Mahabharata
Karṇa's Slaughter and Aśvatthāman's Assault on Arjuna8.40.1-10
8857 / 15823
Mahabharata · 8.40.1-10
Devanāgarī

संजय उवाच
भीमसेनं सपाञ्चाल्यं चेदिकेकयसंवृतम् ॥
वैकर्तनः स्वयं रुद्ध्वा वारयाम् आस सायकैः ॥
ततस् तु चेदिकारूषान् सृञ्जयांश् च महारथान् ॥
कर्णो जघान संक्रुद्धो भीमसेनस्य पश्यतः ॥
भीमसेनस् ततः कर्णं विहाय रथसत्तमम् ॥
प्रययौ कौरवं सैन्यं कक्षम् अग्निर् इव ज्वलन् ॥
सूतपुत्रो ऽपि समरे पाञ्चालान् केकयांस् तथा ॥
सृञ्जयांश् च महेष्वासान् निजघान सहस्रशः ॥
संशप्तकेषु पार्थश् च कौरवेषु वृकोदरः ॥
पाञ्चालेषु तथा कर्णः क्षयं चक्रूर् महारथाः ॥
ते क्षत्रिया दह्यमानास् त्रिभिस् तैः पावकोपमैः ॥
जग्मुर् विनाशं समरे राजन् दुर्मन्त्रिते तव ॥
ततो दुर्योधनः क्रुद्धो नकुलं नवभिः शरैः ॥
विव्याध भरतश्रेष्ठ चतुरश् चास्य वाजिनः ॥
ततः पुनर् अमेयात्मा तव पुत्रो जनाधिपः ॥
क्षुरेण सहदेवस्य ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥
नकुलस् तु ततः क्रुद्धस् तव पुत्रं त्रिसप्तभिः ॥
जघान समरे राजन् सहदेवश् च पञ्चभिः ॥
ताव् उभौ भरतश्रेष्ठौ श्रेष्ठौ सर्वधनुष्मताम् ॥
विव्याधोरसि संक्रुद्धः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥

Transliteration (IAST)

