ततः कर्म समारब्धं हिताय सहसाश्विनोः ॥
च्यवनेन ततो मन्त्रैर् अभिभूताः सुराभवन् ॥
तत् तु कर्म समारब्धं दृष्ट्वेन्द्रः क्रोधमूर्छितः ॥
उद्यम्य विपुलं शैलं च्यवनं समुपाद्रवत् ॥
तथा वज्रेण भगवान् अमर्षाकुललोचनः ॥
तम् आपतन्तं दृष्ट्वैव च्यवनस् तपसान्वितः ॥
अद्भिः सिक्त्वास्तम्भयत् तं सवज्रं सहपर्वतम् ॥
अथेन्द्रस्य महाघोरं सो ऽसृजच् छत्रुम् एव ह ॥
मदं मन्त्राहुतिमयं व्यादितास्यं महामुनिः ॥
तस्य दन्तसहस्रं तु बभूव शतयोजनम् ॥
द्वियोजनशतास् तस्य दंष्ट्राः परमदारुणाः ॥
हनुस् तस्याभवद् भूमाव् एकश् चास्यास्पृशद् दिवम् ॥
जिह्वामूले स्थितास् तस्य सर्वे देवाः सवासवाः ॥
तिमेर् आस्यम् अनुप्राप्ता यथा मत्स्या महार्णवे ॥
tataḥ karma samārabdhaṃ hitāya sahasāśvinoḥ ||
cyavanena tato mantrair abhibhūtāḥ surābhavan ||
tat tu karma samārabdhaṃ dṛṣṭvendraḥ krodhamūrchitaḥ ||
udyamya vipulaṃ śailaṃ cyavanaṃ samupādravat ||
tathā vajreṇa bhagavān amarṣākulalocanaḥ ||
tam āpatantaṃ dṛṣṭvaiva cyavanas tapasānvitaḥ ||
adbhiḥ siktvāstambhayat taṃ savajraṃ sahaparvatam ||
athendrasya mahāghoraṃ so 'sṛjac chatrum eva ha ||
madaṃ mantrāhutimayaṃ vyāditāsyaṃ mahāmuniḥ ||
tasya dantasahasraṃ tu babhūva śatayojanam ||
dviyojanaśatās tasya daṃṣṭrāḥ paramadāruṇāḥ ||
hanus tasyābhavad bhūmāv ekaś cāsyāspṛśad divam ||
jihvāmūle sthitās tasya sarve devāḥ savāsavāḥ ||
timer āsyam anuprāptā yathā matsyā mahārṇave ||
Ветер сказал: «Затем обряд начат для блага тотчас Ашвинов; Чьяваною затем мантрами одолены боги стали. То же деяние начатое увидев, Индра, гневом ослеплённый, воздев великую гору, на Чьявану ринулся. Его налетающего увидев, Чьявана, подвигом наделённый, водою окропив, оцепенил его, с ваджрою, с горою вместе. Затем Индры страшного он создал врага — Маду, из мантр-возлияний созданного, с разверстою пастью, великий муни. Его зубов тысяча была в сто йоджан, в двести йоджан его клыки страшнейшие. У языка-основания стоящие его все боги с Васавою, в кита пасть попавшие, как рыбы в великом океане».
bf9245d7df5f · published Jun 22, 2026, 6:40:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Когда Чьявана начал обряд и мантрами «одолел богов», делая Ашвинов сопричастниками сомы, Индра, «ослеплённый гневом», воздел гору, чтобы поразить мудреца. Но подвижник «окроплением воды оцепенил» Индру вместе с его ваджрою и горою, а затем сотворил ему страшного врага — Маду (Опьянение), чудовище с разверстою пастью, тысячью зубов по сто йоджан и клыками по двести; и все боги с Индрою оказались у основания его языка, «как рыбы в пасти кита». Знаменательно, сколь бессильна оказалась мощь царя богов и самая ваджра пред силою тапаса. В свете преданности здесь являет себя превосходство духа над силою: насилие, занесённое на святого, само себя обращает в погибель; и тот, кто дерзает поднять руку на подвижника, оказывается беспомощен, как рыба в пасти, пред мощью, рождённой подвигом и мантрою.