Mahabharata
Karṇa-parva, adhyāya 48.4.15-20
8654 / 15823
Mahabharata · 8.4.15-20
Devanāgarī

किरातानाम् अधिपतिः सागरानूपवासिनाम् ॥
देवराजस्य धर्मात्मा प्रियो बहुमतः सखा ॥
भगदत्तो महीपालः क्षत्रधर्मरतः सदा ॥
धनंजयेन विक्रम्य गमितो यमसादनम् ॥
तथा कौरवदायादः सौमदत्तिर् महायशाः ॥
हतो भूरिश्रवा राजञ् शूरः सात्यकिना युधि ॥
श्रुतायुर् अपि चाम्बष्ठः क्षत्रियाणां धनुर्धरः ॥
चरन्न् अभीतवत् संख्ये निहतः सव्यसाचिना ॥
तव पुत्रः सदा संख्ये कृतास्त्रो युद्धदुर्मदः ॥
दुःशासनो महाराज भीमसेनेन पातितः ॥
यस्य राजन् गजानीकं बहुसाहस्रम् अद्भुतम् ॥
सुदक्षिणः स संग्रामे निहतः सव्यसाचिना ॥

Transliteration (IAST)

kirātānām adhipatiḥ sāgarānūpavāsinām ||
devarājasya dharmātmā priyo bahumataḥ sakhā ||
bhagadatto mahīpālaḥ kṣatradharmarataḥ sadā ||
dhanaṃjayena vikramya gamito yamasādanam ||
tathā kauravadāyādaḥ saumadattir mahāyaśāḥ ||
hato bhūriśravā rājañ śūraḥ sātyakinā yudhi ||
śrutāyur api cāmbaṣṭhaḥ kṣatriyāṇāṃ dhanurdharaḥ ||
carann abhītavat saṃkhye nihataḥ savyasācinā ||
tava putraḥ sadā saṃkhye kṛtāstro yuddhadurmadaḥ ||
duḥśāsano mahārāja bhīmasenena pātitaḥ ||
yasya rājan gajānīkaṃ bahusāhasram adbhutam ||
sudakṣiṇaḥ sa saṃgrāme nihataḥ savyasācinā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
किरातानाम् अधिपतिःkirātānām adhipatiḥвладыка киратов; повелитель киратов
सागरानूपवासिनाम्sāgarānūpavāsināmживущих у морских берегов; обитателей прибрежья
देवराजस्य धर्मात्माdevarājasya dharmātmāцаря богов, праведный; праведный друг Индры
प्रियः बहुमतः सखाpriyaḥ bahumataḥ sakhāдорогой, высоко почитаемый друг; любимый и уважаемый
भगदत्तः महीपालःbhagadattaḥ mahīpālaḥБхагадатта, владыка земли; царь Бхагадатта
क्षत्रधर्मरतः सदाkṣatradharmarataḥ sadāвсегда преданный кшатрийской дхарме; верный долгу воина
धनंजयेन विक्रम्यdhanaṃjayena vikramyaДхананджаей, проявив доблесть; Арджуной в подвиге
गमितः यमसादनम्gamitaḥ yamasādanamотправлен в обитель Ямы; уведён к Яме
तथा कौरवदायादःtathā kauravadāyādaḥтакже наследник Кауравов; и потомок Куру
सौमदत्तिः महायशाःsaumadattiḥ mahāyaśāḥСаумадатти, многославный; прославленный Бхуришравас
हतः भूरिश्रवा राजन्hataḥ bhūriśravā rājanубит Бхуришравас, о царь; пал Бхуришравас
शूरः सात्यकिना युधिśūraḥ sātyakinā yudhiгерой Сатьяки в бою; герой, убитый Сатьяки
श्रुतायुः अपि चाम्बष्ठःśrutāyuḥ api cāmbaṣṭhaḥи Шрутаюс амбаштхский; также Шрутаюс из Амбаштхи
क्षत्रियाणाम् धनुर्धरःkṣatriyāṇām dhanurdharaḥлучник среди кшатриев; стрелок кшатриев
चरन् अभीतवत् संख्येcaran abhītavat saṃkhyeдвигаясь бесстрашно в битве; сражаясь без страха
निहतः सव्यसाचिनाnihataḥ savyasācināубит Савьясачином; пал от Арджуны
तव पुत्रः सदा संख्येtava putraḥ sadā saṃkhyeтвой сын всегда в бою; сын твой в сражении
कृतास्त्रः युद्धदुर्मदःkṛtāstraḥ yuddhadurmadaḥовладевший оружием, боем опьянённый; обученный оружию
दुःशासनः महाराजduḥśāsanaḥ mahārājaДухшасана, великий царь; Духшасана
भीमसेनेन पातितःbhīmasenena pātitaḥБхимасеной повержен; пал от Бхимы
यस्य राजन् गजानीकम्yasya rājan gajānīkamчьё, царь, слоновое войско; у кого слоновий отряд
बहुसाहस्रम् अद्भुतम्bahusāhasram adbhutamмноготысячное, дивное; удивительное и многотысячное
सुदक्षिणः सः संग्रामेsudakṣiṇaḥ saḥ saṃgrāmeСудакшина тот в битве; тот Судакшина
निहतः सव्यसाचिनाnihataḥ savyasācināубит Савьясачином; пал от Арджуны
Translation

«Бхагадатта, владыка земли, повелитель киратов, живущих у морских берегов, праведный, любимый и высоко почитаемый друг царя богов, всегда преданный кшатрийской дхарме, был доблестно отправлен Дхананджаей в обитель Ямы. Так же прославленный Саумадатти Бхуришравас, герой и наследник Кауравов, пал в бою от Сатьяки. Шрутаюс из Амбаштхи, лучник среди кшатриев, бесстрашно действуя в битве, был убит Савьясачином. Твой сын Духшасана, обученный оружию и опьянённый боем, о великий царь, был повержен Бхимасеной. А Судакшина, чьё многотысячное слоновое войско было дивным, пал в сражении от Савьясачина».

Version

b679a2c8d159 · published Jun 20, 2026, 3:27:55 AM UTC

Available inRU

Page between verses with