Mahabharata
The mace-fight: the Vṛṣṇis destroy one another16.4.40-43
15748 / 15823
Mahabharata · 16.4.40-43
Devanāgarī

अवधीत् पितरं पुत्रः पिता पुत्रं च भारत ॥
मत्ताः परिपतन्ति स्म पोथयन्तः परस्परम् ॥
पतंगा इव चाग्नौ ते न्यपतन् कुकुरान्धकाः ॥
नासीत् पलायने बुद्धिर् वध्यमानस्य कस्य चित् ॥
तं तु पश्यन् महाबाहुर् जानन् कालस्य पर्ययम् ॥
मुसलं समवष्टभ्य तस्थौ स मधुसूदनः ॥
साम्बं च निहतं दृष्ट्वा चारुदेष्णं च माधवः ॥
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं च ततश् चुक्रोध भारत ॥

Transliteration (IAST)

avadhīt pitaraṃ putraḥ pitā putraṃ ca bhārata ||
mattāḥ paripatanti sma pothayantaḥ parasparam ||
pataṃgā iva cāgnau te nyapatan kukurāndhakāḥ ||
nāsīt palāyane buddhir vadhyamānasya kasya cit ||
taṃ tu paśyan mahābāhur jānan kālasya paryayam ||
musalaṃ samavaṣṭabhya tasthau sa madhusūdanaḥ ||
sāmbaṃ ca nihataṃ dṛṣṭvā cārudeṣṇaṃ ca mādhavaḥ ||
pradyumnaṃ cāniruddhaṃ ca tataś cukrodha bhārata ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अवधीत् पितरं पुत्रःavadhīt pitaraṃ putraḥa father was slain by a son
पिता पुत्रं च भारतpitā putraṃ ca bhārataand a son by a father, O Bhārata
मत्ताः परिपतन्ति स्मmattāḥ paripatanti smaintoxicated, they fell
पोथयन्तः परस्परम्pothayantaḥ parasparamstriking one another
पतंगा इव चाग्नौ तेpataṃgā iva cāgnau telike moths into a flame, they
न्यपतन् कुकुरान्धकाःnyapatan kukurāndhakāḥfell, the Kukuras and Andhakas
नासीत् पलायने बुद्धिःnāsīt palāyane buddhiḥthere was no thought of flight
वध्यमानस्य कस्य चित्vadhyamānasya kasya citin any of those being slain
तं तु पश्यन् महाबाहुःtaṃ tu paśyan mahābāhuḥseeing that, the mighty-armed one
जानन् कालस्य पर्ययम्jānan kālasya paryayamknowing the reversal of time
मुसलं समवष्टभ्यmusalaṃ samavaṣṭabhyaseizing a club
तस्थौ स मधुसूदनःtasthau sa madhusūdanaḥhe stood, Madhusūdana
साम्बं च निहतं दृष्ट्वाsāmbaṃ ca nihataṃ dṛṣṭvāSāmba slain having seen
चारुदेष्णं च माधवःcārudeṣṇaṃ ca mādhavaḥand Cārudeṣṇa, the Mādhava
प्रद्युम्नं चानिरुद्धं चpradyumnaṃ cāniruddhaṃ caand Pradyumna, and Aniruddha
ततश् चुक्रोध भारतtataś cukrodha bhāratathen he became enraged, O Bhārata
Translation

Father was slaying son, and son was slaying father, O Bhārata; intoxicated, they fell, striking one another. Like moths into flame, the Kukuras and Andhakas fell; not one of those being slain had any thought of flight. Seeing this, the mighty-armed Madhusūdana stood with his club, knowing the reversal of time. Then, having seen Sāmba slain, and Cārudeṣṇa, O Mādhava, and Pradyumna and Aniruddha, he became enraged, O Bhārata.

Version

0b06e1664a50 · published Jun 21, 2026, 1:15:00 AM UTC

Available inRUEN

Page between verses with