Mahabharata
Karṇa Rebukes Śalya8.30.29-40
8803 / 15823
Mahabharata · 8.30.29-40
Devanāgarī

तत्र स्म राक्षसी गाति सदा कृष्णचतुर्दशीम् ॥
नगरे शाकले स्फीते आहत्य निशि दुन्दुभिम् ॥
कदा वा घोषिका गाथाः पुनर् गास्यन्ति शाकले ॥
गव्यस्य तृप्ता मांसस्य पीत्वा गौडं महासवम् ॥
गौरीभिः सह नारीभिर् बृहतीभिः स्वलंकृताः ॥
पलाण्डुगण्डूषयुतान् खादन्ते चैडकान् बहून् ॥
वाराहं कौक्कुटं मांसं गव्यं गार्दभम् औष्ट्रकम् ॥
ऐडं च ये न खादन्ति तेषां जन्म निरर्थकम् ॥
इति गायन्ति ये मत्ताः शीधुना शाकलावतः ॥
सबालवृद्धाः कूर्दन्तस् तेषु वृत्तं कथं भवेत् ॥
इति शल्य विजानीहि हन्त भूयो ब्रवीमि ते ॥
यद् अन्यो ऽप्य् उक्तवान् अस्मान् ब्राह्मणः कुरुसंसदि ॥
पञ्च नद्यो वहन्त्य् एता यत्र पीलुवनान्य् अपि ॥
शतद्रुश् च विपाशा च तृतीयेरावती तथा ॥
चन्द्रभागा वितस्ता च सिन्धुषष्ठा बहिर् गताः ॥
आरट्टा नाम ते देशा नष्टधर्मान् न तान् व्रजेत् ॥
व्रात्यानां दासमीयानां विदेहानाम् अयज्वनाम् ॥
न देवाः प्रतिगृह्णन्ति पितरो ब्राह्मणास् तथा ॥
तेषां प्रनष्टधर्माणां बाह्लीकानाम् इति श्रुतिः ॥
ब्राह्मणेन तथा प्रोक्तं विदुषा साधुसंसदि ॥
काष्ठकुण्डेषु बाह्लीका मृण्मयेषु च भुञ्जते ॥
सक्तुवाट्यावलिप्तेषु श्वादिलीढेषु निर्घृणाः ॥
आविकं चौष्ट्रिकं चैव क्षीरं गार्दभम् एव च ॥
तद्विकारांश् च बाह्लीकाः खादन्ति च पिबन्ति च ॥
पुत्रसंकरिणो जाल्माः सर्वान्नक्षीरभोजनाः ॥
आरट्टा नाम बाह्लीका वर्जनीया विपश्चिता ॥

Transliteration (IAST)

