Mahabharata
Why Fire Is Offered First; the Order of the Rite (Part 6)13.92.1-6
12463 / 15823
Linux
Turn pages
Mahabharata · 13.92.1-6

Бхишма

Devanāgarī

भीष्म उवाच
था विधौ प्रवृत्ते तु र्व र्षयः
पितृज्ञान् कुर्वन्त विधिदृष्टे र्मणा
यो र्मनित्यास् तु कृत्वा निनान्य्
र्पणं चाप्य् कुर्वन्त तीर्थाम्भोभिर् व्रताः
निवापैर् दीमानैश् चातुर्वर्ण्ये भा
र्पिताः पिरो देवास् ते नान्नं न्ति वै
जीर्णेनाभिन्यन्ते ते देवाः पितृभिः
सोमम् वाभ्यद्यन्त निवापान्नाभिपीडिताः
ते ऽब्रुवन् सोमम् साद्य पिरो ऽजीर्णपीडिताः
निवापान्ने पीड्यामः श्रेयो नो ऽत्र विधीताम्
तान् सोमः प्रत्युवाचा श्रेयश् चेद् प्सितं सुराः
स्वयंभूनं या वः श्रेयो विधास्यति

Transliteration (IAST)

bhīṣma uvāca
tathā vidhau pravṛtte tu sarva eva maharṣayaḥ ||
pitṛyajñān akurvanta vidhidṛṣṭena karmaṇā ||
ṣayo dharmanityās tu kṛtvā nivapany uta ||
tarpaṇaṃ py akurvanta rthāmbhobhir yatavratāḥ ||
nipair dīyanaiś ca turvarṇyena bhārata ||
tarpitāḥ pitaro des te nnaṃ jarayanti vai ||
arṇebhihanyante te devāḥ pitṛbhiḥ saha ||
somam ebhyapadyanta ninnābhiḍitāḥ ||
te 'bruvan somam ādya pitaro 'rṇaḍitāḥ ||
ninnena ḍyāmaḥ śreyo no 'tra vidhīyatām ||
n somaḥ pratyutha śreyaś ced īpsitaṃ surāḥ ||
svayaṃbhūsadanaṃ ta sa vaḥ śreyo vidhāsyati ||

Anuṣṭubh · pathyā · 8+8+8+8 · ×6

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
तथा विधौ प्रवृत्ते तुtathā vidhau pravṛtte tuтак, когда устав начался
सर्वे एव महर्षयःsarve eva maharṣayaḥвсе же махариши
पितृयज्ञान् अकुर्वन्तpitṛyajñān akurvantaжертвы предкам творили
विधिदृष्टेन कर्मणाvidhidṛṣṭena karmaṇāуставом виденным обрядом
ऋषयः धर्मनित्याः तुṛṣayaḥ dharmanityāḥ tuриши, дхарме постоянные
कृत्वा निवपनानि उतkṛtvā nivapanāni utaсвершив приношения
तर्पणं च अपि अकुर्वन्तtarpaṇaṃ ca api akurvantaи тарпану творили
तीर्थाम्भोभिः यतव्रताःtīrthāmbhobhiḥ yatavratāḥтиртх водами, твёрдые в обете
निवापैः दीयमानैः चnivāpaiḥ dīyamānaiḥ caприношениями даваемыми
चातुर्वर्ण्येन भारतcāturvarṇyena bhārataчетырёх варн, о Бхарата
तर्पिताः पितरः देवाःtarpitāḥ pitaraḥ devāḥнасыщенные предки, боги
ते न अन्नं जरयन्ति वैte na annaṃ jarayanti vaiони не пищу переваривают
अजीर्णेन अभिहन्यन्तेajīrṇena abhihanyanteнесварением поражаемы
ते देवाः पितृभिः सहte devāḥ pitṛbhiḥ sahaте боги с предками
सोमम् एव अभ्यपद्यन्तsomam eva abhyapadyantaк Соме именно прибегли
निवापान्नाभिपीडिताःnivāpānnābhipīḍitāḥприношения-снедью мучимые
ते अब्रुवन् सोमम् आसाद्यte abruvan somam āsādyaони сказали, к Соме придя
पितरः अजीर्णपीडिताःpitaraḥ ajīrṇapīḍitāḥпредки, несварением мучимые
निवापान्नेन पीड्यामःnivāpānnena pīḍyāmaḥ«приношения-снедью мучимы мы
श्रेयः नः अत्र विधीयताम्śreyaḥ naḥ atra vidhīyatāmблаго нам тут да устроится»
तान् सोमः प्रत्युवाच अथtān somaḥ pratyuvāca athaим Сома ответил тогда
श्रेयः चेत् ईप्सितं सुराःśreyaḥ cet īpsitaṃ surāḥ«благо если желанно, о боги
स्वयंभूसदनं यातsvayaṃbhūsadanaṃ yātaк Самосущего обители идите
स वः श्रेयः विधास्यतिsa vaḥ śreyaḥ vidhāsyatiон вам благо устроит»
Translation

Бхишма сказал: «Так, когда устав начался, все же махариши жертвы предкам творили уставом виденным обрядом. Риши, дхарме постоянные, свершив приношения, и тарпану творили тиртх водами, твёрдые в обете. Приношениями даваемыми четырёх варн, о Бхарата, насыщенные предки, боги — они не пищу переваривают. Несварением поражаемы те боги с предками, к Соме именно прибегли, приношения-снедью мучимые. Они сказали, к Соме придя, предки, несварением мучимые: „Приношения-снедью мучимы мы; благо нам тут да устроится“. Им Сома ответил тогда: „Благо если желанно, о боги, к Самосущего обители идите; он вам благо устроит“».

Version

295e4ae24b04 · published Jun 21, 2026, 2:35:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with