Sanaka
बभौ देवद्विषां सेना स्फुरच्छस्त्रौघधारिणी ॥ चलद्विद्युन्निभा रात्रिश्छादिता जलदैरिव
तस्मिन्युद्धे महाधोरैर्गिरीन् क्षित्पान् सुरारिभिः ॥ नाराचैश्चूर्णयामासुर्देवास्ते लघुविक्रमाः
केचित्सताडयामासुर्नागैर्नागान्रथान्रथैः ॥ अश्वैरश्वांश्च केचित्तु गदादण्डैरथार्द्दयन्
परिधैस्ताडिताः केचित्पेतुः शोणितकर्द्दमे ॥ समुक्त्रांतासवः केचिद्विमानानि समाश्रिताः
ये दैत्या निहता देवैः प्रसह्य सङ्गरे तदा ॥ ते देवभावमापन्ना दैतेयान्समुपाद्रवन्
अथ दैत्यगणाः क्रुद्वास्तड्यमानाः सुर्वैर्भृशम् ॥ शस्त्रैर्बहुविधैर्द्देवान्निजध्नुरतिदारुणाः
दृषद्भिर्भिदिपालैश्च खङ्गैः परशुतोमरैः ॥ परिधैश्छुरिकाभिश्च कुन्तैश्चक्रैश्च शङ्कुभिः
मुसलैरङ्कुशेश्वैव लाङ्गलैः पट्टिशैस्तथा ॥ शक्त्योपलैः शतघ्रीभिः पाशैश्च तलमुष्टिभिः
शूलैर्नालीकनाराचैः क्षेपणीयैस्समुद्ररैः ॥ रथाश्वनागपदगैः सङ्कुलो ववृधे रणः
babhau devadviṣāṃ senā sphuracchastraughadhāriṇī || caladvidyunnibhā rātriśchāditā jaladairiva
tasminyuddhe mahādhorairgirīn kṣitpān surāribhiḥ || nārācaiścūrṇayāmāsurdevāste laghuvikramāḥ
kecitsatāḍayāmāsurnāgairnāgānrathānrathaiḥ || aśvairaśvāṃśca kecittu gadādaṇḍairathārddayan
paridhaistāḍitāḥ kecitpetuḥ śoṇitakarddame || samuktrāṃtāsavaḥ kecidvimānāni samāśritāḥ
ye daityā nihatā devaiḥ prasahya saṅgare tadā || te devabhāvamāpannā daiteyānsamupādravan
atha daityagaṇāḥ krudvāstaḍyamānāḥ survairbhṛśam || śastrairbahuvidhairddevānnijadhnuratidāruṇāḥ
dṛṣadbhirbhidipālaiśca khaṅgaiḥ paraśutomaraiḥ || paridhaiśchurikābhiśca kuntaiścakraiśca śaṅkubhiḥ
musalairaṅkuśeśvaiva lāṅgalaiḥ paṭṭiśaistathā || śaktyopalaiḥ śataghrībhiḥ pāśaiśca talamuṣṭibhiḥ
śūlairnālīkanārācaiḥ kṣepaṇīyaissamudraraiḥ || rathāśvanāgapadagaiḥ saṅkulo vavṛdhe raṇaḥ
«Сияла рать врагов богов, несущая поток сверкающих оружий, подобная мелькающим молниям, — как ночь, застланная тучами. В той битве горы, весьма страшные, брошенные врагами богов, измельчили стрелами те боги, быстрые в натиске. Иные разили слонами слонов, колесницами колесницы и конями коней; иные же теснили палицами и дубинами. Иные, поражённые жердями, пали в кровавую грязь, испустив дыхание; иные взошли на небесные колесницы. Которые дайтьи, одолев в сече, тогда были убиты богами, — они, достигшие божественного состояния, устремились на дайтьев. Затем полчища дайтьев, разгневанные, жестоко поражаемые богами, крайне свирепые, разили богов оружиями многих родов: и камнями, и бхиндипалами, мечами, топорами и дротиками, и жердями, и ножами, и копьями, и дисками, кольями, палицами и стрекалами, плугами и паттишами, дротиками и камнями, шатагхни и петлями, ладонями и кулаками, трезубцами, наликами и нарачами, метательными, могучими; колесничими, конными, слоновыми, пешими — смешавшийся бой разрастался».
35d2b32d7b0f · published Sep 4, 2026, 9:19:11 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Убитые дайтьи попадают на небо и оттуда бьются против своих. Смерть в бою не кончает вражду, а меняет сторону — и это единственный итог, который здесь дан.
В длинном перечне оружия попадаются плуг и стрекало. В ход пошло всё, чем работают, — примета войны, которая переросла воинов.
После дротиков и дисков названы ладони и кулаки. Ряд кончается тем, с чего начинают дети.