tatra sma rākṣasī gāti sadā kṛṣṇacaturdaśīm ||
nagare śākale sphīte āhatya niśi dundubhim ||
kadā vā ghoṣikā gāthāḥ punar gāsyanti śākale ||
gavyasya tṛptā māṃsasya pītvā gauḍaṃ mahāsavam ||
gaurībhiḥ saha nārībhir bṛhatībhiḥ svalaṃkṛtāḥ ||
palāṇḍugaṇḍūṣayutān khādante caiḍakān bahūn ||
vārāhaṃ kaukkuṭaṃ māṃsaṃ gavyaṃ gārdabham auṣṭrakam ||
aiḍaṃ ca ye na khādanti teṣāṃ janma nirarthakam ||
iti gāyanti ye mattāḥ śīdhunā śākalāvataḥ ||
sabālavṛddhāḥ kūrdantas teṣu vṛttaṃ kathaṃ bhavet ||
iti śalya vijānīhi hanta bhūyo bravīmi te ||
yad anyo 'py uktavān asmān brāhmaṇaḥ kurusaṃsadi ||
pañca nadyo vahanty etā yatra pīluvanāny api ||
śatadruś ca vipāśā ca tṛtīyerāvatī tathā ||
candrabhāgā vitastā ca sindhuṣaṣṭhā bahir gatāḥ ||
āraṭṭā nāma te deśā naṣṭadharmān na tān vrajet ||
vrātyānāṃ dāsamīyānāṃ videhānām ayajvanām ||
na devāḥ pratigṛhṇanti pitaro brāhmaṇās tathā ||
teṣāṃ pranaṣṭadharmāṇāṃ bāhlīkānām iti śrutiḥ ||
brāhmaṇena tathā proktaṃ viduṣā sādhusaṃsadi ||
kāṣṭhakuṇḍeṣu bāhlīkā mṛṇmayeṣu ca bhuñjate ||
saktuvāṭyāvalipteṣu śvādilīḍheṣu nirghṛṇāḥ ||
āvikaṃ cauṣṭrikaṃ caiva kṣīraṃ gārdabham eva ca ||
tadvikārāṃś ca bāhlīkāḥ khādanti ca pibanti ca ||
putrasaṃkariṇo jālmāḥ sarvānnakṣīrabhojanāḥ ||
āraṭṭā nāma bāhlīkā varjanīyā vipaścitā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तत्र स्म राक्षसी गातिtatra sma rākṣasī gātiтам ведь ракшаси поёт; там поёт демоница
सदा कृष्णचतुर्दशीम्sadā kṛṣṇacaturdaśīmвсегда в тёмную четырнадцатую; в ночь новолуния
नगरे शाकले स्फीतेnagare śākale sphīteв городе Шакале богатом; в Шакале
आहत्य निशि दुन्दुभिम्āhatya niśi dundubhimударив ночью в барабан; бьёт барабан
कदा वा घोषिका गाथाःkadā vā ghoṣikā gāthāḥкогда же пастушеские песни; когда песни
पुनर् गास्यन्ति शाकलेpunar gāsyanti śākaleснова запоют в Шакале; зазвучат снова
गव्यस्य तृप्ता मांसस्यgavyasya tṛptā māṃsasyaговяжьим мясом насытившись; насытившись мясом
पीत्वा गौडं महासवम्pītvā gauḍaṃ mahāsavamвыпив гауду, великий напиток; напившись браги
गौरीभिः सह नारीभिःgaurībhiḥ saha nārībhiḥсо светлыми женщинами; с женщинами
बृहतीभिः स्वलंकृताःbṛhatībhiḥ svalaṃkṛtāḥвысокими, хорошо украшенными; нарядными
पलाण्डुगण्डूषयुतान्palāṇḍugaṇḍūṣayutānс луком и приправами; с луковыми кусками
खादन्ते च ऐडकान् बहून्khādante ca aiḍakān bahūnи едят многих козлят; едят баранину
वाराहं कौक्कुटं मांसंvārāhaṃ kaukkuṭaṃ māṃsaṃсвиное, куриное мясо; мясо свиньи и птицы
गव्यं गार्दभम् औष्ट्रकम्gavyaṃ gārdabham auṣṭrakamговяжье, ослиное, верблюжье; разное мясо
ऐडं च ये न खादन्तिaiḍaṃ ca ye na khādantiи баранье кто не едят; кто не ест баранину
तेषां जन्म निरर्थकम्teṣāṃ janma nirarthakamих рождение бесплодно; жизнь напрасна
इति गायन्ति ये मत्ताःiti gāyanti ye mattāḥтак поют те пьяные; так поют
शीधुना शाकलावतःśīdhunā śākalāvataḥсидху, жители Шакалы; напившись сидху
सबालवृद्धाः कूर्दन्तःsabālavṛddhāḥ kūrdantaḥс детьми и стариками скачущие; скачут все
तेषु वृत्तं कथं भवेत्teṣu vṛttaṃ kathaṃ bhavetу них поведение каким будет; какой у них нрав
इति शल्य विजानीहिiti śalya vijānīhiтак, Шалья, знай; знай это
हन्त भूयः ब्रवीमि तेhanta bhūyaḥ bravīmi teвот, ещё говорю тебе; скажу ещё
यत् अन्यः अपि उक्तवान्yat anyaḥ api uktavānчто и другой сказал; ещё другой
अस्मान् ब्राह्मणः कुरुसंसदिasmān brāhmaṇaḥ kurusaṃsadiнам брахман в собрании Куру; в собрании
पञ्च नद्यः वहन्ति एताःpañca nadyaḥ vahanti etāḥпять рек текут эти; там текут пять рек
यत्र पीलुवनानि अपिyatra pīluvanāni apiгде также леса пилу; и рощи пилу
शतद्रुः च विपाशा चśatadruḥ ca vipāśā caи Шатадру, и Випаша; две реки
तृतीया इरावती तथाtṛtīyā irāvatī tathāтретья Иравати также; третья река
चन्द्रभागा वितस्ता चcandrabhāgā vitastā caЧандрабхага и Витаста; ещё две
सिन्धुषष्ठा बहिः गताःsindhuṣaṣṭhā bahiḥ gatāḥс Индом шестой, наружу идущие; с Индом
आरट्टा नाम ते देशाःāraṭṭā nāma te deśāḥАратты по имени те страны; та земля
नष्टधर्मान् न तान् व्रजेत्naṣṭadharmān na tān vrajetутративших дхарму, к ним не ходить; не следует идти
व्रात्यानां दासमीयानांvrātyānāṃ dāsamīyānāṃотступников, дашамиев; людей вне обряда
विदेहानाम् अयज्वनाम्videhānām ayajvanāmбез тела, нежертвующих; не совершающих жертв
न देवाः प्रतिगृह्णन्तिna devāḥ pratigṛhṇantiне боги принимают; боги не принимают
पितरः ब्राह्मणाः तथाpitaraḥ brāhmaṇāḥ tathāпредки, брахманы также; предки и брахманы
तेषां प्रनष्टधर्माणांteṣāṃ pranaṣṭadharmāṇāṃих, утративших дхарму; потерявших дхарму
बाह्लीकानाम् इति श्रुतिःbāhlīkānām iti śrutiḥбахликов, таково предание; так говорят
ब्राह्मणेन तथा प्रोक्तंbrāhmaṇena tathā proktaṃбрахманом так сказано; так сказал брахман
विदुषा साधुसंसदिviduṣā sādhusaṃsadiучёным в собрании добрых; в собрании
काष्ठकुण्डेषु बाह्लीकाःkāṣṭhakuṇḍeṣu bāhlīkāḥиз деревянных чаш бахлики; бахлики едят
मृण्मयेषु च भुञ्जतेmṛṇmayeṣu ca bhuñjateи из глиняных едят; из глиняных сосудов
सक्तुवाट्यावलिप्तेषुsaktuvāṭyāvalipteṣuзаляпанных мукой и ватей; запачканных едой
श्वादिलीढेषु निर्घृणाःśvādilīḍheṣu nirghṛṇāḥоблизанных псами и прочими, безжалостные; без отвращения
आविकं च औष्ट्रिकं च एवāvikaṃ ca auṣṭrikaṃ ca evaовечье и верблюжье также; овечье и верблюжье
क्षीरं गार्दभम् एव चkṣīraṃ gārdabham eva caмолоко и ослиное также; ослиное молоко
तद्विकारान् च बाह्लीकाःtadvikārān ca bāhlīkāḥи их продукты бахлики; их производные
खादन्ति च पिबन्ति चkhādanti ca pibanti caедят и пьют; употребляют
पुत्रसंकरिणः जाल्माःputrasaṃkariṇaḥ jālmāḥсмешивающие сыновей, жалкие; нечистые родом
सर्वान्नक्षीरभोजनाःsarvānnakṣīrabhojanāḥвсякую пищу и молоко едящие; едоки всего
आरट्टा नाम बाह्लीकाःāraṭṭā nāma bāhlīkāḥАратты по имени бахлики; бахлики Аратты
वर्जनीया विपश्चिताvarjanīyā vipaścitāдолжны избегаться мудрым; мудрым следует избегать
Translation

