Mahabharata
Karna-samvada-parva (The Dispute between Arjuna and Karna)4.55.15-25
3956 / 15823
Mahabharata · 4.55.15-25
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
इति कर्णं ब्रुवन्न् एव बीभत्सुर् अपराजितः ॥
अभ्ययाद् विसृजन् बाणान् कायावरणभेदिनः ॥
प्रतिजग्राह तान् कर्णः शरान् अग्निशिखोपमान् ॥
शरवर्षेण महता वर्षमाण इवाम्बुदः ॥
उत्पेतुः शरजालानि घोररूपाणि सर्वशः ॥
अविध्यद् अश्वान् बाह्वोश् च हस्तावापं पृथक् पृथक् ॥
सो ऽमृष्यमाणः कर्णस्य निषङ्गस्यावलम्बनम् ॥
चिच्छेद निशिताग्रेण शरेण नतपर्वणा ॥
उपासङ्गाद् उपादाय कर्णो बाणान् अथापरान् ॥
विव्याध पाण्डवं हस्ते तस्य मुष्टिर् अशीर्यत ॥
ततः पार्थो महाबाहुः कर्णस्य धनुर् अच्छिनत् ॥
स शक्तिं प्राहिणोत् तस्मै तां पार्थो व्यधमच् छरैः ॥
ततो ऽभिपेतुर् बहवो राधेयस्य पदानुगाः ॥
तांश् च गाण्डीवनिर्मुक्तैः प्राहिणोद् यमसादनम् ॥
ततो ऽस्याश्वाञ् शरैस् तीक्ष्णैर् बीभत्सुर् भारसाधनैः ॥
आकर्णमुक्तैर् अभ्यघ्नंस् ते हताः प्रापतन् भुवि ॥
अथापरेण बाणेन ज्वलितेन महाभुजः ॥
विव्याध कर्णं कौन्तेयस् तीक्ष्णेनोरसि वीर्यवान् ॥
तस्य भित्त्वा तनुत्राणं कायम् अभ्यपतच् छरः ॥
ततः स तमसाविष्टो न स्म किं चित् प्रजज्ञिवान् ॥
स गाढवेदनो हित्वा रणं प्रायाद् उदङ्मुखः ॥
ततो ऽर्जुन उपाक्रोशद् उत्तरश् च महारथः ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
iti karṇaṃ bruvann eva bībhatsur aparājitaḥ ||
abhyayād visṛjan bāṇān kāyāvaraṇabhedinaḥ ||
pratijagrāha tān karṇaḥ śarān agniśikhopamān ||
śaravarṣeṇa mahatā varṣamāṇa ivāmbudaḥ ||
utpetuḥ śarajālāni ghorarūpāṇi sarvaśaḥ ||
avidhyad aśvān bāhvoś ca hastāvāpaṃ pṛthak pṛthak ||
so 'mṛṣyamāṇaḥ karṇasya niṣaṅgasyāvalambanam ||
ciccheda niśitāgreṇa śareṇa nataparvaṇā ||
upāsaṅgād upādāya karṇo bāṇān athāparān ||
vivyādha pāṇḍavaṃ haste tasya muṣṭir aśīryata ||
tataḥ pārtho mahābāhuḥ karṇasya dhanur acchinat ||
sa śaktiṃ prāhiṇot tasmai tāṃ pārtho vyadhamac charaiḥ ||
tato 'bhipetur bahavo rādheyasya padānugāḥ ||
tāṃś ca gāṇḍīvanirmuktaiḥ prāhiṇod yamasādanam ||
tato 'syāśvāñ śarais tīkṣṇair bībhatsur bhārasādhanaiḥ ||
ākarṇamuktair abhyaghnaṃs te hatāḥ prāpatan bhuvi ||
athāpareṇa bāṇena jvalitena mahābhujaḥ ||
vivyādha karṇaṃ kaunteyas tīkṣṇenorasi vīryavān ||
tasya bhittvā tanutrāṇaṃ kāyam abhyapatac charaḥ ||
tataḥ sa tamasāviṣṭo na sma kiṃ cit prajajñivān ||
sa gāḍhavedano hitvā raṇaṃ prāyād udaṅmukhaḥ ||
tato 'rjuna upākrośad uttaraś ca mahārathaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
इतिitithus, so
कर्णंkarṇaṃKarna
ब्रुवन्न्bruvannform bruvann
एवevaindeed, precisely
बीभत्सुर्bībhatsurBibhatsu
अपराजितःaparājitaḥking
अभ्ययाद्abhyayādform abhyayād
विसृजन्visṛjanform visṛjan
बाणान्bāṇānform bāṇān
कायावरणभेदिनःkāyāvaraṇabhedinaḥform kāyāvaraṇabhedinaḥ
प्रतिजग्राहpratijagrāhaform pratijagrāha
तान्tānthem, those
कर्णःkarṇaḥKarna
शरान्śarānarrows
अग्निशिखोपमान्agniśikhopamānfire
शरवर्षेणśaravarṣeṇaarrow
महताmahatāgreat
वर्षमाणvarṣamāṇaform varṣamāṇa
इवाम्बुदःivāmbudaḥform ivāmbudaḥ
उत्पेतुःutpetuḥform utpetuḥ
शरजालानिśarajālāniarrow
घोररूपाणिghorarūpāṇiform ghorarūpāṇi
सर्वशःsarvaśaḥcompletely
अविध्यद्avidhyadform avidhyad
अश्वान्aśvānhorses
बाह्वोश्bāhvośform bāhvoś
caand
हस्तावापंhastāvāpaṃhand; elephant
पृथक्pṛthakseparately
पृथक्pṛthakseparately
