Mahabharata
Bhūmi-parvan (010) (Bhīṣma-parva: Bhārata-varṣa, Its Rivers and Peoples)6.10.10-12
5335 / 15823
Mahabharata · 6.10.10-12
Devanāgarī

महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमान् ऋक्षवान् अपि ॥
विन्ध्यश् च पारियात्रश् च सप्तैते कुलपर्वताः ॥
तेषां सहस्रशो राजन् पर्वतास् तु समीपतः ॥
अभिज्ञाताः सारवन्तो विपुलाश् चित्रसानवः ॥
अन्ये ततो ऽपरिज्ञाता ह्रस्वा ह्रस्वोपजीविनः ॥
आर्या म्लेच्छाश् च कौरव्य तैर् मिश्राः पुरुषा विभो ॥

Transliteration (IAST)

mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimān ṛkṣavān api ||
vindhyaś ca pāriyātraś ca saptaite kulaparvatāḥ ||
teṣāṃ sahasraśo rājan parvatās tu samīpataḥ ||
abhijñātāḥ sāravanto vipulāś citrasānavaḥ ||
anye tato 'parijñātā hrasvā hrasvopajīvinaḥ ||
āryā mlecchāś ca kauravya tair miśrāḥ puruṣā vibho ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
महेन्द्रोmahendroMahendra; mount Mahendra
मलयःmalayaḥMalaya; mount Malaya
सह्यःsahyaḥSahya; mount Sahya
शुक्तिमान्śuktimānShuktiman; mount Shuktiman
ऋक्षवान्ṛkṣavānRikshavan; mount Rikshavan
अपिapialso; even
विन्ध्यश्vindhyaśVindhya; mount Vindhya
caand; also
पारियात्रश्pāriyātraśPariyatra; mount Pariyatra
caand; also
सप्तैतेsaptaitethese seven; numbering seven
कुलपर्वताःkulaparvatāḥancestral mountains; the principal mountain ranges
तेषांteṣāṃof them; their
सहस्रशोsahasraśoby thousands; in great numbers
राजन्rājanO king; O sovereign
पर्वतास्parvatāsmountains; mountain ranges
तुtuindeed; but
समीपतःsamīpataḥnearby; close by
अभिज्ञाताःabhijñātāḥknown; renowned
सारवन्तोsāravantorich in substance; fertile
विपुलाश्vipulāśvast; extensive
चित्रसानवःcitrasānavaḥwith varied slopes; with manifold peaks
अन्येanyeothers; the rest
ततोtatobesides them; apart from them
ऽपरिज्ञाता'parijñātāunknown; not fully recognized
ह्रस्वाhrasvāsmall; low
ह्रस्वोपजीविनःhrasvopajīvinaḥsustaining small dwellers; supporting small settlements
आर्याāryāAryas; people of the Aryan lands
म्लेच्छाश्mlecchāśmlecchas; foreigners
caand; also
कौरव्यkauravyaO Kaurava; descendant of Kuru
तैर्tairwith them; by them
मिश्राःmiśrāḥmixed; mingled
पुरुषाpuruṣāpeople; men
विभोvibhoO lord; O mighty one
Translation

Mahendra, Malaya, Sahya, Shuktiman, Rikshavan, Vindhya, and Pariyatra — these seven are the principal mountain ranges. Near them, O king, are thousands of mountains: known, fertile, vast, with varied slopes; and besides these, others unknown and low, sustaining small dwellers. O Kaurava, upon them Aryas and mlecchas dwell mingled together.

Version

790d34733e35 · published Jul 17, 2026, 8:37:17 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with