Mahabharata
Jayadratha-vadha-parva (duryodhana-vilāpa): The Lament of Duryodhana7.125.1–4
7877 / 15823
Mahabharata · 7.125.1–4
Devanāgarī

संजय उवाच
सैन्धवे निहते राजन् पुत्रस् तव सुयोधनः ॥
अश्रुक्लिन्नमुखो दीनो निरुत्साहो द्विषज्जये ॥
अमन्यतार्जुनसमो योधो भुवि न विद्यते ॥
न द्रोणो न च राधेयो नाश्वत्थामा कृपो न च ॥
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुं पर्याप्ता इति मारिष ॥
निर्जित्य हि रणे पार्थः सर्वान् मम महारथान् ॥
अवधीत् सैन्धवं संख्ये नैनं कश् चिद् अवारयत् ॥
सर्वथा हतम् एवैतत् कौरवाणां महद् बलम् ॥
न ह्य् अस्य विद्यते त्राता साक्षाद् अपि पुरंदरः ॥

Transliteration (IAST)

saṃjaya uvāca
saindhave nihate rājan putras tava suyodhanaḥ ||
aśruklinnamukho dīno nirutsāho dviṣajjaye ||
amanyatārjunasamo yodho bhuvi na vidyate ||
na droṇo na ca rādheyo nāśvatthāmā kṛpo na ca ||
kruddhasya pramukhe sthātuṃ paryāptā iti māriṣa ||
nirjitya hi raṇe pārthaḥ sarvān mama mahārathān ||
avadhīt saindhavaṃ saṃkhye nainaṃ kaś cid avārayat ||
sarvathā hatam evaitat kauravāṇāṃ mahad balam ||
na hy asya vidyate trātā sākṣād api puraṃdaraḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सैन्धवे निहते राजन्saindhave nihate rājan[when] Saindhava slain, o king; when Saindhava is slain, o king
पुत्रः तव सुयोधनःputraḥ tava suyodhanaḥyour son Suyodhana; your son Suyodhana
अश्रुक्लिन्नमुखः दीनःaśruklinnamukhaḥ dīnaḥ[with] face wet with tears, wretched; with tear-streaked face, wretched
निरुत्साहः द्विषज्जयेnirutsāhaḥ dviṣajjayehopeless [of] victory [over] enemies; hopeless of victory over enemies
न द्रोणः न च राधेयःna droṇaḥ na ca rādheyaḥneither Drona, nor Radheya; neither Drona, nor Radheya
न अश्वत्थामा कृपः न चna aśvatthāmā kṛpaḥ na caneither Ashvatthaman, nor Kripa; neither Ashvatthaman, nor Kripa
क्रुद्धस्य प्रमुखे स्थातुम्kruddhasya pramukhe sthātumto stand [before] the enraged one; to stand before the enraged [Arjuna]
पर्याप्ताः इति मारिषparyāptāḥ iti māriṣacapable — [not] so, venerable one; not capable, o venerable one
निर्जित्य हि रणे पार्थःnirjitya hi raṇe pārthaḥhaving conquered, indeed, [in] battle, Partha; for, having vanquished in battle, Partha
सर्वान् मम महारथान्sarvān mama mahārathānall my great warriors; all my maharathas
अवधीत् सैन्धवम् संख्येavadhīt saindhavam saṃkhyeslew Saindhava [in] the clash; slew Saindhava in the clash
न एनम् कः चित् अवारयत्na enam kaḥ cit avārayatnot him did anyone restrain; no one restrained him
सर्वथा हतम् एव एतत्sarvathā hatam eva etatutterly slain is this; utterly destroyed is this
कौरवाणाम् महत् बलम्kauravāṇām mahat balamof the Kauravas the great army; the great army of the Kauravas
न हि अस्य विद्यते त्राताna hi asya vidyate trātāfor not [to] him is there a savior; for there is no savior for him
साक्षात् अपि पुरंदरःsākṣāt api puraṃdaraḥeven Purandara himself, verily; be it Purandara [Indra] himself
Translation

When Saindhava was slain, O king, your son Suyodhana, his face wet with tears, wretched, hopeless of victory over the enemy, thought: neither Drona, nor Radheya, nor Ashvatthaman, nor Kripa is able to stand before the enraged Arjuna, O venerable one. For, having vanquished all my maharathas in battle, Partha slew Saindhava in the clash — no one could restrain him. This great army of the Kauravas is utterly destroyed; for it has no savior, be it Purandara himself.

Version

4e797ceec0b8 · published Jul 19, 2026, 4:31:38 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with