saṃjaya uvāca
bhīmasenaṃ sapāñcālyaṃ cedikekayasaṃvṛtam ||
vaikartanaḥ svayaṃ ruddhvā vārayām āsa sāyakaiḥ ||
tatas tu cedikārūṣān sṛñjayāṃś ca mahārathān ||
karṇo jaghāna saṃkruddho bhīmasenasya paśyataḥ ||
bhīmasenas tataḥ karṇaṃ vihāya rathasattamam ||
prayayau kauravaṃ sainyaṃ kakṣam agnir iva jvalan ||
sūtaputro 'pi samare pāñcālān kekayāṃs tathā ||
sṛñjayāṃś ca maheṣvāsān nijaghāna sahasraśaḥ ||
saṃśaptakeṣu pārthaś ca kauraveṣu vṛkodaraḥ ||
pāñcāleṣu tathā karṇaḥ kṣayaṃ cakrūr mahārathāḥ ||
te kṣatriyā dahyamānās tribhis taiḥ pāvakopamaiḥ ||
jagmur vināśaṃ samare rājan durmantrite tava ||
tato duryodhanaḥ kruddho nakulaṃ navabhiḥ śaraiḥ ||
vivyādha bharataśreṣṭha caturaś cāsya vājinaḥ ||
tataḥ punar ameyātmā tava putro janādhipaḥ ||
kṣureṇa sahadevasya dhvajaṃ ciccheda kāñcanam ||
nakulas tu tataḥ kruddhas tava putraṃ trisaptabhiḥ ||
jaghāna samare rājan sahadevaś ca pañcabhiḥ ||
tāv ubhau bharataśreṣṭhau śreṣṭhau sarvadhanuṣmatām ||
vivyādhorasi saṃkruddhaḥ pañcabhiḥ pañcabhiḥ śaraiḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
संजय उवाचsaṃjaya uvācaСанджая сказал; Санджая произнёс
भीमसेनं सपाञ्चाल्यम्bhīmasenaṃ sapāñcālyamБхимасену вместе с Панчалами; Бхиму с Панчалами
चेदिकेकयसंवृतम्cedikekayasaṃvṛtamокружённого Чеди и Кекеями; с Чеди и Кекеями
वैकर्तनः स्वयं रुद्ध्वाvaikartanaḥ svayaṃ ruddhvāВайкартана сам сдержав; Карна лично остановил
वारयाम् आस सायकैःvārayām āsa sāyakaiḥсдерживал стрелами; преграждал стрелами
ततः तु चेदिकारूषान्tataḥ tu cedikārūṣānзатем же Чеди и Карушей; потом Чеди и Карушей
सृञ्जयान् च महारथान्sṛñjayān ca mahārathānи махаратхов Сринджаев; Сринджаев
कर्णः जघान संक्रुद्धःkarṇaḥ jaghāna saṃkruddhaḥКарна убивал разгневанный; Карна поражал в ярости
भीमसेनस्य पश्यतःbhīmasenasya paśyataḥна глазах Бхимасены; пока Бхима смотрел
भीमसेनः ततः कर्णम्bhīmasenaḥ tataḥ karṇamБхимасена тогда Карну; Бхима Карну
विहाय रथसत्तमम्vihāya rathasattamamоставив лучшего колесничного; оставив лучшего воина
प्रययौ कौरवं सैन्यम्prayayau kauravaṃ sainyamпошёл на войско Кауравов; ринулся к армии Куру
कक्षम् अग्निः इव ज्वलन्kakṣam agniḥ iva jvalanкак огонь пылающий на заросли; словно пламя
सूतपुत्रः अपि समरेsūtaputraḥ api samareсын суты также в бою; Карна в битве
पाञ्चालान् केकयान् तथाpāñcālān kekayān tathāПанчалов и Кекеев также; Панчалов и Кекеев
सृञ्जयान् च महेष्वासान्sṛñjayān ca maheṣvāsānи великих лучников Сринджаев; Сринджаев
निजघान सहस्रशःnijaghāna sahasraśaḥубивал тысячами; сражал тысячами
संशप्तकेषु पार्थः चsaṃśaptakeṣu pārthaḥ caсреди самшаптаков Партха; Арджуна среди самшаптаков
कौरवेषु वृकोदरःkauraveṣu vṛkodaraḥсреди Кауравов Врикодара; Бхима среди Куру
पाञ्चालेषु तथा कर्णःpāñcāleṣu tathā karṇaḥсреди Панчалов также Карна; Карна среди Панчалов
क्षयं चक्रुः महारथाःkṣayaṃ cakruḥ mahārathāḥистребление совершали махаратхи; сеяли гибель
ते क्षत्रियाः दह्यमानाःte kṣatriyāḥ dahyamānāḥте кшатрии сжигаемые; кшатрии горели
त्रिभिः तैः पावकोपमैःtribhiḥ taiḥ pāvakopamaiḥтеми тремя огнеподобными; тремя подобными огню
जग्मुः विनाशं समरेjagmuḥ vināśaṃ samareшли к гибели в бою; погибали в битве
राजन् दुर्मन्त्रिते तवrājan durmantrite tavaо царь, из-за твоего дурного совета; из-за плохого совета
ततः दुर्योधनः क्रुद्धःtataḥ duryodhanaḥ kruddhaḥзатем Дурьодхана разгневанный; Дурьодхана в ярости
नकुलं नवभिः शरैःnakulaṃ navabhiḥ śaraiḥНакулу девятью стрелами; Накулу девятью
विव्याध भरतश्रेष्ठvivyādha bharataśreṣṭhaпронзил, лучший Бхаратов; поразил
चतुरः च अस्य वाजिनःcaturaḥ ca asya vājinaḥи четырёх его коней; четверых коней
ततः पुनः अमेयात्माtataḥ punaḥ ameyātmāзатем снова неизмеримый духом; потом снова
तव पुत्रः जनाधिपःtava putraḥ janādhipaḥтвой сын, владыка людей; Дурьодхана
क्षुरेण सहदेवस्यkṣureṇa sahadevasyaбритвенной стрелой Сахадевы; кшурой Сахадевы
ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम्dhvajaṃ ciccheda kāñcanamзолотой стяг рассёк; срубил золотой флаг
नकुलः तु ततः क्रुद्धःnakulaḥ tu tataḥ kruddhaḥНакула же тогда разгневанный; Накула в ярости
तव पुत्रं त्रिसप्तभिःtava putraṃ trisaptabhiḥтвоего сына двадцатью одним; Дурьодхану 21 стрелой
जघान समरे राजन्jaghāna samare rājanударил в бою, царь; поразил
सहदेवः च पञ्चभिःsahadevaḥ ca pañcabhiḥи Сахадева пятью; пятью стрелами
तौ उभौ भरतश्रेष्ठौtau ubhau bharataśreṣṭhauте оба лучшие Бхараты; оба превосходных воина
श्रेष्ठौ सर्वधनुष्मताम्śreṣṭhau sarvadhanuṣmatāmлучшие среди всех лучников; лучшие стрелки
विव्याध उरसि संक्रुद्धःvivyādha urasi saṃkruddhaḥпронзил в грудь разгневанный; ударил в грудь
पञ्चभिः पञ्चभिः शरैःpañcabhiḥ pañcabhiḥ śaraiḥпятью и пятью стрелами; по пять стрел
Translation

Санджая сказал: «Вайкартана сам остановил стрелами Бхимасену, окружённого Панчалами, Чеди и Кекеями. Затем разгневанный Карна на глазах Бхимасены стал поражать Чеди, Карушей и махаратхов Сринджаев. Тогда Бхимасена оставил Карну, лучшего колесничного воина, и, пылая как огонь, пошёл на войско Кауравов. Сын суты также в бою тысячами сражал Панчалов, Кекеев и великих лучников Сринджаев. Так Партха среди самшаптаков, Врикодара среди Кауравов и Карна среди Панчалов, три махаратхи, сеяли гибель. Эти кшатрии, сжигаемые тремя подобными огню героями, шли к уничтожению в битве, о царь, из-за твоего дурного совета. Затем разгневанный Дурьодхана пронзил Накулу девятью стрелами, о лучший Бхаратов, и поразил четырёх его коней. Потом твой сын, владыка людей, бритвенной стрелой рассёк золотой стяг Сахадевы. Накула, разгневавшись, ударил твоего сына двадцатью одной стрелой в бою, царь, а Сахадева — пятью. Тогда Дурьодхана, разгневанный, пронзил обоих этих лучших Бхаратов, лучших среди всех лучников, в грудь по пять стрел каждого».

Version

ea4038ac8ea3 · published Jun 20, 2026, 6:21:34 AM UTC

Available inRU

Page between verses with