भृगोस् तु पुत्रास् तत्रासन् सप्त तुल्या भृगोर् गुणैः ॥
च्यवनो वज्रशीर्षश् च शुचिर् और्वस् तथैव च ॥
शुक्रो वरेण्यश् च विभुः सवनश् चेति सप्त ते ॥
भार्गवा वारुणाः सर्वे येषां वंशे भवान् अपि ॥
अष्टौ चाङ्गिरसः पुत्रा वारुणास् ते ऽप्य् उदाहृताः ॥
बृहस्पतिर् उतथ्यश् च वयस्यः शान्तिर् एव च ॥
घोरो विरूपः संवर्तः सुधन्वा चाष्टमः स्मृतः ॥
एते ऽष्टाव् अग्निजाः सर्वे ज्ञाननिष्ठा निरामयाः ॥
ब्राह्मणस्य कवेः पुत्रा वारुणास् ते ऽप्य् उदाहृताः ॥
अष्टौ प्रसवजैर् युक्ता गुणैर् ब्रह्मविदः शुभाः ॥
कविः काव्यश् च विष्णुश् च बुद्धिमान् उशनास् तथा ॥
भृगुश् च विरजाश् चैव काशी चोग्रश् च धर्मवित् ॥
अष्टौ कविसुता ह्य् एते सर्वम् एभिर् जगत् ततम् ॥
प्रजापतय एते हि प्रजानां यैर् इमाः प्रजाः ॥
bhṛgos tu putrās tatrāsan sapta tulyā bhṛgor guṇaiḥ ||
cyavano vajraśīrṣaś ca śucir aurvas tathaiva ca ||
śukro vareṇyaś ca vibhuḥ savanaś ceti sapta te ||
bhārgavā vāruṇāḥ sarve yeṣāṃ vaṃśe bhavān api ||
aṣṭau cāṅgirasaḥ putrā vāruṇās te 'py udāhṛtāḥ ||
bṛhaspatir utathyaś ca vayasyaḥ śāntir eva ca ||
ghoro virūpaḥ saṃvartaḥ sudhanvā cāṣṭamaḥ smṛtaḥ ||
ete 'ṣṭāv agnijāḥ sarve jñānaniṣṭhā nirāmayāḥ ||
brāhmaṇasya kaveḥ putrā vāruṇās te 'py udāhṛtāḥ ||
aṣṭau prasavajair yuktā guṇair brahmavidaḥ śubhāḥ ||
kaviḥ kāvyaś ca viṣṇuś ca buddhimān uśanās tathā ||
bhṛguś ca virajāś caiva kāśī cograś ca dharmavit ||
aṣṭau kavisutā hy ete sarvam ebhir jagat tatam ||
prajāpataya ete hi prajānāṃ yair imāḥ prajāḥ ||
«Бхригу же сыны там были семь, равные Бхригу качествами: Чьявана, Ваджраширша, Шучи, Аурва также, Шукра, Варенья, Вибху, Савана — так семь те, Бхаргавы, Варунины все, в чьём роду и ты. Восемь же Ангираса сынов Варунины они тоже именуются: Брихаспати, Утатхья, Ваясья, Шанти, Гхора, Вирупа, Самварта, Судханван восьмой помянут, — эти восемь, огнём рождённые, все, в знании твёрдые, безболезненные. Брахмана Кави сыны Варунины они тоже именуются, восемь, рождением-данными наделённые качествами, Брахмана-знатоки, благие: Кави, Кавья, Вишну, Буддхиман, Ушанас также, Бхригу, Вираджас, Каши и Угра, дхарму знающий, — восемь Кави-сынов ведь эти, всё ими мир раскинут, праджапати эти ведь существ, коими эти существа».
6b754b3bff29 · published Jun 21, 2026, 2:00:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Перечень праотцев не сухая родословная, а указание, сколь глубоко священные роды вплетены в самую ткань мира. Знаменательно личное обращение к слушателю: среди семи сынов Бхригу назван и Аурва, «в чьём роду и ты» — то есть сам Парашурама, потомок Бхригу. Так отвлечённое предание о начале времён вдруг касается родословной самого вопрошающего: он сам — отпрыск тех огнерождённых праотцев. И заключение возвышенно: «всё ими мир раскинут» — эти праджапати суть те, чрез кого населились все миры. Святость, рождённая из огня жертвы, продолжилась в живых поколениях, и каждый из великих родов несёт в себе искру того первожертвенного пламени.