Карна передаёт дальше: «В богатом городе Шакале по ночам тёмной четырнадцатой ракшаси бьёт в барабан и поёт: ‘Когда же снова в Шакале зазвучат пастушеские песни? Насытившись мясом и выпив крепкой гауды, украшенные мужчины с высокими светлыми женщинами едят баранину с луком и приправами. Кто не ест свинину, курятину, говядину, ослятину, верблюжатину и баранину, того рождение напрасно’. Так поют пьяные жители Шакалы, напившись сидху и прыгая вместе с детьми и стариками. Какой же нрав может быть у таких людей? Знай это, Шалья; я скажу тебе ещё то, что другой брахман сказал нам в собрании Куру. Там, где текут пять рек и растут леса пилу, где Шатадру, Випаша, Иравати, Чандрабхага, Витаста и Инд, шестой среди них, выходят наружу, находятся страны по имени Аратты. К тем, кто утратил дхарму, к отступникам, чуждым ведическому жертвоприношению, не следует идти. Боги, предки и брахманы не принимают их, таково предание о бахликах, утративших дхарму. Учёный брахман сказал в собрании добрых: бахлики едят из деревянных и глиняных чаш, заляпанных едой и облизанных псами; они едят и пьют овечье, верблюжье и ослиное молоко и продукты из него. Эти Аратты, бахлики, смешивающие род, едящие всякую пищу и молоко, должны избегаться мудрым».

Version

4c7c75381c6e · published Jun 20, 2026, 5:32:40 AM UTC

Available inRU

Page between verses with