Mahabharata · 12.32.9-10
॥
Devanāgarī
युधिष्ठिर उवाच
न ते ऽभिशङ्के वचनं यद् ब्रवीषि तपोधन ॥
अपरोक्षो हि ते धर्मः सर्वधर्मभृतां वर ॥
मया ह्य् अवध्या बहवो घातिता राज्यकारणात् ॥
तान्य् अकार्याणि मे ब्रह्मन् दहन्ति च तपन्ति च ॥
Transliteration (IAST)
yudhiṣṭhira uvāca
na te 'bhiśaṅke vacanaṃ yad bravīṣi tapodhana ||
aparokṣo hi te dharmaḥ sarvadharmabhṛtāṃ vara ||
mayā hy avadhyā bahavo ghātitā rājyakāraṇāt ||
tāny akāryāṇi me brahman dahanti ca tapanti ca ||
Word-by-word
SanskritIASTMeaning
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира произнёс
न ते अभिशङ्के वचनम्na te abhiśaṅke vacanamне сомневаюсь в твоём слове; не подозреваю ошибку
यत् ब्रवीषि तपो धनyat bravīṣi tapo dhanaчто говоришь, богатый тапасом; в твоей речи
अपरोक्षः हि ते धर्मःaparokṣaḥ hi te dharmaḥведь дхарма тебе непосредственна; закон прямо виден тебе
सर्व धर्म भृताम् वरsarva dharma bhṛtām varaлучший носителей всех дхарм; лучший знатоков закона
मया हि अवध्याः बहवःmayā hi avadhyāḥ bahavaḥмной ведь многие не подлежащие убийству; многие неприкосновенные
घातिताः राज्य कारणात्ghātitāḥ rājya kāraṇātубиты ради царства; погублены из-за власти
तानि अकार्याणि मे ब्रह्मन्tāni akāryāṇi me brahmanэти недолжные дела мои, брахман; мои проступки
दहन्ति च तपन्ति चdahanti ca tapanti caжгут и мучат; палят и терзают
Translation
Юдхиштхира сказал: «Я не сомневаюсь в твоём слове, о богатый тапасом. Дхарма для тебя непосредственна, о лучший среди всех носителей дхармы. Но ради царства я погубил многих, кого нельзя было убивать. Эти недолжные дела жгут и мучат меня, о брахман».
Version
f695e15b6d71 · published Jun 20, 2026, 4:28:29 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Юдхиштхира принимает авторитет Вьясы, но его совесть возвращается к конкретным погибшим. Для него проблема не в теории царского долга, а в тяжести совершённых действий.