Mahabharata
Dharma and Adharma: The Deeds, Words, and Thoughts That Lead to Heaven (Part 1)13.132.10-16
12723 / 15823
Mahabharata · 13.132.10-16
Devanāgarī

परस्वे निर्ममा नित्यं परदारविवर्जकाः ॥
धर्मलब्धार्थभोक्तारस् ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
मातृवत् स्वसृवच् चैव नित्यं दुहितृवच् च ये ॥
परदारेषु वर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
स्तैन्यान् निवृत्ताः सततं संतुष्टाः स्वधनेन च ॥
स्वभाग्यान्य् उपजीवन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
स्वदारनिरता ये च ऋतुकालाभिगामिनः ॥
अग्राम्यसुखभोगाश् च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
परदारेषु ये नित्यं चारित्रावृतलोचनाः ॥
यतेन्द्रियाः शीलपरास् ते नराः स्वर्गगामिनः ॥
एष देवकृतो मार्गः सेवितव्यः सदा नरैः ॥
अकषायकृतश् चैव मार्गः सेव्यः सदा बुधैः ॥
दानधर्मतपोयुक्तः शीलशौचदयात्मकः ॥
वृत्त्यर्थं धर्महेतोर् वा सेवितव्यः सदा नरैः ॥
स्वर्गवासम् अभीप्सद्भिर् न सेव्यस् त्व् अत उत्तरः ॥

Transliteration (IAST)

parasve nirmamā nityaṃ paradāravivarjakāḥ ||
dharmalabdhārthabhoktāras te narāḥ svargagāminaḥ ||
mātṛvat svasṛvac caiva nityaṃ duhitṛvac ca ye ||
paradāreṣu vartante te narāḥ svargagāminaḥ ||
stainyān nivṛttāḥ satataṃ saṃtuṣṭāḥ svadhanena ca ||
svabhāgyāny upajīvanti te narāḥ svargagāminaḥ ||
svadāraniratā ye ca ṛtukālābhigāminaḥ ||
agrāmyasukhabhogāś ca te narāḥ svargagāminaḥ ||
paradāreṣu ye nityaṃ cāritrāvṛtalocanāḥ ||
yatendriyāḥ śīlaparās te narāḥ svargagāminaḥ ||
eṣa devakṛto mārgaḥ sevitavyaḥ sadā naraiḥ ||
akaṣāyakṛtaś caiva mārgaḥ sevyaḥ sadā budhaiḥ ||
dānadharmatapoyuktaḥ śīlaśaucadayātmakaḥ ||
vṛttyarthaṃ dharmahetor vā sevitavyaḥ sadā naraiḥ ||
svargavāsam abhīpsadbhir na sevyas tv ata uttaraḥ ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
परस्वे निर्ममाः नित्यंparasve nirmamāḥ nityaṃк чужому беспритязательные всегда
परदारविवर्जकाःparadāravivarjakāḥчужих жён избегающие
धर्मलब्ध-अर्थ-भोक्तारःdharmalabdha-artha-bhoktāraḥдхармой-добытое богатство вкушающие
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — на небо идущие
मातृवत् स्वसृवत् च एवmātṛvat svasṛvat ca evaкак к матери, как к сестре
नित्यं दुहितृवत् च येnityaṃ duhitṛvat ca yeвсегда, как к дочери, кто
परदारेषु वर्तन्तेparadāreṣu vartanteк чужим жёнам относятся
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — на небо идущие
स्तैन्यात् निवृत्ताः सततंstainyāt nivṛttāḥ satataṃот воровства отвратившиеся всегда
संतुष्टाः स्वधनेन चsaṃtuṣṭāḥ svadhanena caдовольные своим достатком
स्वभाग्यानि उपजीवन्तिsvabhāgyāni upajīvantiсвоею долею живущие
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — на небо идущие
स्वदारनिरताः ये चsvadāraniratāḥ ye caв своих жёнах радующиеся кто
ऋतुकालाभिगामिनःṛtukālābhigāminaḥк ним в срочный час приходящие
अग्राम्य-सुख-भोगाः चagrāmya-sukha-bhogāḥ caне-низменных услад вкушающие
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — на небо идущие
परदारेषु ये नित्यंparadāreṣu ye nityaṃк чужим жёнам кто всегда
चारित्र-आवृत-लोचनाःcāritra-āvṛta-locanāḥпо благонравию отводящие взор
यतेन्द्रियाः शीलपराःyatendriyāḥ śīlaparāḥчувства обуздавшие, нраву преданные
ते नराः स्वर्गगामिनःte narāḥ svargagāminaḥте люди — на небо идущие
एष देवकृतः मार्गःeṣa devakṛtaḥ mārgaḥэто богом проложенный путь
सेवितव्यः सदा नरैःsevitavyaḥ sadā naraiḥда соблюдается всегда людьми
अकषाय-कृतः च एव मार्गःakaṣāya-kṛtaḥ ca eva mārgaḥи бесстрастием проложенный путь
सेव्यः सदा बुधैःsevyaḥ sadā budhaiḥда соблюдается всегда мудрыми
दानधर्मतपोयुक्तःdānadharmatapoyuktaḥдаянием-дхармой-подвигом наделённый
शीलशौचदयात्मकःśīlaśaucadayātmakaḥнрав-чистота-сострадание суть
वृत्त्यर्थं धर्महेतोः वाvṛttyarthaṃ dharmahetoḥ vāради пропитания или дхармы ради
सेवितव्यः सदा नरैःsevitavyaḥ sadā naraiḥда соблюдается всегда людьми
Translation

«К чужому беспритязательные всегда, чужих жён избегающие, дхармой-добытое богатство вкушающие, — те люди — на небо идущие. Как к матери, как к сестре, всегда, как к дочери, кто к чужим жёнам относятся, — те люди — на небо идущие. От воровства отвратившиеся всегда, довольные своим достатком, своею долею живущие, — те люди — на небо идущие. В своих жёнах радующиеся кто, к ним в срочный час приходящие, не-низменных услад вкушающие, — те люди — на небо идущие. К чужим жёнам кто всегда по благонравию отводящие взор, чувства обуздавшие, нраву преданные, — те люди — на небо идущие. Это богом проложенный путь, да соблюдается всегда людьми; и бесстрастием проложенный путь да соблюдается всегда мудрыми. Даянием-дхармой-подвигом наделённый, нрав-чистота-сострадание суть, ради пропитания или дхармы ради да соблюдается всегда людьми».

Version

531139b47dcd · published Jun 22, 2026, 5:55:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with