Mahabharata
The discourse on the imperishable soul15.42.7-9
15680 / 15823
Mahabharata · 15.42.7-9
Devanāgarī

अविनाशी तथा नित्यं क्षेत्रज्ञ इति निश्चयः ॥
भूतानाम् आत्मभावो यो ध्रुवो ऽसौ संविजानताम् ॥
यावन् न क्षीयते कर्म तावद् अस्य स्वरूपता ॥
संक्षीणकर्मा पुरुषो रूपान्यत्वं नियच्छति ॥
नानाभावास् तथैकत्वं शरीरं प्राप्य संहताः ॥
भवन्ति ते तथा नित्याः पृथग्भावं विजानताम् ॥

Transliteration (IAST)

avināśī tathā nityaṃ kṣetrajña iti niścayaḥ ||
bhūtānām ātmabhāvo yo dhruvo 'sau saṃvijānatām ||
yāvan na kṣīyate karma tāvad asya svarūpatā ||
saṃkṣīṇakarmā puruṣo rūpānyatvaṃ niyacchati ||
nānābhāvās tathaikatvaṃ śarīraṃ prāpya saṃhatāḥ ||
bhavanti te tathā nityāḥ pṛthagbhāvaṃ vijānatām ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अविनाशी तथा नित्यम्avināśī tathā nityamнеуничтожим и вечен
क्षेत्रज्ञ इति निश्चयःkṣetrajña iti niścayaḥ«знающий поле» — таково установление
भूतानाम् आत्मभावो यःbhūtānām ātmabhāvo yaḥсуществ самосущая природа, которая
ध्रुवो ऽसौ संविजानताम्dhruvo 'sau saṃvijānatāmнеизменна она для постигающих
यावन् न क्षीयते कर्मyāvan na kṣīyate karmaдоколе не исчерпана карма
तावद् अस्य स्वरूपताtāvad asya svarūpatāдотоле его своя форма
संक्षीणकर्मा पुरुषःsaṃkṣīṇakarmā puruṣaḥчеловек, чья карма исчерпана
रूपान्यत्वं नियच्छतिrūpānyatvaṃ niyacchatiпринимает иную форму
नानाभावास् तथैकत्वम्nānābhāvās tathaikatvamмногообразные сущности, так единство
शरीरं प्राप्य संहताःśarīraṃ prāpya saṃhatāḥобретя тело, соединённые
भवन्ति ते तथा नित्याःbhavanti te tathā nityāḥбывают они так вечны
पृथग्भावं विजानताम्pṛthagbhāvaṃ vijānatāmв раздельном бытии для постигающих
Translation

Неуничтожим и вечен «знающий поле» — душа; таково установление; самосущая природа существ, которая неизменна, она для постигающих незыблема. Доколе не исчерпана карма, дотоле сохраняется его собственная форма; человек, чья карма исчерпана, принимает иную форму. Многообразные сущности — стихии, обретя тело, соединяются, а так и (в) раздельном бытии бывают они вечны — для постигающих их раздельную природу.

Version

6bbd8853d8a6 · published Jun 20, 2026, 11:55:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with