Mahabharata
The Calendar of Gifts by Lunar Mansion (Part 2)13.63.15-21
12278 / 15823
Mahabharata · 13.63.15-21
Devanāgarī

यद् यत् प्रदीयते दानम् उत्तराविषये नरैः ॥
महाफलम् अनन्तं च भवतीति विनिश्चयः ॥
हस्ते हस्तिरथं दत्त्वा चतुर्युक्तम् उपोषितः ॥
प्राप्नोति परमांल् लोकान् पुण्यकामसमन्वितान् ॥
चित्रायाम् ऋषभं दत्त्वा पुण्यान् गन्धांश् च भारत ॥
चरत्य् अप्सरसां लोके रमते नन्दने तथा ॥
स्वाताव् अथ धनं दत्त्वा यद् इष्टतमम् आत्मनः ॥
प्राप्नोति लोकान् स शुभान् इह चैव महद् यशः ॥
विशाखायाम् अनड्वाहं धेनुं दत्त्वा च दुग्धदाम् ॥
सप्रासङ्गं च शकटं सधान्यं वस्त्रसंयुतम् ॥
पितॄन् देवांश् च प्रीणाति प्रेत्य चानन्त्यम् अश्नुते ॥
न च दुर्गाण्य् अवाप्नोति स्वर्गलोकं च गच्छति ॥
दत्त्वा यथोक्तं विप्रेभ्यो वृत्तिम् इष्टां स विन्दति ॥
नरकादींश् च संक्लेशान् नाप्नोतीति विनिश्चयः ॥

Transliteration (IAST)

yad yat pradīyate dānam uttarāviṣaye naraiḥ ||
mahāphalam anantaṃ ca bhavatīti viniścayaḥ ||
haste hastirathaṃ dattvā caturyuktam upoṣitaḥ ||
prāpnoti paramāṃl lokān puṇyakāmasamanvitān ||
citrāyām ṛṣabhaṃ dattvā puṇyān gandhāṃś ca bhārata ||
caraty apsarasāṃ loke ramate nandane tathā ||
svātāv atha dhanaṃ dattvā yad iṣṭatamam ātmanaḥ ||
prāpnoti lokān sa śubhān iha caiva mahad yaśaḥ ||
viśākhāyām anaḍvāhaṃ dhenuṃ dattvā ca dugdhadām ||
saprāsaṅgaṃ ca śakaṭaṃ sadhānyaṃ vastrasaṃyutam ||
pitṝn devāṃś ca prīṇāti pretya cānantyam aśnute ||
na ca durgāṇy avāpnoti svargalokaṃ ca gacchati ||
dattvā yathoktaṃ viprebhyo vṛttim iṣṭāṃ sa vindati ||
narakādīṃś ca saṃkleśān nāpnotīti viniścayaḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
यत् यत् प्रदीयते दानम्yat yat pradīyate dānamчто ни даётся даяние
उत्तराविषये नरैःuttarāviṣaye naraiḥв области Уттары людьми
महाफलम् अनन्तं चmahāphalam anantaṃ caмногоплодно и бесконечно
भवति इति विनिश्चयःbhavati iti viniścayaḥбывает — таково решение
हस्ते हस्तिरथं दत्त्वाhaste hastirathaṃ dattvāв Хасте слоновью колесницу дав
चतुर्युक्तम् उपोषितःcaturyuktam upoṣitaḥчетвернёй запряжённую, постясь
प्राप्नोति परमान् लोकान्prāpnoti paramān lokānобретает высшие миры
पुण्यकामसमन्वितान्puṇyakāmasamanvitānзаслугой-желаниями наделённые
चित्रायाम् ऋषभं दत्त्वाcitrāyām ṛṣabhaṃ dattvāв Читре быка дав
पुण्यान् गन्धान् च भारतpuṇyān gandhān ca bhārataи святые благовония, о Бхарата
चरति अप्सरसां लोकेcarati apsarasāṃ lokeстранствует в мире апсар
रमते नन्दने तथाramate nandane tathāнаслаждается в Нандане также
स्वातौ अथ धनं दत्त्वाsvātau atha dhanaṃ dattvāв Свати же богатство дав
यत् इष्टतमम् आत्मनःyat iṣṭatamam ātmanaḥчто желаннейшее себе
प्राप्नोति लोकान् स शुभान्prāpnoti lokān sa śubhānобретает миры он благие
इह च एव महत् यशःiha ca eva mahat yaśaḥи здесь великую славу
विशाखायाम् अनड्वाहंviśākhāyām anaḍvāhaṃв Вишакхе быка
धेनुं दत्त्वा च दुग्धदाम्dhenuṃ dattvā ca dugdhadāmи дойную корову, молоко дающую, дав
सप्रासङ्गं च शकटंsaprāsaṅgaṃ ca śakaṭaṃс упряжью повозку
सधान्यं वस्त्रसंयुतम्sadhānyaṃ vastrasaṃyutamс зерном, одеждою снабжённую
पितॄन् देवान् च प्रीणातिpitṝn devān ca prīṇātiпредков и богов радует
प्रेत्य च आनन्त्यम् अश्नुतेpretya ca ānantyam aśnuteи по смерти вечность вкушает
न च दुर्गाणि अवाप्नोतिna ca durgāṇi avāpnotiи теснин не встречает
स्वर्गलोकं च गच्छतिsvargalokaṃ ca gacchatiи в небесный мир идёт
दत्त्वा यथोक्तं विप्रेभ्यःdattvā yathoktaṃ viprebhyaḥдав, как сказано, брахманам
वृत्तिम् इष्टां स विन्दतिvṛttim iṣṭāṃ sa vindatiпропитание желанное он обретает
नरकादीन् च संक्लेशान्narakādīn ca saṃkleśānада и прочих мучений
न आप्नोति इति विनिश्चयःna āpnoti iti viniścayaḥне встречает — таково решение
Translation

«Что ни даётся даяние в области Уттары людьми — многоплодно и бесконечно бывает, таково решение. В Хасте слоновью колесницу дав, четвернёй запряжённую, постясь, обретает высшие миры, заслугой-желаниями наделённые. В Читре быка дав и святые благовония, о Бхарата, странствует в мире апсар, наслаждается в Нандане также. В Свати же богатство дав, что желаннейшее себе, обретает миры он благие, и здесь великую славу. В Вишакхе быка и дойную корову, молоко дающую, дав, с упряжью повозку, с зерном, одеждою снабжённую, — предков и богов радует, и по смерти вечность вкушает, и теснин не встречает, и в небесный мир идёт. Дав, как сказано, брахманам, пропитание желанное он обретает; ада и прочих мучений не встречает — таково решение».

Version

eda72bd1cc91 · published Jun 21, 2026, 12:10:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with