Mahabharata
The Seven Sarasvatīs; the Sage Maṅkaṇaka9.37.20-23
9511 / 15823
Mahabharata · 9.37.20-23
Devanāgarī

विशालां तु गयेष्व् आहुर् ऋषयः संशितव्रताः ॥
सरित् सा हिमवत्पार्श्वात् प्रसूता शीघ्रगामिनी ॥
औद्दालकेस् तथा यज्ञे यजतस् तत्र भारत ॥
समेते सर्वतः स्फीते मुनीनां मण्डले तदा ॥
उत्तरे कोसलाभागे पुण्ये राजन् महात्मनः ॥
औद्दालकेन यजता पूर्वं ध्याता सरस्वती ॥
आजगाम सरिच्छ्रेष्ठा तं देशम् ऋषिकारणात् ॥
पूज्यमाना मुनिगणैर् वल्कलाजिनसंवृतैः ॥
मनोह्रदेति विख्याता सा हि तैर् मनसा हृता ॥

Transliteration (IAST)

viśālāṃ tu gayeṣv āhur ṛṣayaḥ saṃśitavratāḥ ||
sarit sā himavatpārśvāt prasūtā śīghragāminī ||
auddālakes tathā yajñe yajatas tatra bhārata ||
samete sarvataḥ sphīte munīnāṃ maṇḍale tadā ||
uttare kosalābhāge puṇye rājan mahātmanaḥ ||
auddālakena yajatā pūrvaṃ dhyātā sarasvatī ||
ājagāma saricchreṣṭhā taṃ deśam ṛṣikāraṇāt ||
pūjyamānā munigaṇair valkalājinasaṃvṛtaiḥ ||
manohradeti vikhyātā sā hi tair manasā hṛtā ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विशालां तु गयेषु आहुःviśālāṃ tu gayeṣu āhuḥВишалой в краю Гая зовут
ऋषयः संशितव्रताःṛṣayaḥ saṃśitavratāḥриши, твёрдые в обетах
सरित् सा हिमवत्पार्श्वात्sarit sā himavatpārśvātрека та с боку Химавата
प्रसूता शीघ्रगामिनीprasūtā śīghragāminīрождённая, быстротекущая
औद्दालकेः तथा यज्ञेauddālakeḥ tathā yajñeтак на жертве Ауддалаки
यजतः तत्र भारतyajataḥ tatra bhārataжертвующего там, о Бхарата
समेते सर्वतः स्फीतेsamete sarvataḥ sphīteв собранном, отовсюду обильном
मुनीनां मण्डले तदाmunīnāṃ maṇḍale tadāкруге мудрецов тогда
उत्तरे कोसलाभागेuttare kosalābhāgeв северной части Косалы
पुण्ये राजन् महात्मनःpuṇye rājan mahātmanaḥсвятой, о царь, великого духом
औद्दालकेन यजताauddālakena yajatāАуддалакой жертвующим
पूर्वं ध्याता सरस्वतीpūrvaṃ dhyātā sarasvatīпрежде помысленная, Сарасвати
आजगाम सरिच्छ्रेष्ठाājagāma saricchreṣṭhāпришла, лучшая из рек
तं देशम् ऋषिकारणात्taṃ deśam ṛṣikāraṇātв ту страну ради риши
पूज्यमाना मुनिगणैःpūjyamānā munigaṇaiḥчтимая сонмами мудрецов
वल्कलाजिनसंवृतैःvalkalājinasaṃvṛtaiḥоблачёнными в кору и шкуры
Translation

«Вишалой же в краю Гая зовут её риши, твёрдые в обетах, — река та, рождённая с боку Химавата, быстротекущая. Так на жертве Ауддалаки, жертвующего там, о Бхарата, в собравшемся, отовсюду обильном круге мудрецов тогда, в северной части Косалы, святой, о царь, — Ауддалакой жертвующим прежде помысленная, Сарасвати пришла, лучшая из рек, в ту страну ради риши, чтимая сонмами мудрецов, облачёнными в кору и шкуры».

Version

9758cd5651f9 · published Jun 20, 2026, 4:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with