संजय उवाच
संनिवृत्ते बलौघे तु शाल्वो म्लेच्छगणाधिपः ॥
अभ्यवर्तत संक्रुद्धः पाण्डूनां सुमहद् बलम् ॥
आस्थाय सुमहानागं प्रभिन्नं पर्वतोपमम् ॥
दृप्तम् ऐरावतप्रख्यम् अमित्रगणमर्दनम् ॥
यो ऽसौ महाभद्रकुलप्रसूतः; सुपूजितो धार्तराष्ट्रेण नित्यम् ॥
सुकल्पितः शास्त्रविनिश्चयज्ञैः; सदोपवाह्यः समरेषु राजन् ॥
तम् आस्थितो राजवरो बभूव; यथोदयस्थः सविता क्षपान्ते ॥
स तेन नागप्रवरेण राजन्न्; अभ्युद्ययौ पाण्डुसुतान् समन्तात् ॥
शितैः पृषत्कैर् विददार चापि; महेन्द्रवज्रप्रतिमैः सुघोरैः ॥
saṃjaya uvāca
saṃnivṛtte balaughe tu śālvo mlecchagaṇādhipaḥ ||
abhyavartata saṃkruddhaḥ pāṇḍūnāṃ sumahad balam ||
āsthāya sumahānāgaṃ prabhinnaṃ parvatopamam ||
dṛptam airāvataprakhyam amitragaṇamardanam ||
yo 'sau mahābhadrakulaprasūtaḥ; supūjito dhārtarāṣṭreṇa nityam ||
sukalpitaḥ śāstraviniścayajñaiḥ; sadopavāhyaḥ samareṣu rājan ||
tam āsthito rājavaro babhūva; yathodayasthaḥ savitā kṣapānte ||
sa tena nāgapravareṇa rājann; abhyudyayau pāṇḍusutān samantāt ||
śitaiḥ pṛṣatkair vidadāra cāpi; mahendravajrapratimaiḥ sughoraiḥ ||
Санджая сказал: «Когда поток войск вернулся в бой, Шальва, владыка племён млеччхов, разгневанный, напал на превеликое войско Пандавов, взойдя на огромного слона — в течке, подобного горе, гордого, подобного Айравате, сокрушающего сонмы врагов. Тот слон был из великого рода Бхадра, всегда чтимый сыном Дхритараштры, хорошо снаряжённый знатоками шастр, всегда ездовой в битвах, о царь. Взойдя на него, лучший из царей был словно восходящее солнце в конце ночи; и на том лучшем из слонов, о царь, он выступил на сынов Панду со всех сторон».
dbf400aba21d · published Jun 20, 2026, 2:30:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
На смену павшим вождям встаёт новый — Шальва, владыка млеччхов, на боевом слоне рода Бхадра, подобном Айравате. Война подобна гидре: едва падает один грозный воин, поднимается другой. Слон, чтимый Дурьодханой и ходивший во многих битвах, — последняя надежда обречённых обрести опору в чьей-то силе.