себе, но не осквернил; затем юная снова обрела сознание».

Commentary

Стих прямо удерживает две вещи: рождение Карны происходит от Сурьи, и при этом Кунти не лишается девичьей чистоты. Это важно для дальнейшей судьбы и ее тайны.

Version

78da86b4236e · published Jun 18, 2026, 7:59:35 AM UTC