Mahabharata
Karṇa-parva, adhyāya 48.4.1-3
8650 / 15823
Mahabharata · 8.4.1-3
Devanāgarī

वैशंपायन उवाच
एतच् छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रो ऽम्बिकासुतः ॥
अब्रवीत् संजयं सूतं शोकव्याकुलचेतनः ॥
दुष्प्रणीतेन मे तात मनसाभिप्लुतात्मनः ॥
हतं वैकर्तनं श्रुत्वा शोको मर्माणि कृन्तति ॥
कृतास्त्रपरमाः शल्ये दुःखपारं तितीर्षवः ॥
कुरूणां सृञ्जयानां च के नु जीवन्ति के मृताः ॥

Transliteration (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
etac chrutvā mahārāja dhṛtarāṣṭro 'mbikāsutaḥ ||
abravīt saṃjayaṃ sūtaṃ śokavyākulacetanaḥ ||
duṣpraṇītena me tāta manasābhiplutātmanaḥ ||
hataṃ vaikartanaṃ śrutvā śoko marmāṇi kṛntati ||
kṛtāstraparamāḥ śalye duḥkhapāraṃ titīrṣavaḥ ||
kurūṇāṃ sṛñjayānāṃ ca ke nu jīvanti ke mṛtāḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
एतत् श्रुत्वा महाराजetat śrutvā mahārājaэто услышав, великий царь; услышав это
धृतराष्ट्रः अम्बिकासुतःdhṛtarāṣṭraḥ ambikāsutaḥДхритараштра, сын Амбики; сын Амбики
अब्रवीत् संजयम् सूतम्abravīt saṃjayam sūtamсказал Санджае-суте; обратился к Санджае
शोकव्याकुलचेतनःśokavyākulacetanaḥс сознанием, смятённым скорбью; с умом, потрясённым горем
दुष्प्रणीतेन मे तातduṣpraṇītena me tātaдурно направленным моим, дитя; из-за моего дурного решения
मनसा अभिप्लुतात्मनःmanasā abhiplutātmanaḥумом, захватившим душу; с душой, подавленной умом
हतम् वैकर्तनम् श्रुत्वाhatam vaikartanam śrutvāуслышав, что Вайкартана убит; узнав о гибели Карны
शोकः मर्माणि कृन्ततिśokaḥ marmāṇi kṛntatiскорбь режет жизненные места; горе рассекает сердце
कृतास्त्रपरमाः शल्येkṛtāstraparamāḥ śalyeвысочайшие в оружии, при Шалье; лучшие знатоки оружия
दुःखपारम् तितीर्षवःduḥkhapāram titīrṣavaḥжелающие перейти предел горя; стремящиеся выйти из беды
कुरूणाम् सृञ्जयानाम् चkurūṇām sṛñjayānām caиз Куру и Сринджаев; среди Куру и Сринджаев
के नु जीवन्तिke nu jīvantiкто же живёт; кто ещё жив
के मृताःke mṛtāḥкто мёртв; кто погиб
Translation

Вайшампаяна сказал: «Услышав это, о великий царь, Дхритараштра, сын Амбики, с умом, потрясённым горем, обратился к Санджае-суте: “Дитя, из-за моего дурно направленного ума, подавившего душу, скорбь рассекает мне сердце, когда я слышу, что Вайкартана убит. Среди Куру и Сринджаев, среди лучших знатоков оружия, пытающихся перейти предел горя, кто ещё жив и кто погиб при Шалье?”»

Version

5e831b613795 · published Jun 20, 2026, 3:27:55 AM UTC

Available inRU

Page between verses with