Mahabharata
Yudhiṣṭhirasya gurvanumatiḥ (Yudhishthira Asks the Elders' Permission)6.41.11-14
5546 / 15823
Mahabharata · 6.41.11-14
Devanāgarī

अर्जुन उवाच
किं ते व्यवसितं राजन् यद् अस्मान् अपहाय वै ॥
पद्भ्याम् एव प्रयातो ऽसि प्राङ्मुखो रिपुवाहिनीम् ॥
भीमसेन उवाच
क्व गमिष्यसि राजेन्द्र निक्षिप्तकवचायुधः ॥
दंशितेष्व् अरिसैन्येषु भ्रातॄन् उत्सृज्य पार्थिव ॥
नकुल उवाच
एवंगते त्वयि ज्येष्ठे मम भ्रातरि भारत ॥
भीर् मे दुनोति हृदयं ब्रूहि गन्ता भवान् क्व नु ॥
सहदेव उवाच
अस्मिन् रणसमूहे वै वर्तमाने महाभये ॥
योद्धव्ये क्व नु गन्तासि शत्रून् अभिमुखो नृप ॥

Transliteration (IAST)

arjuna uvāca
kiṃ te vyavasitaṃ rājan yad asmān apahāya vai ||
padbhyām eva prayāto 'si prāṅmukho ripuvāhinīm ||
bhīmasena uvāca
kva gamiṣyasi rājendra nikṣiptakavacāyudhaḥ ||
daṃśiteṣv arisainyeṣu bhrātṝn utsṛjya pārthiva ||
nakula uvāca
evaṃgate tvayi jyeṣṭhe mama bhrātari bhārata ||
bhīr me dunoti hṛdayaṃ brūhi gantā bhavān kva nu ||
sahadeva uvāca
asmin raṇasamūhe vai vartamāne mahābhaye ||
yoddhavye kva nu gantāsi śatrūn abhimukho nṛpa ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अर्जुन उवाचarjuna uvācaArjuna said; Arjuna spoke
किं ते व्यवसितं राजन्kiṃ te vyavasitaṃ rājanwhat have you decided, O king; what is your intention
यद् अस्मान् अपहाय वैyad asmān apahāya vaithat, having abandoned us; why, having left us
पद्भ्याम् एव प्रयातो ऽसिpadbhyām eva prayāto 'siyou have gone on foot; you set off on your own feet
प्राङ्मुखो रिपुवाहिनीम्prāṅmukho ripuvāhinīmfacing the enemy army; toward the hostile forces
भीमसेन उवाचbhīmasena uvācaBhimasena said; Bhima spoke
क्व गमिष्यसि राजेन्द्रkva gamiṣyasi rājendrawhere will you go, king of kings; where are you headed, sovereign
निक्षिप्तकवचायुधःnikṣiptakavacāyudhaḥhaving cast aside armor and weapons; leaving mail and weapons behind
दंशितेष्व् अरिसैन्येषुdaṃśiteṣv arisainyeṣuwhile the enemy troops are armored; amid the mailed foes
भ्रातॄन् उत्सृज्य पार्थिवbhrātṝn utsṛjya pārthivaabandoning your brothers, O king; leaving your brothers, ruler
नकुल उवाचnakula uvācaNakula said; Nakula spoke
एवंगते त्वयि ज्येष्ठेevaṃgate tvayi jyeṣṭhewhen you, my elder, go thus; at such a departure of yours
मम भ्रातरि भारतmama bhrātari bhāratamy brother, O Bharata; O my brother of the Bharatas
भीर् मे दुनोति हृदयंbhīr me dunoti hṛdayaṃfear torments my heart; terror pains me
ब्रूहि गन्ता भवान् क्व नुbrūhi gantā bhavān kva nutell me, where are you going; declare, where do you head
सहदेव उवाचsahadeva uvācaSahadeva said; Sahadeva spoke
अस्मिन् रणसमूहे वैasmin raṇasamūhe vaiin this mass of battle; amid this military multitude
वर्तमाने महाभयेvartamāne mahābhayewhen a great terror prevails; in such a dreadful situation
योद्धव्ये क्व नु गन्तासिyoddhavye kva nu gantāsiwhen it is time to fight, where are you going; where will you go before the battle
शत्रून् अभिमुखो नृपśatrūn abhimukho nṛpafacing the enemies, O king; toward the foes, sovereign
Translation

Arjuna said: "O king, what have you decided? Why, leaving us, do you walk on foot toward the enemy army?" Bhimasena said: "Where are you going, O king of kings, having cast aside your armor and weapons, while the enemy troops stand armed? Why do you abandon your brothers, O sovereign?" Nakula said: "O my elder brother, O Bharata, when you depart like this, fear torments my heart. Tell me, where are you going?" Sahadeva said: "When this dreadful mass of battle stands before us and we must fight, where are you going, O king, facing the enemy?"

Version

d7cee75db75c · published Jul 17, 2026, 9:12:34 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with