जागर्ति निरृतिर् देवी ज्योतींषि निरृतेर् अपि ॥
वेदाः प्रतिष्ठा ज्योतिर्भ्यस् ततो हयशिराः प्रभुः ॥
ब्रह्मा पितामहस् तस्माज् जागर्ति प्रभुर् अव्ययः ॥
पितामहान् महादेवो जागर्ति भगवाञ् शिवः ॥
विश्वेदेवाः शिवाच् चापि विश्वेभ्यश् च तथर्षयः ॥
ऋषिभ्यो भगवान् सोमः सोमाद् देवाः सनातनाः ॥
देवेभ्यो ब्राह्मणा लोके जाग्रतीत्य् उपधारय ॥
ब्राह्मणेभ्यश् च राजन्या लोकान् रक्षन्ति धर्मतः ॥
स्थावरं जङ्गमं चैव क्षत्रियेभ्यः सनातनम् ॥
प्रजा जाग्रति लोके ऽस्मिन् दण्डो जागर्ति तासु च ॥
सर्वसंक्षेपको दण्डः पितामहसमः प्रभुः ॥
जागर्ति कालः पूर्वं च मध्ये चान्ते च भारत ॥
ईश्वरः सर्वलोकस्य महादेवः प्रजापतिः ॥
देवदेवः शिवः शर्वो जागर्ति सततं प्रभुः ॥
कपर्दी शंकरो रुद्रो भवः स्थाणुर् उमापतिः ॥
इत्य् एष दण्डो विख्यात आदौ मध्ये तथावरे ॥
भूमिपालो यथान्यायं वर्तेतानेन धर्मवित् ॥
jāgarti nirṛtir devī jyotīṃṣi nirṛter api ||
vedāḥ pratiṣṭhā jyotirbhyas tato hayaśirāḥ prabhuḥ ||
brahmā pitāmahas tasmāj jāgarti prabhur avyayaḥ ||
pitāmahān mahādevo jāgarti bhagavāñ śivaḥ ||
viśvedevāḥ śivāc cāpi viśvebhyaś ca tatharṣayaḥ ||
ṛṣibhyo bhagavān somaḥ somād devāḥ sanātanāḥ ||
devebhyo brāhmaṇā loke jāgratīty upadhāraya ||
brāhmaṇebhyaś ca rājanyā lokān rakṣanti dharmataḥ ||
sthāvaraṃ jaṅgamaṃ caiva kṣatriyebhyaḥ sanātanam ||
prajā jāgrati loke 'smin daṇḍo jāgarti tāsu ca ||
sarvasaṃkṣepako daṇḍaḥ pitāmahasamaḥ prabhuḥ ||
jāgarti kālaḥ pūrvaṃ ca madhye cānte ca bhārata ||
īśvaraḥ sarvalokasya mahādevaḥ prajāpatiḥ ||
devadevaḥ śivaḥ śarvo jāgarti satataṃ prabhuḥ ||
kapardī śaṃkaro rudro bhavaḥ sthāṇur umāpatiḥ ||
ity eṣa daṇḍo vikhyāta ādau madhye tathāvare ||
bhūmipālo yathānyāyaṃ vartetānena dharmavit ||
«Бодрствует богиня Ниррити; от Ниррити — светила; от светил — Веды как основание; затем владыка Хаяшира; от него бодрствует неистощимый владыка Брахма-Прародитель; от Прародителя — Бхагаван Шива, Махадева; от Шивы — Вишведевы, от них — риши, от риши — Бхагаван Сома, от Сомы — вечные боги. От богов в мире бодрствуют брахманы — так пойми; от брахманов кшатрии по дхарме защищают миры, а от кшатриев держатся движущиеся и неподвижные существа. В этом мире подданные бодрствуют, и daṇḍa бодрствует среди них. Daṇḍa, владыка, равный Прародителю, сводит всё в себе. Время бодрствует в начале, середине и конце, о Бхарата. Махадева, Праджапати, владыка всего мира, бог богов, Шива, Шарва, Капардин, Шанкара, Рудра, Бхава, Стхану, супруг Умы, постоянно бодрствует. Так этот daṇḍa известен в начале, середине и конце; хранитель земли, знающий дхарму, должен действовать через него согласно правилу».
cdd16c472b77 · published Jun 20, 2026, 9:36:58 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Цепь бодрствования показывает, что царский порядок не изолирован: он связан с космосом, Ведой, брахманами, кшатриями, временем и Шивой как принципом неусыпного надзора.