Mahabharata
Saṃśaptaka-vadha-parva (rudhira-nadī, dvandva-yuddha, abhimanyu-parākrama): The River of Blood, Duels, and Abhimanyu's Valor7.13.49–52
6136 / 15823
Mahabharata · 7.13.49–52
Devanāgarī

ततः संहर्षयन् सेनां सिंहवद् विनदन् मुहुः ॥
समादत्तार्जुनिस् तूर्णं पौरवान्तकरं शरम् ॥
द्वाभ्यां शराभ्यां हार्दिक्यश् चकर्त सशरं धनुः ॥
तद् उत्सृज्य धनुश् छिन्नं सौभद्रः परवीरहा ॥
उद्बबर्ह सितं खड्गम् आददानः शरावरम् ॥
स तेनानेकतारेण चर्मणा कृतहस्तवत् ॥
भ्रान्तासिर् अचरन् मार्गान् दर्शयन् वीर्यम् आत्मनः ॥
भ्रामितं पुनर् उद्भ्रान्तम् आधूतं पुनर् उच्छ्रितम् ॥
चर्मनिस्त्रिंशयो राजन् निर्विशेषम् अदृश्यत ॥

Transliteration (IAST)

tataḥ saṃharṣayan senāṃ siṃhavad vinadan muhuḥ ||
samādattārjunis tūrṇaṃ pauravāntakaraṃ śaram ||
dvābhyāṃ śarābhyāṃ hārdikyaś cakarta saśaraṃ dhanuḥ ||
tad utsṛjya dhanuś chinnaṃ saubhadraḥ paravīrahā ||
udbabarha sitaṃ khaḍgam ādadānaḥ śarāvaram ||
sa tenānekatāreṇa carmaṇā kṛtahastavat ||
bhrāntāsir acaran mārgān darśayan vīryam ātmanaḥ ||
bhrāmitaṃ punar udbhrāntam ādhūtaṃ punar ucchritam ||
carmanistriṃśayo rājan nirviśeṣam adṛśyata ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
ततःtataḥthen; thereafter
संहर्षयन्saṃharṣayangladdening [encouraging]; cheering
सेनाम्senāmthe army [host]; [his own] host
सिंहवत्siṃhavatlike a lion; lion-like
विनदन्vinadanroaring [crying out]; bellowing
मुहुःmuhuḥagain and again [repeatedly]; time after time
समादत्तsamādattatook [set to]; took up
आर्जुनिःārjuniḥthe son of Arjuna [Abhimanyu]; Arjuni
तूर्णम्tūrṇamquickly [swiftly]; in an instant
पौरवान्तकरम्pauravāntakaramdeadly to Paurava; [an arrow] bringing death to Paurava
शरम्śaraman arrow; [a battle] arrow
द्वाभ्याम्dvābhyāmwith two [arrows]; with two
शराभ्याम्śarābhyāmwith arrows; with [battle] arrows
हार्दिक्यःhārdikyaḥthe son of Hridika [Kritavarman]; Hardikya
चकर्तcakartacut [severed]; cut through
सशरम्saśaramtogether with the [nocked] arrow; [the bow] with [its] nocked arrow
धनुःdhanuḥbow; bow
तत्tatthat; [that] very
उत्सृज्यutsṛjyahaving cast aside [thrown down]; having discarded
धनुःdhanuḥbow; bow
छिन्नम्chinnamsevered [broken]; cut
सौभद्रःsaubhadraḥthe son of Subhadra [Abhimanyu]; Saubhadra
परवीरहाparavīrahāslayer of enemy heroes; destroyer of foe-warriors
सःsaḥhe [Abhimanyu]; that one
तेनtenawith that [shield]; [with] that same
अनेकतारेणanekatāreṇamany-starred [studded with stars]; [shield] with many [golden] stars
चर्मणाcarmaṇāwith a shield; [leather] shield
कृतहस्तवत्kṛtahastavatas if skilled [in battle]; as one skilled of hand
भ्रान्तासिःbhrāntāsiḥwith a whirling sword; [with] a whirling blade
अचरत्acaratmoved [proceeded]; ranged about
मार्गान्mārgān[battle] paths [techniques]; [all] paths
दर्शयन्darśayandisplaying [showing]; showing forth
वीर्यम्vīryamvalor [might]; [his own] prowess
आत्मनःātmanaḥhis own; his own
भ्रामितम्bhrāmitamwhirled [spun]; now whirled
पुनःpunaḥagain [then]; now
उद्भ्रान्तम्udbhrāntamflung up [tossed]; tossed up
आधूतम्ādhūtamshaken [quivered]; now shaken
पुनःpunaḥagain [then]; now
उच्छ्रितम्ucchritamraised [lifted]; raised up
चर्मनिस्त्रिंशयोःcarmanistriṃśayoḥof the shield and sword; [of] the shield and blade
राजन्rājanO king; O sovereign
निर्विशेषम्nirviśeṣamindistinguishable [merged]; [as] a single blur
अदृश्यतadṛśyataappeared [was seen]; showed itself to the eye
Translation

Then, gladdening his host, roaring like a lion again and again, the son of Arjuna [Abhimanyu] swiftly took up an arrow bringing death to Paurava. With two arrows Hardikya [Kritavarman] cut through his bow together with its nocked arrow. Casting aside that severed bow, Saubhadra [Abhimanyu], slayer of enemy heroes, with that shield studded with many [golden] stars, as one skilled of hand, ranged about all [battle] paths with his whirling sword, displaying his own prowess. Now whirled, now tossed up, now shaken, now raised — the [blade and] shield, O king, appeared to the eye as a single blur.

Version

286cba94d05d · published Jul 19, 2026, 3:00:03 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with