Mahabharata
The Forest-Hermit Dharma and the Fruits of Austerities (Part 1)13.130.34-37
12710 / 15823
Mahabharata · 13.130.34-37
Devanāgarī

उमोवाच
आश्रमाभिरता देव तापसा ये तपोधनाः ॥
दीप्तिमन्तः कया चैव चर्ययाथ भवन्ति ते ॥
राजानो राजपुत्राश् च निर्धना वा महाधनाः ॥
कर्मणा केन भगवन् प्राप्नुवन्ति महाफलम् ॥
नित्यं स्थानम् उपागम्य दिव्यचन्दनरूषिताः ॥
केन वा कर्मणा देव भवन्ति वनगोचराः ॥
एतं मे संशयं देव तपश्चर्यागतं शुभम् ॥
शंस सर्वम् अशेषेण त्र्यक्ष त्रिपुरनाशन ॥

Transliteration (IAST)

umovāca
āśramābhiratā deva tāpasā ye tapodhanāḥ ||
dīptimantaḥ kayā caiva caryayātha bhavanti te ||
rājāno rājaputrāś ca nirdhanā vā mahādhanāḥ ||
karmaṇā kena bhagavan prāpnuvanti mahāphalam ||
nityaṃ sthānam upāgamya divyacandanarūṣitāḥ ||
kena vā karmaṇā deva bhavanti vanagocarāḥ ||
etaṃ me saṃśayaṃ deva tapaścaryāgataṃ śubham ||
śaṃsa sarvam aśeṣeṇa tryakṣa tripuranāśana ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
आश्रमाभिरताः देवāśramābhiratāḥ devaв ашрамах услаждающиеся, о бог
तापसाः ये तपोधनाःtāpasāḥ ye tapodhanāḥподвижники, что подвигом богаты
दीप्तिमन्तः कया च एवdīptimantaḥ kayā ca evaсияющими каким же
चर्यया अथ भवन्ति तेcaryayā atha bhavanti teповедением становятся они
राजानः राजपुत्राः चrājānaḥ rājaputrāḥ caцари, царевичи
निर्धनाः वा महाधनाःnirdhanāḥ vā mahādhanāḥбезденежные или многобогатые
कर्मणा केन भगवन्karmaṇā kena bhagavanдеянием каким, о владыка
प्राप्नुवन्ति महाफलम्prāpnuvanti mahāphalamобретают великий плод
नित्यं स्थानम् उपागम्यnityaṃ sthānam upāgamyaпостоянное место обретя
दिव्यचन्दनरूषिताःdivyacandanarūṣitāḥдивным сандалом умащённые
केन वा कर्मणा देवkena vā karmaṇā devaкаким же деянием, о бог
भवन्ति वनगोचराःbhavanti vanagocarāḥстановятся в лесу обитающими
एतं मे संशयं देवetaṃ me saṃśayaṃ devaэто моё сомнение, о бог
तपश्चर्यागतं शुभम्tapaścaryāgataṃ śubhamо подвижничестве, благое
शंस सर्वम् अशेषेणśaṃsa sarvam aśeṣeṇaповедай всё без остатка
त्र्यक्ष त्रिपुरनाशनtryakṣa tripuranāśanaо трёхокий, Трипуры разрушитель
Translation

Ума сказала: «В ашрамах услаждающиеся, о бог, подвижники, что подвигом богаты, сияющими каким же поведением становятся они? Цари, царевичи, безденежные или многобогатые, деянием каким, о владыка, обретают великий плод? Постоянное место обретя, дивным сандалом умащённые, каким же деянием, о бог, становятся в лесу обитающими? Это моё сомнение, о бог, о подвижничестве, благое, поведай всё без остатка, о трёхокий, Трипуры разрушитель».

Version

baab02908cbc · published Jun 22, 2026, 5:45:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with