Mahabharata
Vyāsa and the Worm: The Love of Life and a Worm's Repentance (Part 1)13.118.22-28
12648 / 15823
Linux
Turn pages
Mahabharata · 13.118.22-28

Червь

Devanāgarī

गुप्तं णम् श्रित्य येषु णाताः
स्मान् नो यात् त्यक्ता त्रातायैषिणः
नं धान्यं प्रियान् दारान् यानं वासस् थाद्भुतम्
श्रियं दृष्ट्वा नुष्याणाम् सूयामि निर्थकम्
र्ष्युः सुखं दृष्ट्वा ताय्य् बुभूकः
त्रिर्गन्ता चान्येषाम् त्मकामानुर्तकः
नृशंगुभूयिष्ठं पुरा र्म कृतं या
स्मृत्वा तद् नुप्ये ऽहं त्यक्त्वा प्रियम् वात्मजम्
शुभानाम् पि जानामि कृतानां र्मणां लम्
माता पूजिता वृद्धा ब्राह्मणश् चार्चितो या
कृज् जातिगुणोपेतः संत्या गृहम् तः
तिथिः पूजितो ब्रह्मंस् ते मां नाहात् स्मृतिः
र्मणा ते चैवाहं सुखाशाम् क्षये
तच् छ्रोतुम् हम् च्छामि त्वत्तः श्रेयस् पो

Transliteration (IAST)

guptaṃ śaraṇam āśritya bhayeṣu śaraṇāgatāḥ ||
akasmān no bhat tyaktā na ca trābhayaiṣiṇaḥ ||
dhanaṃ dhānyaṃ prin dān yānaṃ sas tathādbhutam ||
śriyaṃ dṛṣṭvā manuṣyāṇām ami nirarthakam ||
īrṣyuḥ parasukhaṃ dṛṣṭvā ātayy abubhūṣakaḥ ||
trivargahantā nyeṣām ātmanuvartakaḥ ||
nṛśaṃsaguṇabhūyiṣṭhaṃ pu karma kṛtaṃ ma ||
smṛtvā tad anutapye 'haṃ tyaktvā priyam itmajam ||
śubhām api mi kṛnāṃ karmaṇāṃ phalam ||
ca ji vṛddhā brāhmaṇaś cārcito ma ||
sakṛj jātiguṇopetaḥ saṃgatyā gṛham āgataḥ ||
atithiḥ jito brahmaṃs tena māṃ jat smṛtiḥ ||
karmaṇā tena caihaṃ sukhāśām iha lakṣaye ||
tac chrotum aham icchāmi tvattaḥ śreyas tapodhana ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×7

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
गुप्तं शरणम् आश्रित्यguptaṃ śaraṇam āśrityaубежище-защиту найдя
भयेषु शरणागताःbhayeṣu śaraṇāgatāḥв страхах прибегшие
अकस्मात् नः भयात् त्यक्ताःakasmāt naḥ bhayāt tyaktāḥбез причины, из страха, оставлены
न च त्राता अभयैषिणःna ca trātā abhayaiṣiṇaḥи не спасены, безопасности ищущие
धनं धान्यं प्रियान् दारान्dhanaṃ dhānyaṃ priyān dārānбогатство, зерно, милых жён
यानं वासः तथा अद्भुतम्yānaṃ vāsaḥ tathā adbhutamповозку, жильё дивное
श्रियं दृष्ट्वा मनुष्याणाम्śriyaṃ dṛṣṭvā manuṣyāṇāmбогатство видя людей
असूयामि निरर्थकम्asūyāmi nirarthakamзавидовал бесцельно
ईर्ष्युः परसुखं दृष्ट्वाīrṣyuḥ parasukhaṃ dṛṣṭvāзавистлив, чужое счастье видя
आततायी अबुभूषकःātatāyī abubhūṣakaḥзлоумышленник, недоброжелатель
त्रिवर्गहन्ता च अन्येषाम्trivargahantā ca anyeṣāmтрёх-целей губитель у других
आत्मकाम-अनुवर्तकःātmakāma-anuvartakaḥсвоей корысти следующий
नृशंसगुणभूयिष्ठंnṛśaṃsaguṇabhūyiṣṭhaṃжестокости-свойствами полное
पुरा कर्म कृतं मयाpurā karma kṛtaṃ mayāпрежде деяние сделано мною
स्मृत्वा तत् अनुतप्ये अहम्smṛtvā tat anutapye ahamвспомнив то, раскаиваюсь я
त्यक्त्वा प्रियम् इव आत्मजम्tyaktvā priyam iva ātmajamкак утратив милого сына
शुभानाम् अपि जानामिśubhānām api jānāmiблагих тоже знаю
कृतानां कर्मणां फलम्kṛtānāṃ karmaṇāṃ phalamсделанных деяний плод
माता च पूजिता वृद्धाmātā ca pūjitā vṛddhāмать почтена старая
ब्राह्मणः च अर्चितः मयाbrāhmaṇaḥ ca arcitaḥ mayāи брахман почтён мною
सकृत् जातिगुणोपेतःsakṛt jātiguṇopetaḥоднажды родом-достоинствами наделённый
संगत्या गृहम् आगतःsaṃgatyā gṛham āgataḥслучаем в дом пришедший
अतिथिः पूजितः ब्रह्मन्atithiḥ pūjitaḥ brahmanгость почтён, о брахман
तेन मां न अजहात् स्मृतिःtena māṃ na ajahāt smṛtiḥтем меня не покинула память
कर्मणा तेन च एव अहंkarmaṇā tena ca eva ahaṃдеянием тем я
सुखाशाम् इह लक्षयेsukhāśām iha lakṣayeнадежду на счастье тут вижу
तत् श्रोतुम् अहम् इच्छामिtat śrotum aham icchāmiто услышать я желаю
त्वत्तः श्रेयः तपोधनtvattaḥ śreyaḥ tapodhanaот тебя, благое, о подвигом богатый
Translation

«Убежище-защиту найдя, в страхах прибегшие — без причины, из страха, оставлены мною, и не спасены, безопасности ищущие. Богатство, зерно, милых жён, повозку, жильё дивное, богатство видя людей, завидовал бесцельно. Завистлив, чужое счастье видя, злоумышленник, недоброжелатель, трёх-целей губитель у других, своей корысти следующий, — жестокости-свойствами полное прежде деяние сделано мною. Вспомнив то, раскаиваюсь я, как утратив милого сына. Благих тоже знаю сделанных деяний плод: мать почтена старая, и брахман почтён мною; однажды родом-достоинствами наделённый, случаем в дом пришедший гость почтён, о брахман, — тем меня не покинула память. Деянием тем я надежду на счастье тут вижу; то услышать я желаю от тебя, благое, о подвигом богатый».

Version

d3c908187c81 · published Jun 22, 2026, 4:45:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with