सोsoform so
ऽमृष्यमाणः'mṛṣyamāṇaḥform 'mṛṣyamāṇaḥ
कर्णस्यkarṇasyaKarna
निषङ्गस्यावलम्बनम्niṣaṅgasyāvalambanamform niṣaṅgasyāvalambanam
चिच्छेदcicchedacut off
निशिताग्रेणniśitāgreṇaform niśitāgreṇa
शरेणśareṇawith an arrow
नतपर्वणाnataparvaṇāform nataparvaṇā
उपासङ्गाद्upāsaṅgādform upāsaṅgād
उपादायupādāyahaving taken
कर्णोkarṇoKarna
बाणान्bāṇānform bāṇān
अथापरान्athāparānform athāparān
विव्याधvivyādhapierced
पाण्डवंpāṇḍavaṃPandava
हस्तेhastehand; elephant
तस्यtasyahis, of that
मुष्टिर्muṣṭirform muṣṭir
अशीर्यतaśīryataform aśīryata
ततःtataḥthen, from there
पार्थोpārthoPartha
महाबाहुःmahābāhuḥhand, great
कर्णस्यkarṇasyaKarna
धनुर्dhanurto strike, to kill
अच्छिनत्acchinatform acchinat
sahe, this
शक्तिंśaktiṃspear, power
प्राहिणोत्prāhiṇotform prāhiṇot
तस्मैtasmaito him, to that
तांtāṃher, that
पार्थोpārthoPartha
व्यधमच्vyadhamacform vyadhamac
छरैःcharaiḥform charaiḥ
ततोtatothen, from there
ऽभिपेतुर्'bhipeturform 'bhipetur
बहवोbahavomany
राधेयस्यrādheyasyaform rādheyasya
पदानुगाःpadānugāḥform padānugāḥ
तांश्tāṃśform tāṃś
caand
गाण्डीवनिर्मुक्तैःgāṇḍīvanirmuktaiḥGandiva
प्राहिणोद्prāhiṇodform prāhiṇod
यमसादनम्yamasādanamform yamasādanam
ततोtatothen, from there
ऽस्याश्वाञ्'syāśvāñform 'syāśvāñ
शरैस्śaraisarrow
तीक्ष्णैर्tīkṣṇairform tīkṣṇair
बीभत्सुर्bībhatsurBibhatsu
भारसाधनैःbhārasādhanaiḥwealth, to strike, to kill
आकर्णमुक्तैर्ākarṇamuktairKarna
अभ्यघ्नंस्abhyaghnaṃsform abhyaghnaṃs
तेtethey; to you
हताःhatāḥslain
प्रापतन्prāpatanform prāpatan
भुविbhuvion earth
अथापरेणathāpareṇaform athāpareṇa
बाणेनbāṇenawith an arrow
ज्वलितेनjvalitenaform jvalitena
महाभुजःmahābhujaḥgreat
विव्याधvivyādhapierced
कर्णंkarṇaṃKarna
कौन्तेयस्kaunteyasKaunteya
तीक्ष्णेनोरसिtīkṣṇenorasiform tīkṣṇenorasi
वीर्यवान्vīryavānhero
तस्यtasyahis, of that
भित्त्वाbhittvāform bhittvā
तनुत्राणंtanutrāṇaṃform tanutrāṇaṃ
कायम्kāyamform kāyam
अभ्यपतच्abhyapatacfell
छरःcharaḥform charaḥ
ततःtataḥthen, from there
sahe, this
तमसाविष्टोtamasāviṣṭoform tamasāviṣṭo
nanot
स्मsmaindeed
किंkiṃwhat?
चित्citindeed, or
प्रजज्ञिवान्prajajñivānform prajajñivān
sahe, this
गाढवेदनोgāḍhavedanoform gāḍhavedano
हित्वाhitvāform hitvā
रणंraṇaṃform raṇaṃ
प्रायाद्prāyādwent away
उदङ्मुखःudaṅmukhaḥface, mouth
ततोtatothen, from there
ऽर्जुन'rjunaform 'rjuna
उपाक्रोशद्upākrośadform upākrośad
उत्तरश्uttaraśUttara
caand
महारथःmahārathaḥgreat, chariot
Translation

Vaishampayana said: 'Arjuna advanced, loosing arrows that pierced armor, and Karna met him with a great downpour of shafts. Partha severed the strap of his quiver; Karna took up fresh arrows and wounded Arjuna's arm. Then Dhananjaya cut through his bow. When Karna hurled his spear, Partha destroyed it in mid-air; and the warriors who rushed to defend the suta's son, he sent to Yama. Then Arjuna slew Karna's horses and pierced his chest with a sharp arrow: the shaft passed through armor and body alike. Karna, overcome by pain and darkness, left the battle and went off toward the north. Arjuna and Uttara shouted loudly after him.'

Version

799b2eb81b35 · published Jul 16, 2026, 6:42:56 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with