Mahabharata
Parāśara Teaches Janaka on Dharma, Karma, and the Highest Good (Parāśara Teaches Janaka About Dharma, Karma, and the Highest Good)12.279.15-18
11307 / 15823
Mahabharata · 12.279.15-18
Devanāgarī

चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम् ॥
कुरुते यादृशं कर्म तादृशं प्रतिपद्यते ॥
निरन्तरं च मिश्रं च फलते कर्म पार्थिव ॥
कल्याणं यदि वा पापं न तु नाशो ऽस्य विद्यते ॥
कदा चित् सुकृतं तात कूटस्थम् इव तिष्ठति ॥
मज्जमानस्य संसारे यावद् दुःखाद् विमुच्यते ॥
ततो दुःखक्षयं कृत्वा सुकृतं कर्म सेवते ॥
सुकृतक्षयाद् दुष्कृतं च तद् विद्धि मनुजाधिप ॥

Transliteration (IAST)

cakṣuṣā manasā vācā karmaṇā ca caturvidham ||
kurute yādṛśaṃ karma tādṛśaṃ pratipadyate ||
nirantaraṃ ca miśraṃ ca phalate karma pārthiva ||
kalyāṇaṃ yadi vā pāpaṃ na tu nāśo 'sya vidyate ||
kadā cit sukṛtaṃ tāta kūṭastham iva tiṣṭhati ||
majjamānasya saṃsāre yāvad duḥkhād vimucyate ||
tato duḥkhakṣayaṃ kṛtvā sukṛtaṃ karma sevate ||
sukṛtakṣayād duṣkṛtaṃ ca tad viddhi manujādhipa ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
चक्षुषा मनसा वाचाcakṣuṣā manasā vācāглазом, умом и речью; видением
कर्मणा च चतुर्विधम्karmaṇā ca caturvidhamи действием четырёхвидное; поступком
कुरुते यादृशम् कर्मkurute yādṛśam karmaкакое действие совершает; карму
तादृशम् प्रतिपद्यतेtādṛśam pratipadyateтакое получает; к такому приходит
निरन्तरम् च मिश्रम् चnirantaram ca miśram caнепрерывно и смешанно; перемешанно
फलते कर्म पार्थिवphalate karma pārthivaплодоносит карма, царь; о владыка земли
कल्याणम् यदि वा पापम्kalyāṇam yadi vā pāpamблагое или же греховное; дурное
न तु नाशः अस्य विद्यतेna tu nāśaḥ asya vidyateно уничтожения его нет; не исчезает
कदा चित् सुकृतम् तातkadā cit sukṛtam tātaиногда доброе действие, дорогой; заслуга
कूटस्थम् इव तिष्ठतिkūṭastham iva tiṣṭhatiстоит как неподвижная вершина; наковальня
मज्जमानस्य संसारेmajjamānasya saṃsāreу тонущего в сансаре; мирском потоке
यावत् दुःखात् विमुच्यतेyāvat duḥkhāt vimucyateпока не освободится от страдания; горя
ततः दुःख क्षयम् कृत्वाtataḥ duḥkha kṣayam kṛtvāзатем совершив конец страдания; исчерпав
सुकृतम् कर्म सेवतेsukṛtam karma sevateон вкушает доброе действие; заслугу
सुकृत क्षयात् दुष्कृतम् चsukṛta kṣayāt duṣkṛtam caпосле истощения доброго — и дурное; грех
तत् विद्धि मनुज अधिपtat viddhi manuja adhipaэто знай, владыка людей; о царь
Translation

«Четырьмя способами — глазом, умом, речью и действием — человек совершает карму; какое действие он совершает, к такому результату и приходит. Карма плодоносит непрерывно и смешанно, о царь: благая или греховная, она не уничтожается. Иногда доброе действие стоит неподвижно, пока человек тонет в сансаре и не освободится от страдания. Затем, исчерпав страдание, он вкушает плод доброго действия; а после истощения заслуги — и дурного. Знай это, о владыка людей».

Version

4c987a1e2fa9 · published Jun 21, 2026, 4:12:20 AM UTC

Available inRU

Page between verses with